II SA/Gd 2212/01

WyrokWSA w Gdańsku2004-01-15

Skład orzekający: Barbara Skrzycka Pilch, Andrzej Przybielski, Janina Guść

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich, oparta na przepisie uznanym przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, podlega uchyleniu na podstawie naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania?
Ratio decidendi
Decyzja oparta na przepisie, który został następnie uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, stanowi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W związku z tym, taka decyzja podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit b w związku z art. 135 PPSA.
Stan faktyczny
E. P. złożył wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich po terminie ustawowym. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 1 lutego 2001 r. umorzył postępowanie, a decyzją z dnia 22 maja 2001 r. utrzymał ją w mocy. E. P. złożył skargę do NSA, wskazując na trudności w poszukiwaniu dowodów. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje ze względu na późniejsze orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające niezgodność z Konstytucją przepisu stanowiącego podstawę prawną decyzji.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 1 lutego 2001 r. Zasądzenie od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz E. P. kwoty 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Skrzycka Pilch Sędziowie: NSA Andrzej Przybielski SSW Janina Guść (spr.) Protokolant: Danuta Penkalla po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. P. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 22 maja 2001 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 1 lutego 2001 r. Nr [...] 2. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz E. P. kwotę 10 (dziesięć) zł. Decyzją z dnia 22 maja 2001 r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie art. 127 § 3 k.p.a. i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j.Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.), utrzymał w mocy swą decyzję z dnia 1 lutego 2001 r. Nr [...] o umorzeniu postępowania w przedmiocie przyznania E. P. uprawnień kombatanckich, Z uzasadnienia decyzji wynika, że E. P. złożył wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich po terminie ustawowym wynikającym z art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, który upłynął z dniem 31 grudnia 1998 r. E. P. wniósł skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazując, że przed złożeniem wniosku przez okres dwóch lat poszukiwał dowodów na poparcie okoliczności stanowiących podstawę nabycia uprawnień kombatanckich. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podnosząc argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną. Stanowiący podstawę zaskarżonej decyzji art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j. Dz. U. Nr 142 z 1997 r., poz. 950 ze zm.), zakreślał ostateczny termin na składanie wniosków o przyznanie uprawnień kombatanckich przez osoby zamieszkałe na stałe w Polsce do dnia 31 grudnia 1998 r. oraz przez osoby zamieszkałe poza granicami Polski do dnia 31 grudnia 1999 r. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2003 r. sygn. akt SK 4/02 (Dz.U. Nr 72 poz. 658) uznał zakreślenie terminu do składania wniosków o przyznanie uprawnień kombatanckich zawarte w 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, za niezgodne z art. 2 i 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z art. 190 ust. 3 Konstytucji, przepis art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, utracił moc obowiązującą z dniem 29 kwietnia 2003 r. Zgodnie z art. 145a. kodeksu postępowania administracyjnego orzeczenie przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja, stanowi podstawę wznowienia postępowania administracyjnego. Stosownie do art. 145 §1 pkt. 1 lit b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, decyzja lub postanowienie podlega uchyleniu, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Zaistnienie przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego wynikającej z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w sprawie niekonstytucyjności podstawy prawnej decyzji, uzasadnia zatem uchylenie zaskarżonej decyzji. (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 1999 r. IV SA 1360/97 Lex Nr 47852, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 1999 r. sygn. akt II SA 1294/99 Lex Nr 46246) Podstawą prawną zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej był art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, którego niekonstytucyjność została stwierdzona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, w związku z czym w sprawie zachodzi podstawa wznowienia postępowania. Zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca podlegały zatem uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit b w związku z art. 135 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Badanie zasadności zarzutów skargi odnoszących się do przyczyn niezachowania terminu do złożenia wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich było w tej sytuacji zbędne. Wobec uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 200 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądził na rzecz skarżącego kwotę 10 zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania - uiszczonego w sprawie wpisu sądowego. Sąd nie zawarł w wyroku rozstrzygnięcia opartego na przepisie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określającego, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Rozstrzygnięcie takie jest bowiem obligatoryjne tylko w przypadku, gdy zaskarżona decyzja nadaje się z istoty swej do wykonania. Ponieważ zakażona i uchylona decyzja dotyczyła umorzenia postępowania w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich i nie podlegała wykonaniu, orzekanie o możliwości jej wykonania było bezprzedmiotowe.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło