II SA/Gd 221/03

WyrokWSA w Gdańsku2005-03-09

Skład orzekający: Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Alina Dominiak, Krzysztof Gruszecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy utrata prawa do przebywania w lokalu mieszkalnym, potwierdzona wyrokami sądów cywilnych, stanowi podstawę do wymeldowania osoby, jeśli osoba ta nadal faktycznie zamieszkuje w tym lokalu?
Ratio decidendi
Utrata prawa do przebywania w lokalu mieszkalnym nie jest już istotną okolicznością dla czynności zameldowania i wymeldowania po wejściu w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. (sygn. akt K 20/01). Istotny pozostaje jedynie fakt faktycznego zamieszkiwania w lokalu. Skoro osoby zameldowane nadal faktycznie przebywały w lokalu, brak było podstaw do ich wymeldowania, a tym samym skarga strony wniosła o wymeldowanie została oddalona.
Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta odmawiającą wymeldowania K. i Z. A. z pobytu stałego. Skarżący argumentował, że K. i Z. A. utracili prawo do przebywania w lokalu, co potwierdzają wyroki sądów cywilnych. Organ administracji uznał jednak, że osoby te nadal faktycznie zamieszkują w lokalu, co w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego stanowiło podstawę do odmowy wymeldowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Sędziowie WSA Alina Dominiak Asesor WSA Krzysztof Gruszecki (spr.) Protokolant Hanna Tarnawska po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi S.L. na decyzję Wojewody z dnia 3 stycznia 2003 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. 3 II SA/Gd 221/03 U z a s a d n i e n i e Decyzją z dnia 3 stycznia 2003 r. Nr SO.III.5110/454/02 Wojewoda na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960) po rozpatrzeniu odwołania S.L. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 29 listopada 2002 r. Nr [...] odmawiającej wymeldowanie K. i Z. A. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ulicy [...] [...] w Gdańsku, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdzono, że orzeczeniem z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt K 20/02 (Dz.U. Nr 78, poz. 716) Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że badanie posiadania uprawnień do przebywania w lokalu, bądź utrata tych uprawnień nie może mieć wpływu na zameldowanie bądź wymeldowanie ponieważ jest niezgodne z Konstytucją RP. Instytucja zameldowania ma bowiem charakter jedynie ewidencyjny (rejestracja stanu faktycznego), a więc powinna odzwierciedlać faktyczne zamieszkiwanie w danym lokalu, a nie rodzić uprawnienia do tego lokalu. Do podjęcia zatem decyzji o wymeldowaniu niezbędne jest ustalenie czy osoby zameldowane w konkretnym lokalu opuściły go w sposób trwały i dobrowolny. Zdaniem organów administracji w rozpatrywanej sprawie faktem bezspornym jest, że K. i Z. A. wraz z synami zamieszkują w przedmiotowym lokalu w związku z czym brak było podstaw do orzeczenia o ich wymeldowaniu. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł S.L. stwierdzając, iż rodzina A. została pozbawiona prawa do lokalu przy ul. [...] [...] w G. w związku z czym powinna być z niego wymeldowana. Na potwierdzenie tych twierdzeń dołączył kserokopie wyroków Sądu Okręgowego w G. z dnia 7 września 2001 r., sygn. akt I C 1303/00, oraz Sądu Okręgowego w G. z dnia 10 lutego 1998 r., sygn. akt I C 1384/96 potwierdzających utratę przez Z. i K. A. prawa do przebywania w przedmiotowym lokalu. W odpowiedzi na powyższą skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych w dacie orzekania przez organy administracji stanowił, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienie do przebywania w lokalu i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, albo osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić. Organ administracji wszczął postępowanie oparte na wymienionym wyżej przepisie, gdyż wpłynęło do niego pismo kwestionujące przysługujące K. i Z. A. uprawnienie do przebywania w lokalu, w którym zostali zameldowani. Podstawy zameldowania określał jednak art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, który w dacie wydania zaskarżonej decyzji stanowił, że przy zameldowaniu na pobyt stały czy czasowy trwający ponad 2 miesiące należy przedstawić potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie. Wyrokiem z dnia 27 maja 2002 r. (sygn. akt K 20/01 publ. OTK-A 2002/3), Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że przepis ten jest niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wskutek tego orzeczenia art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności utracił moc obowiązującą z dniem 19 czerwca 2002 r. i w konsekwencji potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu nie może być uznane za okoliczność istotną dla czynności zameldowania. Dlatego też w sprawach o wymeldowanie od tej daty przestał być istotny fakt utraty prawa przebywania w konkretnym lokalu mieszkalnym. Istotna natomiast pozostała jedynie kwestia faktycznego w nim pobytu. W rozpatrywanym przypadku faktem bezspornym jest, że K. i Z. A. wraz z synami przebywali w mieszkaniu nr [...] przy ul. [...] [...] w G.. Po wejściu w życie przywołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego bezprzedmiotowe było ustalenie czy posiadają oni do niego tytuł prawny, istotny pozostawał jedynie fakt pobytu. Dlatego też w tym stanie postępowanie organów administracji należało uznać za w pełni prawidłowe. W związku z tym Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło