II SA/Gd 220/14

Dnia 24 czerwca 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2014 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. H. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 lutego 2014 roku, nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: odmówić skarżącemu przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Z akt niniejszej sprawy wynika, że zarządzenie Przewodniczącej Wydziału z dnia 9 kwietnia 2014 roku o wezwaniu do usunięcia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie odpisu skargi zostało doręczone skarżącemu w dniu 14 kwietnia 2014 roku wraz z prawidłowym pouczeniem o rygorze odrzucenia skargi w razie nieusunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni. Termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upłynął zatem skarżącemu w dniu 22 kwietnia 2014 roku, albowiem w dniu 21 kwietnia 2014 roku przypadał dzień wolny od pracy. W dniu 6 maja 2014 roku skarżący nadesłał odpis skargi wnosząc o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Wskazał, że w związku z chorobą, tj. marskością wątroby, oraz bardzo złym samopoczuciem nie mógł uzupełnić braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie. W piśmie z dnia 30 maja 2014 roku, załączając zaświadczenia lekarskie oraz orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy, dodał, że uchybienie terminu wynikło ze złego samopoczucia będącego następstwem ataku wątrobowego, który wyłącza go z życia do momentu ustania. Podczas takiego ataku nie jest w stanie normalnie funkcjonować i logicznie myśleć. W tak złej formie skarżący trwał do dnia 6 maja 2014 roku, kiedy to atak zelżał na tyle, że pozwolił mu uzupełnić braki formalne skargi. Skarżący wyjaśnił także, że nie mógł skorzystać z pomocy osób bliskich, ponieważ jego żona nie zna się na sprawach administracyjnych, a w trakcie złego samopoczucia skarżącego obciążają ją obowiązki związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego i opieką na dziećmi. Ponadto żona skarżącego nie posiadała wiedzy, że mija termin uzupełnienia braków formalnych skargi. Rozpoznając powyższy wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.), sąd na wniosek strony postanowi przywrócenie terminu, jeżeli bez swojej winy nie dokonała ona w terminie czynności w postępowaniu sądowym. Stosownie do art. 87 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w tym uchybieniu. Z przepisu tego wynika ponadto, że równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Przywrócenie uchybionego terminu ma zatem charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy i jednocześnie wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. Z kolei brak winy strony w dokonaniu czynności procesowej ma miejsce wtedy, gdy istnieje przeszkoda uniemożliwiająca zachowanie terminu i gdy strona nie może usunąć tej przeszkody przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku. Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się zatem z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw, w tym przy dokonywaniu czynności procesowych. Przywrócenie terminu nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa, przy przyjęciu obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o swoje interesy. Wskazuje się w orzecznictwie i doktrynie, że o braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nagłej, niezależnej od woli skarżącego i nie dającej się przezwyciężyć (np. przerwa w komunikacji, nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar itp.). Z powyższych względów, za tego typu przeszkodę, nie można było uznać okoliczności choroby skarżącego, mającej charakter przewlekły. Nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu okoliczności takie, jak złe samopoczucie strony i odczuwane przez nią dolegliwości (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 1976 roku, sygn. akt IV PRN 8/76, Baza Orzeczeń LEX nr 7828 i postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 stycznia 1974 roku, sygn. akt II CO 18/73, Baza Orzeczeń LEX nr 7372); dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2002 roku, sygn. akt II SA/Wr 1329/01, niepubl.); niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2000 roku, sygn. akt SA/Sz 1117/99, niepubl.). Na nagły charakter przeszkody, uniemożliwiającej dopełnienie obowiązku, wskazuje się również w innych, licznych orzeczeniach sądów. Przykładowo można jedynie wymienić: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 września 1998 roku, sygn. akt SA/Łd 575/98 (Baza Orzeczeń LEX nr 36221); wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 1999 roku, sygn. akt III SA 1436/99 (Baza Orzeczeń LEX nr 40057); wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 1998 roku, sygn. akt IV SA 2162/96 (Baza Orzeczeń LEX nr 43285); wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 1998 roku, sygn. akt I SA/Ka 1718/96 (Baza Orzeczeń LEX nr 33415); postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2008 roku, sygn. akt II OZ 712/08 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżący - mimo, że cierpi na przewlekłą chorobę wątroby, nie wykazał, że jest to choroba uniemożliwiająca podejmowanie czynności procesowych. Po pierwsze, wskazać należy, że skarżący nie przedłożył dokumentacji wskazującej na wpływ ww. schorzenia na możliwość prowadzenia własnych spraw, w tym związanych z czynnościami w postępowaniu sądowym. Złożona do akt dokumentacja wskazuje wyłącznie na zalecenia oszczędnego trybu życia, specjalnej diety i unikanie wysiłku fizycznego, a ponadto wskazuje, że skarżący jest całkowicie niezdolny do pracy. Skarżący nie wykazał jednak, aby jego aktualny stan zdrowia uniemożliwił mu zachowanie terminu do nadesłania odpisu skargi w okresie jego biegu (15 - 22 kwietnia 2014 roku). W szczególności nie zostało przez skarżącego uprawdopodobnione, że nasilone dolegliwości związane z chorobą rozpoczęły się w ww. terminie. Nie przedłożył on bowiem żadnego zaświadczenia lekarskiego, że w ww. terminie nastąpiło nasilenie dolegliwości, które wykluczałoby dokonywanie czynności procesowych. Skarżący nie wykazał zatem, że stan chorobowy, który wynika z przedłożonej dokumentacji, uniemożliwiał mu nadesłanie do Sądu odpisu skargi w wyznaczonym terminie, jak również nie wykazał, że uniemożliwił mu wyręczenie się w tej sprawie inną osobą. Rzeczą skarżącego, dbającego w sposób zwykły o własne interesy, było – w przypadku niemożności osobistego nadesłania odpisu skargi – wyręczyć się przy tym inną osobą bliską. Nadesłanie odpisu skargi nie jest czynnością procesową skomplikowaną, zatem twierdzeniom skarżącego o braku zdolności do wykonania tej czynności przez jego żonę należało odmówić wiarygodności. Natomiast brak poinformowania żony o zobowiązaniu skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi, w sytuacji, gdy skarżący świadomy jest posiadanych dolegliwości chorobowych, należy ocenić jako zachowanie pozbawione należytej staranności wymaganej od osoby dbającej o własne interesy, co wyklucza uznanie braku winy w uchybieniu terminu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że nie było podstaw do przywrócenia terminu, skoro skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do usunięcia braków formalnych skargi. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny - na podstawie art. 86 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.