II SA/Gd 2200/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Asesor WSA Krzysztof Gruszecki, Protokolant Kinga Czernis, po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A.M. na decyzję Inspektora Sanitarnego z dnia 26 lipca 2002 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 26 lipca 2002 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny na podstawie art. 5 pkt 4 a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz. U. z 1998 r. Nr 90 poz. 575 ze zm.), art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 12 kwietnia 2002 r. o braku podstaw do stwierdzenia u A.M. choroby zawodowej narządu słuchu. Uzasadniając rozstrzygnięcie organy wskazały, że w latach 1971 – 1997 A.M. był zatrudniony w "A" S.A. w T. jako uczeń, a następnie ślusarz narzędziowy. Od 1997 r. do 2000 r. pracował w "B" Sp. z o.o. w T., również na stanowisku ślusarza narzędziowego. Skarżący pracował w narażeniu na hałas rzędu 80 – 95 dB, jednakże zarówno Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy jak i Instytut Medycyny Morskiej i Tropikalnej – obie jednostki uprawnione do rozpoznania chorób zawodowych – nie uznały, by choroba niedosłuchu przewodzeniowo – odbiorczego występująca u skarżącego mieściła się w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. W uzasadnieniu orzeczenia lekarskiego Instytutu Medycyny Morskiej i Tropikalnej z 30.05.2002 r. wskazano na pozazawodową przyczynę niedosłuchu, albowiem badany od dzieciństwa choruje na zapalenie ucha środkowego. W 6 roku życia przebył prawostronną operację – antromastoidektomię. Od tego czasu okresowo występuje ropne wydzielanie z prawego ucha. Blizny lewej błony bębenkowej świadczą również o przebytych procesach zapalnych. Biorąc pod uwagę orzeczenia lekarskie, wywiad środowiskowy przeprowadzony przez lekarza profilaktyka w dniu 24.09.2001 r., dokumentację dotyczącą zagrożeń zawodowych występujących w środowisku pracy oraz przebieg pracy zawodowej pracownika, organy inspekcji sanitarnej orzekły o braku podstaw do stwierdzenia u A.M. choroby zawodowej. W odwołaniu od decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego oraz skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A.M. nie zgadzając się z podjętym rozstrzygnięciem wskazywał m.in., że przepracował ponad 29 lat w jednym zakładzie pracy na tym samym stanowisku, natomiast jego choroba została spowodowana narażeniem na działanie hałasu występującego w miejscu pracy. Świadczą o tym wyniki badań lekarskich z lat wcześniejszych wskazujące na bardzo dobry słuch. W ocenie skarżącego, brak jest podstaw do przyjęcia, że główną przyczyną pogarszającego się stanu jego słuchu była operacja przebyta 40 lat temu. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację w sprawie wniósł o jej oddalenie oraz wskazał, że nie jest możliwe stwierdzenie choroby zawodowej, jeżeli dwie jednostki właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych, nie znalazły podstaw do rozpoznania choroby. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga nie jest zasadna. Definicję choroby zawodowej określa przepis § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.). Stanowi on, że "za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy." W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, a także Sądu Najwyższego (wyroki Sądu Najwyższego z dnia 4 czerwca 1998 r. sygn. akt III RN 36/98 - OSNAPiUS 1999, nr 6, poz. 192; z dnia 4 marca 1998 r. sygn. akt III RN 110/98 i z dnia 18 stycznia 2002 r. sygn. akt III RN 188/00), przyjmuje się, że definicja prawna choroby zawodowej składa się z dwóch elementów, z których jeden jest formalnie wskazany w wykazie, a drugi dotyczy określonego związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy, których szczegółowe określenie zawarte jest w § 1 ust. 2 rozporządzenia. Pojęcie choroby zawodowej jest zatem pojęciem prawnym, ponieważ jej definicja wynika z normy prawa. Nie każde, więc zachorowanie pozostające nawet w związku przyczynowym z warunkami, jakie wystąpiły w czasie zatrudnienia prowadzi do uznania za chorobę zawodową. W niniejszej sprawie skarżący cierpi na niedosłuch, ale jego etiologia nie wynika z warunków szkodliwych dla zdrowia, jakie panowały w środowisku pracy. Najpełniej rozpoznanie przedstawia się w orzeczeniu Instytutu Medycyny Morskiej i Tropikalnej z dnia 30 maja 2002 r., który przedstawił względy, jakie wskazują za tym, że nie można uznać choroby skarżącego za pozostającą w związku z zatrudnieniem. Diagnoza choroby należy zgodnie z przepisem § 7 ust. 1 i 4 cytowanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych do jednostek organizacyjnych właściwych do rozpoznawania chorób zawodowych, a tymi są: poradnie chorób zawodowych, kliniki chorób zawodowych, oddziały chorób zawodowych wchodzące w skład odpowiednich zakładów służby zdrowia, akademii medycznych lub instytutów naukowo-badawczych, a w odniesieniu do pracowników kolejowych - oddziały i poradnie medycyny pracy kolejowej służby zdrowia. Jednostki, które przeprowadzały badania skarżącego uprawnione są do rozpoznawania chorób zawodowych. W świetle powołanego przez organy w podstawie prawnej decyzji § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, koniecznym warunkiem stwierdzenia przez organy inspekcji sanitarnej choroby zawodowej jest jej uprzednie lekarskie rozpoznanie. Zauważyć należy, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest przyjmowany powszechnie pogląd o związaniu organów inspekcji sanitarnej rozpoznaniem podanym w orzeczeniu lekarskim wydanym w trybie § 7-9 cyt. rozporządzenia i o braku podstaw do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia (wyrok z dnia 24 marca 2000 r. sygn. akt I SA 2334/99; z dnia 8 listopada 2000 r. sygn. akt I SA 664/00; z dnia 11 grudnia 2001 r. sygn. akt I SA 746/99 - niepubl.). Oznacza to, że bez orzeczenia lekarskiego (opinii) bądź sprzecznie z nim organ nie może dokonać rozpoznania choroby. Zatem ustalenie jednego z ważnych elementów zaliczenia schorzenia do choroby zawodowej uzależnione jest od treści specjalistycznego orzeczenia lekarskiego. W niniejszej sprawie zarówno Poradnia Otolaryngologiczno – Foniatryczna Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy, jak też Instytut Medycyny Morskiej i Tropikalnej zgodnie orzekły o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u A. M.. Organy inspekcji sanitarnej obu instancji wzięły pod uwagę i oceniły cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, uwzględniając, iż brak było podstaw do wydania decyzji stwierdzającej chorobę zawodową w sytuacji, gdy jednostki upoważnione do jej rozpoznania nie dopatrzyły się u osoby badanej choroby figurującej w wykazie chorób zawodowych, a ich orzeczenia są uzasadnione i nie pozostawiają wątpliwości. Skoro więc skarżący zachorował na niedosłuch, ale nie będący chorobą zawodową w rozumieniu przepisów rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (poz. 15 - ta wykazu), zatem wykonywanie pracy w warunkach szkodliwych dla zdrowia nie wystarcza do uznania takiego zachorowania jako choroby zawodowej. Uznawszy, że zaskarżona decyzja i utrzymana przez nią w mocy decyzja organu I instancji są zgodne z prawem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku – na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji.