II SA/Gd 2182/00
WyrokWSA w Gdańsku2004-02-18
Skład orzekający: Stanisław Nowakowski, Jacek Hyla, Janina Guść
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę ogrodzenia, które z mocy prawa nie wymaga takiego pozwolenia, może zostać wydana, a jeśli tak, to jakie są konsekwencje prawne dla postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Organ pierwszej instancji wydał decyzję o pozwoleniu na budowę ogrodzenia, mimo że zgodnie z przepisami Prawa budowlanego budowa ogrodzenia nie wymaga pozwolenia na budowę, a jedynie zgłoszenia w określonych przypadkach. Brak było podstawy prawnej do wydania takiej decyzji, co skutkuje jej nieważnością. Organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, rażąco naruszył przepisy, co również skutkuje nieważnością jego decyzji. W związku z tym, Sąd stwierdził nieważność decyzji organów obu instancji.Stan faktyczny
Skarżący M. G. uzyskał pozwolenie na budowę ogrodzenia od Prezydenta Miasta. Sąsiedzi, G. i M. K., odwołali się od tej decyzji, wskazując na brak zgody. Wojewoda uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając potrzebę uzyskania zgody sąsiadów. M. G. wniósł skargę do sądu, argumentując, że zgoda poprzedniego właściciela nieruchomości sąsiedniej jest wiążąca, a budowa ogrodzenia do określonej wysokości nie wymaga pozwolenia. Sąd rozpoznał sprawę, która pierwotnie była wniesiona do NSA.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji Wojewody oraz decyzji Prezydenta Miasta. Zasądzono od Wojewody na rzecz skarżącego M. G. kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Nowakowski Sędziowie: NSA Jacek Hyla (spr.) WSA Janina Guść Protokolant Karolina Wielgosz - Rogocz po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi M. G. na decyzję Wojewody z dnia 31 lipca 2001r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Prezydenta Miasta z dnia 14 kwietnia 2000r. nr [...] 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego M. G. kwotę 10 zł. (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
II SA/Gd 2182/00
UZASADNIENIE
Prezydent Miasta decyzją z dnia 14 kwietnia 2000r., nr [...], powołując się na przepisy art. 28 i art. 34 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89 , poz. 414 z późn. zmianami) udzielił M. G. pozwolenia na budowę ogrodzenia pełnego między posesjami [...] i [...], na nieruchomości położonej w B. przy ulicy G., stanowiącej własność inwestora.
Od powyższej decyzji odwołali się G. i M. K., podnosząc że są właścicielami sąsiedniej nieruchomości i nie wyrazili zgody na budowę ogrodzenia.
Wojewoda decyzja z dnia 31 lipca 2000 r. nr [...], powołując się na przepis art. 138 § 2 k.p.a. uchylił w całości decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wieczystymi użytkownikami nieruchomości przy ul. [...] są G. i M. K. Zatem inwestor występując z wnioskiem o pozwolenie na budowę ogrodzenia winien uzyskać od sąsiadów zgodę na jego realizację. Znajdująca się w aktach sprawy zgoda poprzedniego właściciela nieruchomości przy ul. [...] - Ośrodka Badawczo - Rozwojowego [...] została wydana 27 października 1998 r. Rozstrzygnięcie sprawy wymaga zatem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia nowej decyzji zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Skargę na powyższą decyzję wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. G., który wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania i podniósł, że w dniu 27 października 1998 r. otrzymał od ówczesnego właściciela nieruchomości przy ul. [...] zgodę na budowę ogrodzenia pełnego pomiędzy sąsiadującymi posesjami. Prace projektowe przeciągały się z uwagi na konieczność wcześniejszego uzyskania pozwolenia na wycięcie drzewa. Przez cały okres projektowania nie dotarła do skarżącego informacja o zmianie właściciela sąsiedniej nieruchomości. Nowy właściciel dopiero po otrzymaniu decyzji organu I instancji wniósł odwołanie do Wojewody. Skarżący uważa, że nowy właściciel wchodzi w prawa i obowiązki, wynikające z oświadczeń woli związanych z nieruchomością a powstałych w okresie władania nieruchomością przez poprzedniego właściciela. Tym samym wydanie zgody na budowę ogrodzenia przy granicy wiąże skutecznie nabywców nieruchomości, czyli G. i M. K. Niedopuszczalne jest bowiem stworzenie takiej sytuacji, gdy zmiana właściciela zmienia stosunki prawne związane z dana nieruchomością. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji także brak uzasadnienia faktycznego i prawnego. Organ drugiej instancji nie podał podstawy prawnej, z której wywodzić można, iż wydana 27 października 1998 r. zgoda na budowę ogrodzenia nie może być obecnie uwzględniona. Żadne granice czasowe nie wyznaczają w świetle przepisów prawa budowlanego i prawa cywilnego skuteczności takiej zgody. Ponadto zgodnie z art. 29 Prawa budowlanego budowa ogrodzenia do wysokości 2,20 m nie wymaga zgody nie mówiąc już o pozwoleniu na budowę. Powyżej zaś tej wysokości inwestor budujący ogrodzenie winien poinformować jedynie stosowny organ o zamiarze budowy ogrodzenia.
Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. 02.153.1271 z późn. zmianami) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. 153 poz. 1270).
W myśl art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. o ustroju sądów administracyjnych (D.U. 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Art. 29 u. 1 pkt 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (D.U. 89 poz. 414 z późn. zmianami) stanowi, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa ogrodzeń. Natomiast zgodnie z art. 30 u. 1 pkt 2 Prawa budowlanego zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych oraz o wysokości powyżej 2,20 m.
Zatem rozpoczęcie inwestycji polegającej na budowie jakiegokolwiek ogrodzenia z zasady nie wymaga wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Jedyny wyjątek dotyczący ogrodzeń podlegających z mocy przepisu art. 30 u. 1 pkt 2 Prawa budowlanego obowiązkowi zgłoszenia, zachodzi w sytuacji, gdy właściwy organ, działając na podstawie art. 30 u. 3 Prawa budowlanego nałoży w drodze decyzji obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie ogrodzenia, jeżeli jego budowa może spowodować określone w przepisie skutki.
W aktach administracyjnych brak jest decyzji nakładającej na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę projektowanego ogrodzenia. Również na pytanie sądu, czy na skarżącego nałożono obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę w trybie art. 30 u. 3 Prawa budowlanego organ administracji nie udzielił odpowiedzi potwierdzającej.
Zatem organ I instancji wydając decyzję o pozwoleniu na budowę ogrodzenia działał bez podstawy prawnej, gdyż przepisy Prawa budowlanego nie uprawniały go do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę na inwestycję, którą zamierzał przeprowadzić skarżący. Rozpatrując odwołanie od tej decyzji, dotkniętej wadą nieważności z mocy art. 156§1 pkt 2 k.p.a., organ odwoławczy winien uchylić ją i umorzyć postępowanie pierwszej instancji w trybie art. 138§1 pkt 2 k.p.a. Nie czyniąc tego i uchylając decyzję oraz przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji organ odwoławczy rażąco naruszył przepis art. 138§2 k.p.a. zatem również i w stosunku do decyzji organu II instancji zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności na podstawie art. 156§1 pkt 2 k.p.a.
W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność decyzji organów obu instancji na podstawie art. 145§1 pkt 2 w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. 153 poz. 1270).
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zasądzając zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego, wobec uwzględnienia skargi.
Sąd nie zawarł w wyroku rozstrzygnięcia opartego na przepisie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, określającego, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Rozstrzygnięcie takie jest bowiem zdaniem Sądu obligatoryjne tylko w takim przypadku, gdy zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja nadaje się ze swej istoty do wykonania oraz gdy przepis szczególny nie wyklucza jej wykonalności z mocy samego prawa do czasu prawomocnego rozpatrzenia skargi przez sąd. Skoro zatem zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja o uchyleniu decyzji organu I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia nie nadaje się w żadnej mierze do wykonania, natomiast decyzja organu I instancji nie stała się nigdy ostateczną i wykonalną - to całkowicie bezprzedmiotowe było orzekanie o możliwości wykonania decyzji w trybie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło