II SA/Gd 221/14
WyrokWSA w Gdańsku2014-09-24
Skład orzekający: Janina Guść, Dorota Jadwiszczok, Krzysztof Ziółkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji, który nie brał udziału w pierwotnym postępowaniu o pozwolenie na budowę, może skutecznie domagać się wznowienia tego postępowania i uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, powołując się na negatywne oddziaływanie inwestycji na jego nieruchomość?Ratio decidendi
Właściciel nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, jeśli planowana inwestycja nie wprowadza ograniczeń w zagospodarowaniu jego nieruchomości wynikających z przepisów prawa. Negatywne oddziaływania inwestycji, takie jak hałas czy drgania podczas budowy, nie stanowią podstawy do uznania za stronę w postępowaniu administracyjnym, a ewentualne szkody podlegają dochodzeniu na drodze cywilnej. Wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wymaga wykazania interesu prawnego, a nie tylko faktycznego.Stan faktyczny
Skarżący L. K. wniósł skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta odmawiającą uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę dla inwestycji mieszkaniowej. Skarżący, właściciel sąsiedniej nieruchomości, domagał się wznowienia postępowania, twierdząc, że inwestycja negatywnie oddziałuje na jego działki (zalewanie, drgania, hałas, naruszenie przepisów przeciwpożarowych). Organy administracji uznały, że skarżący nie posiada interesu prawnego, ponieważ inwestycja nie narusza przepisów prawa ograniczających zagospodarowanie jego nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Anna Rusajczyk po rozpoznaniu w dniu 24 września 2014 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi L. K. na decyzję Wojewody z dnia 17 stycznia 2014 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.
L. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewody z dnia 17 stycznia 2013 r., Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 12 listopada 2013 r., Nr [...], odmawiającą uchylenia decyzji Prezydenta Miasta z dnia 12 kwietnia 2012 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia inwestorowi "A" Spółce z o.o. z siedzibą w R. pozwolenia na budowę inwestycji – "Zespół mieszkalny wraz z infrastrukturą techniczną (tj. instalacje elektryczne, przyłącza i instalacje wodno-kanalizacyjne, przyłącze i instalacja kanalizacji deszczowej, układ drogowy) i wewnętrzną instalacją gazową" przy ul. [...] w G., dz. nr [...], [...], [...] KM [...] obr. W. K.
Zaskarżona decyzja podjęta została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Decyzją z dnia 12 kwietnia 2012 r. Prezydent Miasta zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorowi "A" Sp. z o.o. z siedzibą w R. pozwolenia na budowę inwestycji: "Zespół mieszkalny wraz z infrastrukturą techniczną (tj. instalacje elektryczne, przyłącza i instalacje wodno-kanalizacyjne, przyłącze i instalacja kanalizacji deszczowej, układ drogowy) i wewnętrzną instalacją gazową" przy ul. [...] w G., dz. nr [...], [...], [...] KM [...] obr. W. K.
L. K. i E. P.-K. złożyli wniosek o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem przez Prezydenta Miasta ostatecznej decyzji z dnia 12 kwietnia 2012 r. udzielającej pozwolenia na budowę wskazanej inwestycji w trybie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu. Teren, na którym jest realizowana inwestycja graniczy m.in. z działkami nr [...] i [...], których właścicielem jest L. K. oraz [...], której właścicielem jest E. P.-K. Według skarżących oddziaływanie przedmiotowej inwestycji na wskazane nieruchomości polega m.in. na:
1. zalewaniu wodami opadowymi pochodzącymi z działek o nr [...], [...], [...] drogi zlokalizowanej na nieruchomości gruntowej o nr [...], nieruchomości oznaczonej nr [...] oraz garaży zlokalizowanych na działkach nr [...],[...] i [...],
2. zastosowaniu przez inwestora technologii wbijania profili stalowych, w miejsce technologii nieinwazyjnej polegającej na wykonaniu ścian szczelinowych, stanowiących wzmocnienie wykopu wykonanego pod obiekt budowlany na nieruchomościach gruntowych oznaczonych nr [...], [...], [...] będących przyczyną powstawania intensywnych, o wysokiej częstotliwości drgań przenoszonych przez grunty na nieruchomości zabudowane zlokalizowane na działkach oznaczonych nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] uniemożliwiając w ten sposób normalne użytkowanie przedmiotowych nieruchomości oraz będących przyczyną zarysowań występujących w części podziemnej budynków,
3. przekroczenia dopuszczalnego natężenia hałasu 50 dB przy wykonywaniu inwestycji na nieruchomościach [...], [...], [...] ograniczających możliwość normalnego i zgodnego z obowiązującymi przepisami użytkowania nieruchomości zabudowanych zlokalizowanych na działkach oznaczonych numerami od [...] do [...] (rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku Dz.U. Nr 120 poz. 826),
4. naruszone zostały postanowienia § 12 ust. 1 pkt 6 i 7, 9 i 10 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg dojazdowych wobec braku możliwości zabezpieczenia na rzecz mieszkańców przy ul. [...] [...] do [...] oraz przedszkola, gdzie stale przebywa ponad 50 osób i pozostających bez dostępu do odrębnej, wymaganej przepisami drogi pożarowej, której długość przekracza 15 m, uniemożliwiającej korzystanie z niej bez cofania, zakończonej placem manewrowym o wymiarach 20 m x 20 m lub posiadającej właściwe skomunikowanie z ruchem ulicznym.
Prezydent Miasta na wniosek L. K. i E. P.-K. postanowieniem z dnia 8 października 2013 r. wznowił postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta z dnia 12 kwietnia 2012 r.
Decyzją z dnia 12 listopada 2013 r. Prezydent Miasta odmówił uchylenia decyzji Prezydenta Miasta z dnia 12 kwietnia 2012 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej inwestorowi pozwolenia na budowę opisanej inwestycji.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył L. K. wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Skarżący zarzucił decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 28 ust. 2 ustawy z dnia z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), poprzez niewłaściwą interpretację oraz błąd w ustaleniach faktycznych polegający na braku zebrania przez organ wyczerpującego materiału dowodowego, a w konsekwencji wadliwe ustalenie, że nie przysługuje mu przymiot strony postępowania.
Rozpoznając odwołanie Wojewoda decyzją z dnia 17 stycznia 2013 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Mając na uwadze podstawę wznowienia postępowania organ odwoławczy wyjaśnił, że w myśl art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane stronami postępowania w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Zgodnie z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane przez obszar oddziaływania obiektu rozumieć należy teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Organ administracji musiał więc ustalić, czy konkretny przepis prawa wprowadza ograniczenia w zagospodarowaniu jakiejkolwiek innej nieruchomości w związku z realizacją inwestycji objętej pozwoleniem na budowę. Organ wskazał, że tylko ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości związane z konkretnym przepisem prawa wprowadzającym takie ograniczenia dają prawo właścicielowi, zarządcy lub użytkownikowi wieczystemu takiej nieruchomości do uczestnictwa w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę. Ograniczenia, które nie są wynikiem istnienia przepisów prawnych, nie dają podstawy do uznania danego podmiotu za stronę postępowania w sprawie, której przedmiotem jest wydanie pozwolenia na budowę. Osoba taka może mieć w takim postępowaniu interes faktyczny, a nie interes prawny. Sam fakt, że dany podmiot jest właścicielem, zarządcą lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, na której ma być realizowana inwestycja nie jest wystarczającą podstawą do uznania, że podmiotowi takiemu przysługuje status strony w postępowaniu dotyczącym wydania pozwolenia na budowę.
Organ wskazał, że w niniejszej sprawie ustalając obszar oddziaływania obiektu należało wziąć pod uwagę przepisy zawarte w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Analiza projektu budowlanego wykazała, iż spełnione są przepisy wynikające z § 12 rozporządzenia dotyczące odległości budynku na działce od granicy działki, albowiem odległości ścian budynku z otworami okiennymi od granicy działki nr [...] wynosi min 4,02 m, od działki drogowej nr [...] wynosi min 4,14m. Ponadto podziemna część budynku mieszcząca halę garażową zlokalizowana jest w przybliżeniu do granic działki inwestora, zaprojektowana jest całkowicie poniżej poziomu terenu, na terenie działki inwestora i w myśl obowiązującego prawa budowlanego nie powoduje żadnego oddziaływania na działki sąsiednie.
W zakresie przesłaniania organ odwoławczy wskazał, że ze znajdującego się w aktach sprawy rysunku zatytułowanego "Przesłanianie" wynika, iż dom szeregowy przy ul. [...] (zlokalizowany w odległości 8 m od projektowanej inwestycji) zwrócony jest do zamierzonej inwestycji ścianą pełną bez otworów okiennych i drzwiowych. Wobec powyższego nie występuje przesłanianie w/w domu szeregowego. Z przeprowadzonych analiz zacieniania w dniach 21 marca i 21 września wynika, iż całe działki wraz z istniejącą zabudową sąsiadujące z planowaną inwestycją od strony zachodniej mają zapewnione pełne nasłonecznienie od godz. 12.00 do godziny 17.00 (tj. około 5 godz.).
Organ uznał również pozostałe warunki techniczne, w szczególności określone w § 23 oraz w § 18-21 rozporządzenia, za spełnione.
Wobec tego organ odwoławczy uznał, że prawidłowo dokonano oceny braku wpływu oddziaływania realizowanej inwestycji, objętej przedmiotowym pozwoleniem na budowę, na nieruchomość skarżącego - działkę nr [...] i [...]. Jedynie potwierdzenie takiego wpływu i to o charakterze negatywnym uzasadniałoby wywodzenie interesu prawnego przez skarżącego L. K. z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Podobnie w przypadku działki nr [...], której współwłaścicielką jest E. P.-K., realizacja przedmiotowej inwestycji nie wprowadza ograniczeń w zagospodarowaniu działki nr [...] będącej drogą wewnętrzną niepubliczną.
Organ ustalił, że projekt budowlany przewiduje odprowadzenie wód opadowych i roztopowych z terenu objętego inwestycją do miejskiej sieci kanalizacji deszczowej. Ponadto, jak wynika z załączonej do projektu mapy do celów projektowych, w drodze tej istnieje sieć kanalizacji deszczowej. Wobec powyższego zarzut o zalewaniu wodami opadowymi zarówno drogi, jak i działki nr [...] i [...] organ uznał za bezpodstawny.
Odnosząc się do zarzutów związanych z uciążliwościami powstającymi w trakcie realizacji inwestycji organ wyjaśnił, że są one zjawiskiem czasowym i ustają wraz z zamknięciem etapu budowy nie wnosząc trwałych zmian do otaczającego środowiska. Podkreślono, że jeżeli decyzja o pozwoleniu na budowę nie wykazuje żadnej sprzeczności z przepisami, to spowodowane realizacją inwestycji dolegliwości dla otoczenia nie mogą zostać zakwalifikowane jako naruszające uzasadnione interesy osób trzecich. Chodzi tu bowiem o takie, które stanowią naruszenie przepisów prawa. Innymi słowy naruszenie interesu prawnego należy rozumieć jako naruszenie konkretnych norm materialnoprawnych, zaś interesy nie znajdujące oparcia w takich normach są jedynie interesami faktycznymi i nie mogą być skutecznie chronione w procesie inwestycyjnym. Ewentualne roszczenia za powstałe szkody w wyniku prowadzenia robót budowlanych mogą być rozstrzygane wyłącznie z powództwa cywilnego przez właściwy sąd.
Organ nie podzielił zarzutu odnoszącego się do braku zapewnienia wymaganej przepisami drogi pożarowej. Organ ustalił, że istniejąca zabudowa przy ul. [...] od nr [...] do [...] stanowi zabudowę mieszkaniową jednorodzinną posiadającą dwie kondygnacje nadziemne (kategoria zagrożenia ludzi ZL IV). Zabudowa ta ze względu na wysokość zaliczana jest do grupy budynków niskich (N) Zgodnie z § 12 rozporządzenia MSWiA z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych, do budynków niskich (N), zaliczonych do kategorii zagrożenia ludzi ZL IV, nie jest wymagane doprowadzenie drogi pożarowej. Do przedszkola główne wejście i dojazd jest od strony ul. [...] i kwestia konieczności doprowadzenia do obiektu drogi pożarowej umożliwiającej dojazd do niego pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej nie jest przedmiotem tego postępowania, natomiast wjazd od strony ul. [...] jest jedynie miejscem dostaw.
W skardze na powyższą decyzję L. K. zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niewłaściwą interpretację i uznanie, iż powstająca inwestycja nie oddziałuje w sposób negatywny na nieruchomość, której jest właścicielem i w związku z powyższym nieprzyznanie mu przymiotu strony w toczącym się postępowaniu o uchylenie decyzji w wyniku wznowienia postępowania oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 149 § 1 k.p.a. poprzez odmowę przyznania mu przymiotu strony postępowania pomimo wznowienia postępowania. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji Prezydenta Miasta.
Uzasadniając skargę skarżący podtrzymał stanowisko, że inwestycja będąca przedmiotem postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę w istotny sposób ogranicza i wpływa na korzystanie przez niego z własnej nieruchomości. Ponownie wskazał na tożsame co w odwołaniu uciążliwości powstające lub mogące powstać na jego nieruchomości w związku z realizacją inwestycji objętej pozwoleniem na budowę. Zarzucił on, że realizacja inwestycji znacząco wpłynie na sposób wykonywania przez niego prawa własności, a sama inwestycja w sposób rażący narusza przepisy Prawa budowlanego. Skarżący wywodził również, że skoro organ wznowił już postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę to winien był konsekwentnie uchylić decyzję o pozwoleniu na budowę.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wyjaśniając istotę postępowania nadzwyczajnego o wznowienie postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Przedmiotem kontroli w przedmiotowej sprawie jest decyzja Wojewody utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 12 listopada 2013 r. odmawiająca uchylenia decyzji Prezydenta Miasta z dnia 12 kwietnia 2012 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej inwestorowi "A" Spółce z o.o. w R. pozwolenia na budowę inwestycji – "Zespół mieszkalny wraz z infrastrukturą techniczną (tj. instalacje elektryczne, przyłącza i instalacje wodno-kanalizacyjne, przyłącze i instalacja kanalizacji deszczowej, układ drogowy) i wewnętrzną instalacją gazową" przy ul. [...] w G., dz. nr [...], [...], [...] KM [...] obr. W. K.
Kwestionowana decyzja jest wynikiem postępowania wszczętego przez L. K. oraz E. P.-K. wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia 12 kwietnia 2012 r. o pozwoleniu na budowę dla opisanej wyżej inwestycji. Podstawę wniosku stanowił przepis art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., albowiem wnioskodawcy jako właściciele nieruchomości stanowiących działki nr [...] i [...] – L. K. i działki drogowej nr [...] – E. P.-K. bezpośrednio sąsiadujących z nieruchomością objętą inwestycją nie brali udziału w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę dla "A" Spółki z o.o. z siedzibą w R.
W ocenie Sądu, postępowanie organów administracji orzekających w przedmiocie decyzji o pozwoleniu na budowę w trybie wznowionego postępowania nie nosi cech uchybień przepisom postępowania administracyjnego.
W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga istota instytucji wznowienia postępowania administracyjnego, które jako szczególny rodzaj procedury umożliwiającej, w przypadkach prawem przewidzianych (art. 145 § 1 i 145a § 1 k.p.a.), wzruszenie ostatecznych indywidualnych aktów z zakresu administracji publicznej składa się z dwóch etapów. W pierwszym, organ właściwy w sprawie wznowienia postępowania bada przesłanki formalne niezbędne do uruchomienia nadzwyczajnego trybu weryfikacji ostatecznych rozstrzygnięć administracyjnych - co w przypadku wznowienia postępowania na żądanie strony - oznacza badanie, czy inicjatywa w sprawie wznowienia pochodzi od osoby mającej czynną legitymację procesową, czy wniosek złożono z zachowaniem terminów określonych w art. 148 i art. 145a § 2 k.p.a., a także czy wskazano przyczynę wznowienia postępowania z katalogu ujętego w art. 145 § 1 i art. 145a § 1 k.p.a. Jeżeli wstępne postępowanie wyjaśniające wykaże, że żądanie wznowienia pochodzi bezspornie (w sposób nie budzący wątpliwości) od osoby nie mającej (nie mogącej mieć) przymiotu strony w danym postępowaniu i okoliczność ta może być stwierdzona bez konieczności badania w tym zakresie przepisów prawa materialnego albo, że wniosek został złożony po upływie ustawowych terminów, albo wnioskodawca - mimo stosownego wezwania przez organ administracji - nie podał ustawowej przyczyny wznowienia postępowania, właściwy organ wydaje postanowienie odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego (art. 149 § 3 k.p.a.). Gdy nie zaistnieje żadna z wymienionych okoliczności, organ ten wznawia postępowanie administracyjne w drodze postanowienia (art. 149 § 1 k.p.a.), które stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.).
