II SA/Gd 22/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 18 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. D. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 listopada 2016 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego. M. D., skarżący w niniejszej sprawie decyzje o nakazie rozbiórki obiektów budowlanych o funkcji rekreacyjnej w K., zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowenie radcy prawnego. Skarżący wskazał w złożonym formularzu, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i dorosłym synem, utrzymują się z emerytury wnioskodawcy i wynagrodzeń za prace małżonki, wnioskodawcy i syna w łącznej miesięcznej wysokości 8700 zł netto. Posiadają mieszkanie o pow. 45 m2 i wartości 250 tys. zł. Wnioskodawca oświadczył, że posiada także oszczędności w wysokości 5 tys. zł. Referendarz zważył, co następuje: Przed przystąpieniem do oceny złożonego wniosku należy przypomnieć, że skarżący wnioskował o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym. Wniosek w tym zakresie zasługuje na uwzględnienie, jeśli wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny w myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, powoływanej dalej również jako "P.p.s.a."). W związku z powyższym wydaje się oczywistym, że to na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy ciąży obowiązek należytego przedstawienia swojej sytuacji materialnej, a zatem posiadanego majątku, uzyskiwanych dochodów oraz wydatków. Zaznaczyć należy, że wnioskodawca w niniejszej sprawie wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy po raz drugi. Postanowieniem z 9 marca 2017 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym wskazując na wysokość uzyskiwanych co miesiąc dochodów (8800 zł) i stan majątkowy w postaci dwóch nieruchomości. Oznacza to, że obecny wniosek należy potraktować jako wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia. Możliwość taką stwarza art. 165 p.p.s.a.. Zgodnie z art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy okolicznością taką będzie w szczególności pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy. W rozpoznawanej sprawie referendarz mógłby zmienić własne postanowienie o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy, gdyby skarżący wykazał, że jego sytuacja majątkowa pogorszyła się w relacji z sytuacją poprzednio ocenianą. Tymczasem w ocenie referendarza rodzina skarżącego znajduje się w lepszej sytuacji, gdyż w chwili obecnej posiada oszczędności i syn Maciej uzyskał zatrudnienie w oparciu o umowę o pracę, w miejsce poprzedniej umowy zlecenia. Udzielenie stronie prawa pomocy dotyczy wyłącznie osób na tyle ubogich, że ich rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają wywiązanie się z obowiązku partycypowania w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego. Jest to forma dofinansowania z budżetu państwa i przez to sprowadzać się winno do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania, związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 P.p.s.a.). Na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty winny wskazywać na okoliczności uzasadniające przyznanie prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. W sytuacji skarżącego nie ma okoliczności, które powodowałyby potrzebę nagłego przeznaczenia posiadanych oszczędności na konsumujące je całkowicie, niezbędne życiowo wydatki. Ponadto z bieżących dochodów rodzina jest w stanie opłacić profesjonalnego pełnomocnika celem uczestnictwa w niniejszej sprawie. Mając na względzie powyższe, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.