W drugim etapie postępowania organ właściwy w sprawie wznowienia postępowania przechodzi do badania przyczyn wznowienia, a po przeprowadzeniu postępowania w tym zakresie podejmuje jedno z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 151 § 1 k.p.a. tj. odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a k.p.a., albo uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a k.p.a. i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
Z przywołanych unormowań wynika, że w pierwszym etapie organ właściwy w sprawie wznowienia postępowania nie analizuje przyczyn wznowienia, gdyż jego kompetencje w tej fazie proceduralnej sprowadzają się jedynie do ustalenia, czy wnioskodawca wskazał przynajmniej jedną z ustawowych przyczyn uruchomienia nadzwyczajnego trybu weryfikacji ostatecznych rozstrzygnięć administracyjnych. Powinność zbadania przyczyn wznowienia aktualizuje się dopiero w drugim etapie postępowania, a więc po wydaniu postanowienia wznawiającego postępowanie, które stanowi podstawę do przeprowadzania postępowania zarówno co do przyczyn wznowienia, jak i co do rozstrzygnięcia sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Przy czym podkreślić trzeba, że niedopuszczalność wznowienia postępowania z przyczyn podmiotowych (brak interesu prawnego wnioskodawcy) zachodzi jedynie w przypadku, gdy z żądaniem wszczęcia postępowania wystąpi podmiot, który nie będzie w ogóle powoływał się na interes prawny. W sytuacji natomiast, kiedy będzie zachodziła potrzeba ustalania na podstawie przepisów prawa materialnego, czy sprawa dotyczy interesu prawnego wnioskodawcy, tego rodzaju ustalenia mogą być przez organ czynione, ale dopiero po wznowieniu postępowania.
Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Organy prawidłowo zweryfikowały wskazaną przez wnioskodawców podstawę wznowienia określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i uznały, że istnieje potrzeba ustalenia, czy sprawa dotyczy ich interesu prawnego w drugim etapie postępowania z uwagi na konieczność oceny tego interesu po dokonaniu w sprawie ustaleń faktycznych i ich ocenie z punktu widzenia przepisów prawa materialnego. .
W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że odwołujący są właścicielami nieruchomości gruntowych bezpośrednio sąsiadujących z nieruchomością, na której ma być realizowana planowana inwestycja.
W ocenie Sądu organy orzekające w sprawie dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych i prawnych w zakresie interesu prawnego L. K. i E. P.-K..
Przepis art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), stanowi podstawę prawną do ustalania kręgu stron postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę i jest regulacją szczególną, o węższym zakresie w stosunku do art. 28 k.p.a., zawierającego "ogólną" definicję strony w postępowaniu administracyjnym.
W myśl art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. To ostatnie pojęcie zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, zgodnie z którym "obszar oddziaływania obiektu" oznacza teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Do przepisów odrębnych, w rozumieniu cytowanego przepisu, należą m.in. przepisy rozporządzeń określających warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz przepisy z zakresu ochrony środowiska, ochrony zabytków, ochrony przyrody, prawo wodne i przepisów wykonawczych do ustaw.
Ograniczenia w zagospodarowaniu, o których mowa w art. 3 pkt 20 Prawa budowalnego, wynikające z konkretnych przepisów prawa, muszą godzić w konkretne uprawnienia tych podmiotów w zakresie zagospodarowania ich nieruchomości. Tylko takie ograniczenia dają właścicielom, użytkownikom wieczystym i zarządcom nieruchomości położonych w sąsiedztwie planowanej inwestycji podstawę do uczestnictwa w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym z zakresu Prawa budowlanego. Przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę nie przysługuje zatem według kryterium geograficznego, z samej racji bycia właścicielem nieruchomości położonej w sąsiedztwie działki, na której ma być prowadzona inwestycja, lecz dla uzyskania statusu strony tego postępowania, konieczne jest wykazanie, że planowana inwestycja będzie oddziaływać na ową nieruchomość w sposób ograniczający jej zagospodarowanie (art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego). Na status strony postępowania wskazuje przykładowo niezachowanie w projekcie budowlanym minimalnych odległości dotyczących sytuowania budynków, przewidzianych w tym rozporządzeniu w sprawie warunków jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w takiej sytuacji właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w granicach obszaru wyznaczonego tymi odległościami są stronami w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę takich obiektów.
Obecnie nie można zatem przyjmować automatycznie, że każdy właściciel, użytkownik wieczysty lub zarządca nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, na której ma być realizowana inwestycja, jest stroną postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na jej budowę.
Takie oznaczenie kręgu stron postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę wprowadzone zostało do Prawa budowlanego ustawą nowelizującą z dnia z 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. nr 80, poz. 718). Prawo budowlane w pierwotnym brzmieniu uchwalonym 7 lipca 1994 r. nie określało kręgu osób, którym w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenie na budowę przysługiwał przymiot strony, a ich ustalenie następowało w trybie art. 28 k.p.a. stanowiącego, że stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Założeniem ustawy nowelizacyjnej było uproszczenie procedury administracyjnej w procesie budowlanym, liberalizacja wymagań i skrócenie drogi do uzyskania prawa legalnego wykonania robót budowlanych. Celem dokonanej zmiany art. 28 Prawa budowlanego było ograniczenie kręgu stron w sprawie wydania pozwolenia na budowę.
Kluczową kwestią dla rozstrzygnięcia tej sprawy, było ustalenie na gruncie obowiązujących przepisów prawa, czy sporna inwestycja w postaci zespołu mieszkalnego wraz z infrastrukturą będzie oddziaływać na nieruchomości wnioskodawców w sposób ograniczający ich zagospodarowanie, a więc konieczne było wskazanie konkretnych norm prawa, które mogą stanowić źródło ewentualnych ograniczeń w zagospodarowaniu ich działek.
Organy w przedmiotowej sprawie takich ograniczeń nie dostrzegły, a argumenty odwołujących uznały za nieuzasadnione. Stanowisko organów administracji podziela Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie.
Materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania administracyjnego nie potwierdził bowiem twierdzeń wnioskodawców o zagrożeniu ich działek zalewaniem wodami opadowymi pochodzącymi z działek objętych inwestycją. Z zatwierdzonego projektu budowlanego wynika, że w toku prac przygotowawczych do planowanej inwestycji przeprowadzono analizę geologiczną gruntów przeznaczonych pod inwestycję oraz przewidziano odprowadzanie wód opadowych i roztopowych z terenu objętego inwestycją do miejskiej sieci kanalizacji deszczowej. Inwestor przedsięwziął rozwiązania techniczne w zakresie wód opadowych, projekt spełnia zatem w tym zakresie wymogi przewidziane przepisami prawa. Wnioskodawcy nie przestawili w tym zakresie żadnych okoliczności, z których wynikałoby, że planowany obiekt będzie oddziaływać na ich nieruchomości w sposób ograniczający ich zagospodarowanie.
Sąd nie podzielił również zastrzeżeń skarżącego w zakresie braku możliwości zabezpieczenia wymaganej przepisami drogi pożarowej dla nieruchomości przy ul. [...]od nr [...] do [...] oraz przedszkola. Istniejąca zabudowa przy ul. [...] od nr [...] do [...] stanowi zabudowę mieszkaniową jednorodzinną posiadającą dwie kondygnacje nadziemne (kategoria zagrożenia ludzi ZL IV). Zabudowa ta ze względu na wysokość zaliczana jest do grupy budynków niskich (N). Zgodnie z § 12 rozporządzenia MSWiA z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz.U. Nr 124, poz. 1030 ze zm.), do budynków niskich (N), zaliczonych do kategorii zagrożenia ludzi ZL IV, nie jest wymagane doprowadzenie drogi pożarowej. Natomiast wejście i dojazd do przedszkola odbywa się od strony ul. [...], dlatego też rozważanie konieczności doprowadzenia do obiektu drogi pożarowej umożliwiającej dojazd do niego pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej od strony ul. [...], która jedynie miejscem dostaw, jest bezprzedmiotowe.
Organ słusznie uznał, że sposób realizacji robót i czasowe niekorzystne oddziaływanie inwestycji, w zakresie drgań, hałasu, zwiększonego natężenia ruchu ciężkich pojazdów czy emisji spalin, w trakcie jej realizacji, na nieruchomości sąsiednie nie może być uznane za ograniczenie w zagospodarowaniu nieruchomości sąsiednich, o którym mowa w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Wskazane w tym przepisie ograniczenia dotyczą już zrealizowanego obiektu, a nie czasu jego budowy. Niedogodności, czy uciążliwości powodowane przez proces inwestycyjny dla terenów sąsiednich nie są objęte dyspozycją tego przepisu. Unormowania Prawa budowlanego zawierającego normy prawa administracyjnego nie przewidują możliwości dochodzenia w trybie jego przepisów odszkodowania za szkody powstałe z związku z procesem realizacji robót. Właścicielom nieruchomości, którzy ponieśli ewentualne szkody w trakcie realizacji prac budowlanych na sąsiednich nieruchomościach przysługują roszczenia na podstawie prawa cywilnego, które mogą być dochodzone przed sądem powszechnym. Natomiast ewentualne prowadzenie robót budowlanych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska uzasadnia wszczęcie odrębnego od postępowania o wydanie pozwolenia na budowę postępowania w trybie art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
Organy prawidłowo i w sposób wszechstronny rozważyły również, czy planowana inwestycja ze względu na szczegółowe konkretne przepisy prawa, będzie ograniczała zagospodarowanie działek wnioskodawców. Analizie poddano kwestie usytuowania planowanych obiektów budowalnych w stosunku do granicy z działkami wnioskodawców oraz kwestię nasłonecznienia. Organy nie stwierdziły, ażeby przyjęte w zatwierdzonym projekcie budowlanym rozwiązania w zakresie usytuowania budynków były sprzeczne z wymogami §12, § 13 i § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), a co więcej, ażeby w jakikolwiek sposób ograniczały zagospodarowanie działek sąsiednich, w tym działek wnioskodawców. Rozwiązania projektowe i załączona dokumentacja, określające indywidualne cechy projektowanych obiektów wskazują, że brak jest przepisów techniczno-budowlanych, jak i innych przepisów odrębnych, z których wynikałoby, iż obszar oddziaływania przedmiotowej inwestycji obejmuje również nieruchomości wnioskodawców.
W ocenie Sądu, organy zasadnie rozstrzygnęły, że nieruchomości wnioskodawców pozostają poza obszarem oddziaływania planowanej inwestycji, a tym samym, tereny te pozostają poza strefą oddziaływania spornych obiektów, w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Wnioskodawcy również nie przedstawili jakiegokolwiek dowodu, poza własnymi stwierdzeniami, że inwestycja ta będzie negatywnie oddziaływać na ich nieruchomości, w sposób ograniczający czy uniemożlwiający je zagospodarowanie. Nie wskazali też żadnego konkretnego przepisu prawa, który wprowadzałby ograniczenia w zagospodarowaniu ich terenu w związku z projektowaną zabudową, zaś powoływane w skardze argumenty, dotyczące zagrożeń związanych z realizacją inwestycji, nie dotyczą oddziaływania planowanej inwestycji na nieruchomość skarżących w sposób ograniczający jej zagospodarowanie. Przy ocenie obszaru oddziaływania inwestycji nie można bowiem opierać się na przypuszczeniach, czy stanach hipotetycznych, bez konkretnego powiązania normy prawnej z jej wpływem na zagospodarowanie działki sąsiedniej. Obszar oddziaływania nie jest obszarem, w którym da się odczuć skutki, uciążliwości spowodowane funkcjonowaniem jakiegoś obiektu. Takie rozumienie dotyczy oddziaływania faktycznego, którego nie można mylić z oddziaływaniem polegającym na wprowadzaniu ograniczeń prawnych.
Reasumując, Sąd stwierdził, że organ odwoławczy w sposób wyczerpujący wykazał i uzasadnił brak obiektywnych przesłanek do uznania skarżącego oraz E. P.-K. za podmioty posiadające interes prawny do kwestionowania w trybie postępowania nadzwyczajnego decyzji o pozwoleniu na budowę dla przedmiotowej inwestycji. Analiza zgromadzonego materiału dowodowego wykazała, że organ prawidłowo wyznaczył obszar oddziaływania obiektu, o którym mowa w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Powyższa ocena, stosownie do której wnioskodawcy nie mają statusu strony w niniejszym postępowaniu, skutkowała odmową uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt budowalny i udzielającej pozwolenia na budowę dla opisanej inwestycji.
Wobec powyższego Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżone decyzje podjęte zostały w toku prawidłowo przeprowadzonego postępowania administracyjnego i doprowadziły do właściwego zastosowania przepisów prawa administracyjnego.
W związku z tym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło