II SA/Gd 222/15

WyrokWSA w Gdańsku2015-09-09

Skład orzekający: Wanda Antończyk, Jolanta Górska, Janina Guść

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę budynku garażowego, który styka się rogiem z budynkiem mieszkalnym i jest usytuowany na granicy działki sąsiedniej, jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz przepisami prawa budowlanego i warunkami technicznymi?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że budowa garażu, którego ściana boczna nie przylega do budynku sąsiedniego, a jedynie styka się rogiem z budynkiem mieszkalnym inwestora, nie powoduje powstania zabudowy szeregowej i jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Ponadto usytuowanie garażu na granicy działki sąsiedniej jest dopuszczalne na podstawie przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Jednakże decyzja została uchylona z powodu zatwierdzenia niekompletnego projektu budowlanego, który nie zawierał wymaganej dokumentacji geotechnicznej.
Stan faktyczny
H. W. wystąpił o pozwolenie na budowę garażu na działce w R. Starosta wydał decyzję zatwierdzającą projekt i udzielającą pozwolenia, którą uchylił Wojewoda z powodu braków w dokumentacji. Po uzupełnieniu dokumentacji Starosta ponownie zatwierdził projekt i wydał pozwolenie. Właściciele sąsiedniej działki, K. S. i R. S., zaskarżyli decyzję, zarzucając m.in. niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i niewłaściwe zabezpieczenie skarpy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody z dnia 17 lutego 2015 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia 19 września 2014 r. Zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę 757 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 9 września 2015 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi K. S. na decyzję Wojewody z dnia 17 lutego 2015 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia 19 września 2014 r., nr [...], 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej K. S. kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. K. S. wniosła skargę na decyzję Wojewody z dnia 17 lutego 2015 r., uchylającą decyzję Starosty z dnia 19 września 2014 r. i zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą H. W. pozwolenia na budowę budynku garażowego na działce nr [...] obr. 1 przy ul. J. w R. Zaskarżoną decyzje podjęto w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: H. W. wnioskiem z dnia 12 lipca 2013 r. wystąpiła do Starosty o pozwolenie na budowę budynku garażu jednostanowiskowego na działce nr [...] obr. 1 przy ul. J. w R. Po przeprowadzeniu postępowania Starosta decyzją z dnia 24 października 2013 r., udzielił H. W. pozwolenia na budowę planowanego budynku garażowego na działce nr [..]. W trybie odwoławczym Wojewoda decyzją z dnia 27 marca 2014 r., uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji zwracając uwagę na braki w dokumentacji projektowej. Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji postanowieniem z dnia 15 lipca 2014 r., nałożył na inwestora obowiązek usunięcia w terminie do 11 sierpnia 2014 r. nieprawidłowości i braków w przedłożonym projekcie budowlanym, w tym szczegółowego wykazania sposobu zabezpieczenia skarpy od strony działki nr [...], wyjaśnienia czy projektowany budynek będzie wyposażony w instalację elektryczną, w razie potrzeby dołączenia projektu budowlanego instalacji elektrycznej. Stwierdzając wykonanie wskazanych obowiązków, Starosta decyzją z dnia 19 września 2014 r., zatwierdził projekt budowlany i udzielił H. W. pozwolenia na budowę budynku garażowego na działce nr [...] obr. 1 przy ul. J. w R. Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli K. S. i R. S., właściciele sąsiedniej nieruchomości, zarzucając jej niezgodność z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowana przestrzennego i przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, prowadzi bowiem do powstania zabudowy szeregowej. W odwołaniu wskazano, że dokumentacja zawiera informacje na temat dalszej planowanej rozbudowy, projektowany garaż stanowi przeszkodę dla spływającej wody, garaż ma być posadowiony na granicy nieruchomości, a jego budowa będzie niemożliwa z uwagi na istniejące na granicy ogrodzenie, którego rozbiórka doprowadzi do osunięcia gruntu. K. S. i R. S. stwierdzili, że inwestor nie wykonał obowiązku szczegółowego rozpoznania budowy geologicznej gruntu i ustalenia kategorii geotechnicznej obiektu. Wskazali oni, że planowana inwestycja uniemożliwi im rozbudowę budynku znajdującego się na ich nieruchomości, a ich interes nie został przez organ uwzględniony. Nadto odwołujący się podnieśli zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 7, 8, i art. 77 k.p.a., polegającego na niewyczerpującym wyjaśnieniu stanu faktycznego i złożonych przez nich zarzutów. Po rozpoznaniu odwołania Wojewoda uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł w sprawie merytorycznie zatwierdzając projekt budowlany i udzielając H. W. pozwolenia na budowę budynku garażowego na działce nr [...] obr. 1 przy ul. J. w R. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazując na przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj.: Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), zwanej dalej "p.b.", w których świetle dokonywać należy kontroli przedłożonej dokumentacji projektowej wyjaśnił, że przedmiotowa działka leży na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego fragmentu miasta R. w obszarze jednostki "D", położonej pomiędzy terenami kolejowymi, a granicą administracyjną z gminą W. zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej Nr W55/2011 z dnia 16.02.2011 r., a jej teren położony jest w obszarze planistycznym oznaczonym symbolem 19 MN - tereny zabudowy jednorodzinnej w formie wolnostojącej lub bliźniaczej. Istniejąca na działce zabudowa mieszkaniowa stanowi zabudowę bliźniaczą z zabudową na działce nr [...]. Projektowane usytuowanie garażu jako obiektu samodzielnego z wykorzystaniem istniejącego ukształtowania terenu (dużego spadku terenu), bezpośrednio przy granicy z działką skarżących nr [...] i stykającego się z istniejącym budynkiem mieszkalnym w poziomie piwnicy, jednocześnie zajmując całą szerokość działki, nie świadczy, wbrew twierdzeniom skarżących, że mamy do czynienia z zabudową szeregową. Jeżeli bowiem na sąsiedniej działce znajduje się obiekt budowlany, który nie przylega do granicy nieruchomości i między budynkami zachowany jest przestrzenny odstęp, brak jest podstaw do uznania, że planowana zabudowa doprowadzi do powstania zabudowy szeregowej. Organ uznał, że zaprojektowany garaż nie umożliwi rozbudowy budynku znajdującego się na sąsiedniej nieruchomości ani też budowy podobnego garażu. Skarżący będzie mógł dokonać rozbudowy zgodnie z obowiązującym prawem bez względu na to czy na sąsiedniej działce powstanie garaż czy też nie. Organ stwierdził, że analiza projektu budowlanego wykazała, iż spełnione są ustalenia planu: powierzchnia zabudowy na działce wynosi 22,3% (przy maksymalnej do 40%), powierzchnia biologicznie czynna wynosi 55,42% (przy minimalnej do 25%). Zaprojektowany parterowy garaż z dachem płaskim o wysokości 2,8 m jest zgodny ustaleniami planu, przewidującymi dachy płaskie i wysokość do 3 m. Zdaniem organu odwoławczego, zostały też spełnione warunki wynikające z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 73 poz. 690 ze zm.), dotyczące odległości budynku od granicy działki. W świetle § 12 ust. 3 pkt 4 w zabudowie jednorodzinnej, uwzględniając przepisy odrębne zawarte w § 13, 60 i 271-273, dopuszcza się sytuowanie budynku gospodarczego i garażu o długości mniejszej niż 5,5 m i o wysokości mniejszej niż 3 m bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych. Przedmiotowy garaż na długość 5,3 m oraz wysokość 2,8 m. Organ odwoławczy uznał, że przedłożony projekt budowlany spełnia warunki wynikające z art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 p.b., a inwestor dopełnił wymogów wynikających z art. 32 ust. 4 p.b. Organ stwierdził, że projektowana inwestycja zgodna jest z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, inwestor złożył wniosek, dołączył do niego opracowany przez osoby uprawnione i stosownie uzgodniony projekt budowlany, a także złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zatem zgodnie z dyspozycją art. 35 ust. 4 p.b. nie można było odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ nie podzielił twierdzeń odwołania, że dokumentacja dołączona do wniosku zawiera informacje dotyczące dalszej planowanej rozbudowy, gdyż z projektu budowlanego wynika, iż wykonywanie ściany podłużnej i bocznej garażu, ze względu na konieczność zabezpieczenia istniejącej ławy fundamentowej budynku mieszkalnego, odbywać się będzie w dwóch etapach: "po zdjęciu warstw gruntu do poziomu istniejącej ławy fundamentowej zabezpieczyć fundament przez "zabicie" pionowych żeber stalowych co 50 cm. Następie wykonać wykop poza częścią zabezpieczoną do głębokości projektowanego posadowienia i wykonać konstrukcję ławy, ściany i stropu - I etap. Po dostatecznym stwardnieniu betonu wybrać pozostały grunt w obrębie zabezpieczenia i uzupełnić konstrukcję ścian wiążąc ją z wykonaną częścią za pomocą "szpilek" - etap II." Jako zgodne z postanowieniami § 2 pkt 7.3 planu zagospodarowania przestrzennego organ odwoławczy uznał zaprojektowanie odwodnienia liniowego przedmiotowego garażu z odprowadzeniem wód na teren inwestora. Organ stwierdził, że projekt zawiera również szczegółowe rozpoznanie budowy geologicznej i ustalenie kategorii geotechnicznej posadowienia obiektu, a wkopanie garażu w stok nie powoduje konieczności zabezpieczenia stabilności skarp. Organ wskazał, ze z opisu technicznego do projektu budowlanego garażu wynika, iż ogrodzenie na granicy działek nie będzie rozbierane, zatem zarzut ingerencji w działkę sąsiednią jest niezasadny. Ściana bezpośrednio przy granicy z działką nr [...] wykonywana będzie w wykopie wąsko przestrzennym odeskowanym, który stanowić będzie zabezpieczenie przed ewentualnym osunięciem się gruntu i nie naruszy terenu działki przyległej. Ponadto istniejący fundament ogrodzenia, który nie będzie rozbierany, stanowi dodatkowe zabezpieczenie przed osuwaniem się gruntu (rys. nr K-5 str. 41). Organ odwoławczy wyjaśnił, że uchylił decyzję organu I instancji, gdyż ze względu na uzupełnienie materiału dowodowego o projekt wewnętrznej instalacji elektrycznej zmieniły się załączniki do decyzji o pozwoleniu na budowę. Ze względu na wymogi § 102 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, projekt budowlany przedmiotowego garażu winien zawierać projekt instalacji elektrycznej, którego zabrakło i co stało się powodem wezwania inwestora w trybie art.136 k.p.a. do uzupełnienia akt sprawy o projekt budowlany wewnętrznej instalacji elektrycznej garażu, co inwestor wykonał. Reasumując organ stwierdził, że postępowanie Starosty zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, inwestycja spełnia warunki miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego fragmentu miasta R. w obszarze jednostki "D", położonej pomiędzy terenami kolejowymi, a granicą administracyjną z gminą W. oraz art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 p.b. W skardze na powyższą decyzję zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj.: 1. naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b. w zw. z § 8 ust. 1 pkt 3 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ustanowionego Uchwałą nr V/55/2011 Rady Miejskiej z dnia 16 lutego 2011 r. (zwanego dalej "miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego") poprzez ich błędną wykładnię i w efekcie niewłaściwe zastosowanie, które doprowadziło do wydania decyzji wadliwej, gdyż prowadzącej do powstania zabudowy szeregowej, 2. naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b. poprzez jego błędną wykładnię i w efekcie niewłaściwe zastosowanie, w ten sposób, że organ decyzją ostateczną zatwierdził projekt budowlany niezgodny z koncepcją planistyczną zawartą w miejscowym planie gospodarowania przestrzennego, 3. naruszenie art. 4 p.b. w zw. z § 12 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zw. z § 2 ust. 10 pkt 7 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, poprzez ich błędną wykładnię i w efekcie niewłaściwe zastosowanie, co doprowadziło do wydania decyzji, która ogranicza prawo skarżącej do zabudowy swojej nieruchomości, 4. naruszenie art. 32 ust. 1 Konstytucji RP poprzez wydanie decyzji prowadzącej do naruszenia zasady równości wobec prawa i równego traktowania przez organy władzy publicznej, 5. błędną wykładnię § 12 ust. 3 pkt 4 cytowanego rozporządzenia polegającą na uznaniu, iż spełnienie wymogów technicznych, a mianowicie posiadania przez budynek określonych wymiarów, jest przesłanką wystarczającą do zastosowania normy o charakterze szczególnym, 6. naruszenie art. 4 p.b. in fine w ten sposób, że organ przy rozpoznawaniu sprawy nie wziął pod uwagę interesu stron innych niż inwestor i w ten sposób pominął przepisy mające istotne znaczenie dla sprawy (m.in. art. 140 i 144 Kodeks cywilny), mimo że skarżąca w odwołaniu powoływała się na okoliczności, o których mowa w tych przepisach, 7. naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. poprzez udzielenie pozwolenia na budowę w sytuacji pokrzywdzenia wydaną decyzją interesów osób trzecich pozostających w obszarze oddziaływania obiektu, 8. naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b. w zw. z § 2 ust. 7 pkt 20 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w ten sposób, że: – organ zatwierdził projekt budowlany niezgodny z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i wymogami ochrony środowiska, ponieważ jak wynika z uzasadnienia na wstępie błędnie przyjął, że wkopanie garażu w stok nie może powodować konieczności zabezpieczenia stabilności skarp, nie odniósł się zaś w tej kwestii do wyników badań geologicznych i geotechnicznych, – za dodatkowe zabezpieczenie przed usuwaniem się gruntu organ w decyzji uznał fundament murku nie należącego do inwestora, a do skarżącej, – organ w tym zakresie rozstrzygnął sprawę na podstawie niepełnego materiału dowodowego, nie biorąc przy tym pod uwagę interesu wszystkich stron i nie wyjaśniając przyczyn swojej decyzji. Nadto w skardze zarzucono naruszenie prawa procesowego, tj.: 1. naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w szczególności poprzez niezbadanie przesłanek i przyczyn z powodu których zasadne byłoby zastosowanie § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia, 2. naruszenie art. 11 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu faktycznym podstaw, dla których organ w rozstrzygnięciu zastosował przepisy o charakterze szczególnym i wyjątkowym, 3. naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. w zakresie, w jakim organ nie przeprowadził w sposób wyczerpujący postępowania dowodowego w celu sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i wymogami ochrony środowiska i przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, 4. naruszenie art. 6 k.p.a. poprzez nałożenie obowiązku, na stronę inną niż inwestor, utrzymania fundamentu murku, który stanowić ma dodatkową ochronę przed osuwaniem się ziemi. Formułując powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty z dnia 19 września 2014 r. Skarżąca w uzasadnieniu skargi pogłębiła i rozwinęła argumentację przemawiającą za każdym ze sformułowanych zarzutów. W odniesieniu do zarzutów związanych z naruszeniem prze organ z art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b., podniesiono, że organ w sposób błędny i niedostateczny zbadał zgodność planu budowy z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, czego efektem było wydanie decyzji sprzecznej z § 8 ust. 1 pkt 3 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Decyzja prowadzi bowiem do powstania zabudowy szeregowej na terenie, dla którego miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje zabudowę wolno stojącą lub bliźniaczą. Dom jednorodzinny inwestora (działka nr [...]) połączony jest już z domem sąsiednim na działce [...] w zabudowie bliźniaczej. Dobudowanie w planowanym miejscu garażu doprowadzi do powstania zabudowy szeregowej. Projektowany garaż wprawdzie nie styka się z domem inwestora całą powierzchnią ściany, lecz zaprojektowany jest tak, że styka się z nim na rogu i na poziomie piwnic, w ten sposób, że między budynkami nie można przejść, są one zatem nierozerwalnie ze sobą związane. Dlatego według skarżącej, projektowany obiekt nie może zostać uznany za budynek wolno stojący, nie jest także zabudową bliźniaczą, ponieważ taka już istnieje, a będąc trzecim budynkiem w szeregu tworzy zabudowę szeregową. Skarżąca wskazała, że wydana decyzja prowadzi do dalszej rozbudowy szeregowej, sprzecznej z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i kreuje sytuację prawną uniemożliwiającą rozbudowę na działce skarżącej przy granicy z działką [...]. Skarżąca zakwestionowała również usytuowanie garażu na granicy ze swoją działką stwierdzając, że lokalizacja w odległości mniejszej niż 3 m może mieć miejsce wyłącznie w sytuacjach wyjątkowych, gdy niemożliwy jest inny wariant inwestycyjny. W rozpoznawanej sprawie organ nie rozważył rozwiązań alternatywnych, które w mniejszy sposób oddziaływałyby na nieruchomość skarżącej. Tym samy rozpoznając sprawę organ w ogóle nie rozważył interesów prawnych skarżącej, w tym możliwości obniżenia wartości jej działki. Skarżąca zarzuciła niezgodność z planem przyjętym w decyzji rozwiązaniom zabezpieczającym skarpę od strony sąsiedniej działki. W zaskarżonej decyzji przewidziano bowiem, że wkopanie garażu w stok nie spowoduje konieczności zabezpieczenia skarp, a ponadto wskazano na dwa elementy, które mają stanowić zabezpieczenie przed osunięciem gruntu, a mianowicie: wykonanie ściany na granicy w wykopie wąsko przestrzennym odeskowanym oraz pozostawienie fundamentu ogrodzenia. Skarżąca przywołała przepisy § 2 ust. 7 pkt 20 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który stanowi o obowiązku przeprowadzenia określonych badań i w razie potrzeby przewidzeniu sposobu zabezpieczenia stabilności skarp i wprowadza zakaz makroniwelacji terenu. Skarżąca zarzuciła, że organ błędnie stwierdził, że skoro garaż ma jedną kondygnację i jego wkopanie w stok nie jest makroniwelacją terenu, to nie ma potrzeby zabezpieczenia stabilności skarp. Wskazała ona, że w powoływanym przepisie planistycznym wskazano, że tereny o spadkach powyżej 15 stopni są potencjalnie zagrożone ruchami masowymi ziemi. Skarżąca uznała sposoby zabezpieczenia skarpy przed usuwaniem za niewystarczające i niedopuszczalne, a zwłaszcza pozostawienie fundamentu ogrodzenia, należącego do skarżącej. Skarżąca uznała, że projekt budowlany nie przewiduje żadnych sposobów zabezpieczenia skarp, a także nie zapewnia wystarczającego zabezpieczenia przed osuwaniem się gruntu. Skarżąca wskazała, że wydana decyzja narusza jej interes, jej wykonanie ograniczy jej prawo do dysponowania działką na cele budowlane, obniży wartość działki, stworzy ryzyko powstania szkód majątkowych i może być przyczyną powstania immisji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Wojewody uchylająca decyzję o pozwoleniu na budowę i orzekająca co do istoty poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę dla budynku garażowego na działce nr [...] obr. 1 przy ul. J. w R., stanowiącej własność H. W. W postępowaniu z wniosku o pozwolenie na budowę organy architektoniczno – budowlane powołane z mocy ustawy do udzielania pozwoleń na budowę działają w trybie art. 35 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj.: Dz.U. z 2013 r., poz. 1409), zwanej dalej Prawem budowlanym, który w ust. 1-4 stanowi: 1. Przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza: 1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko; 2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; 3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 6; 4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7. 3. W razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. 4. W razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. W kontrolowanej sprawie ostateczna decyzja z dnia 17 lutego 2015 r. wydana została po zatwierdzeniu projektu budowlanego sporządzonego przez inż. H. S. datowanego na marzec 2012 r. Organy po przeprowadzeniu kontroli projektu uznały, że spełnia on wszystkie wymogi prawne i dokonały jego zatwierdzenia. Głównym zarzutem skargi uczyniono sprzeczność inwestycji z planem polegającą na tym, że realizacja garażu stykającego się tylnym rogiem z budynkiem mieszkalnym inwestora spowoduje powstanie zabudowy szeregowej, której plan nie przewiduje. Organy rozważyły zgodność projektu budowalnego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i uznały, że projekt ten nie narusza ustaleń planu. Ocena ta jest prawidłowa. Działka nr [...], na której planowana jest przedmiotowa inwestycja, objęta jest postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego fragmentu miasta R. w obszarze jednostki "D", położonej pomiędzy terenami kolejowymi, a granicą administracyjną z gminą W., zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w R. Nr W55/2011 z dnia 16 lutego 2011 r. Teren działki położony jest w obszarze planistycznym oznaczonym symbolem 19 MN - tereny zabudowy jednorodzinnej w formie wolnostojącej lub bliźniaczej. Planowana inwestycja polega na dobudowie do budynku mieszkalnego w zabudowie bliźniaczej znajdującego się na działce nr [...] budynku garażu o wymiarach 5,3 m długości i 2,8 m wysokości. Ze znajdującej się w aktach administracyjnych mapy do celów projektowych wynika, że usytuowanie garażu zaplanowano od frontu działki nr [...]. Garaż sięga stroną wjazdową aż do nieprzekraczalnej linii zabudowy wynikającej z planu, a tylna ściana tylnym lewym rogiem styka się ze ścianą budynku mieszkalnego inwestora. Boczna ściana garażu ma być usytuowana na granicy z działką nr [..] należącą do skarżącej. Postanowienia § 8 pkt 3 uchwały planistycznej przewidują obowiązywanie we wskazanej jednostce urbanistycznej zabudowy w formie wolnostojącej lub bliźniaczej. Prawo budowlane nie określa definicji budynku wolnostojącego, w zabudowie bliźniaczej czy szeregowej. Jedynie w art. 3 pkt 2a Prawa budowlanego wskazano, że przez jednorodzinny budynek mieszkalny należy rozumieć budynek wolnostojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku. Oznacza to, że dokonując ustalenia znaczenia wskazanych pojęć należy odnieść się do ich potocznego rozumienia. Dom jednorodzinny w zabudowie bliźniaczej charakteryzować musi się tym, że jedna ze ścian zewnętrznych budynku przylega do drugiego budynku, a pozostałe trzy elewacje usytuowane są swobodnie. Wszystkie elementy konstrukcyjne jednorodzinnych budynków mieszkalnych w zabudowie bliźniaczej powinny stanowić konstrukcyjnie samodzielną całość i być oddzielone od siebie przerwą dylatacyjną, począwszy od fundamentu aż do dachu, a każda część budynku musi funkcjonować samodzielnie. Z domem jednorodzinnym w zabudowie szeregowej mamy natomiast do czynienia, gdy dwie ściany zewnętrzne budynków w szeregu przylegają do budynków sąsiednich, a budynki znajdujące się na krańcach przylegają do budynków sąsiednich jedną ze ścian. Wybudowanie budynku garażu, którego ściana boczna nie przylega do ściany sąsiadującego z nim budynku mieszkalnego a jedynie styka się z nim jednym rogiem nie powoduje utraty przez budynek mieszkalny charakteru budynku bliźniaczego i nie doprowadzi do powstania zabudowy szeregowej. Posiłkując się definicją budynku mieszkalnego jednorodzinnego z art. 3 pkt 2a Prawa budowlanego wskazać należy, że cecha zabudowy: wolnostojąca, bliźniacza bądź szeregowa, odnosi się do zabudowy mieszkalnej, a nie do budynków pomocniczych, w tym garaży i budynków gospodarczych. Taki też wniosek wynika z treści § 8 planu zagospodarowania przestrzennego. Jednostka 19MN przeznaczona jest pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną i plan wskazuje, iż na tym terenie obowiązuje zabudowa wolnostojącą lub bliźniacza. Jednocześnie plan przewiduje możliwość posadowienia na tym terenie budynków gospodarczych i garaży i określa ich gabaryty. Budynki gospodarcze i garaże są na tym obszarze zabudową dodatkową. Niewątpliwie mogą one być wybudowane jako obiekty wolnostojące. Mogą też być zrealizowane jako element zabudowy mieszkalnej, poprzez ich dobudowanie do budynków mieszkalnych i utworzenie jednej bryły z budynkiem mieszkalnym. Taki sposób zabudowy w sensie architektonicznym, pozostającym w zakresie zainteresowania organu planistycznego nie stworzy zabudowy szeregowej. Budynki w zabudowie bliźniaczej nie muszą stanowić swojego lustrzanego odbicia i mogą różnic się kształtem. Stanowisko skarżącej, że realizacja garażu jest sprzeczna z planem bowiem doprowadzi do powstania zabudowy szeregowej nie jest słuszne także z tego powodu, że planowany obiekt nie posiada żadnej ściany wspólnej ze ścianą obiektu sąsiedniego. W istocie budynek garażu może być traktowany jako budynek pomocniczy wolnostojący, do planowanego budynku garażu jest możliwy dostęp z każdej strony, bowiem styka się on wyłącznie rogiem z obiektem mieszkalnym i nie przylega do budynku mieszkalnego. Realizacja przedmiotowego garażu nie doprowadzi także do powstania zabudowy szeregowej przez połączenie odrębnych budynków jednorodzinnych w jednej ciąg szeregowy. Podsumowując, w ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom skargi planowana inwestycja nie jest sprzeczna z postanowieniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Przechodząc do kwestii zbliżenia budynku do granicy wyjaśnić należy, że przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ stosownie do treści art. 35 Prawa budowlanego ma wynikający z ust. 1 pkt 2 powołanego przepisu obowiązek sprawdzenia m.in. zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Do tych przepisów zalicza się rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). W § 12 rozporządzenia zostały określone warunki usytuowania budynków w stosunku do granicy z działką sąsiednią, mające na celu zapewnienie podstawowych warunków użytkowych i bezpieczeństwa w zabudowie, w korelacji do innych przepisów rozporządzenia, dotyczących oświetlenia dziennego pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi (§ 13) i nasłonecznienia określonych pomieszczeń (§ 60) oraz bezpieczeństwa pożarowego (§ 271 i 273), z uwzględnieniem prawidłowości zabudowy danej działki oraz obszaru jej oddziaływania na teren działek sąsiednich. Przedmiotowy obiekt zaprojektowany został na granicy z działką sąsiednią nr [...]. Możliwość zabudowy w granicy z działką sąsiednią jest wyjątkiem od reguły, w myśl której sytuowanie budynku powinno następować w pewnej odległości od granicy z działką sąsiednią. Zgodnie z zasadami określonymi w § 12 ust. 3 pkt 1 i 4 rozporządzenia, zabudowie jednorodzinnej, uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, 60 i 271-273, dopuszcza się: 1) sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m, 4) sytuowanie budynku gospodarczego i garażu o długości mniejszej niż 5,5 m i o wysokości mniejszej niż 3 m bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych. W przedmiotowej sprawie organy prawidłowo rozważyły projektowane usytuowanie garażu na granicy z działką nr [...] w świetle przepisu § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia, który dopuszcza sytuowanie garażu o długości mniejszej niż 5,5 m i o wysokości mniejszej niż 3 m bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych. Planowany garaż spełnia wyżej wskazanej parametry i kwalifikuje się do umiejscowienia na granicy z działką nr [...]. Nadto z uwagi na szerokość działki inwestora, mniejszą niż 16 m, w sprawie spełnione są warunki § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia. W sytuacji spełnienia tych warunków organ nie dokonuje oceny, czy budynek garażu może być usytuowany na nieruchomości w innym miejscu. Interes właścicieli sąsiedniej nieruchomości jest w rozważany w takim przypadku w granicach określonych rozporządzeniem. Jego przepisy dają inwestorowi prawo do zbliżenia budynku do granicy nieruchomości i prawo to nie może być przez organ kwestionowane. W tym zakresie organom rozpoznającym sprawę nie można poczynić żadnych zarzutów. Dodatkowo wskazać należy, że działka nr [...] jest zabudowa domem jednorodzinnym w zabudowie bliźniaczej. Do budynku mieszkalnego prowadzą schody zlokalizowane wzdłuż granicy z działką inwestora. Na działce tej znajduje się również budynek garażu bądź budynek gospodarczy. W sytuacji wykreowanej po realizacji planowanej inwestycji rozbudowa lub przebudowa na działce nr [...] przy granicy z działką nr [...] będzie dopuszczalna w świetle ustaleń planu. Ewentualną koncepcję rozbudowy skarżąca będzie musiała oczywiście uzależnić od warunków określonych w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, co uczyniono również w odniesieniu do rozważanej inwestycji. Organy dokonały oceny możliwości realizacji budowy przy granicy w świetle przepisu art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowalnego, wymagającego zapewnienia ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich, jak również zgodnie z art. 144 Kodeksu cywilnego przewidującym, że właściciel nieruchomości powinien powstrzymać się od działań, które zakłócałyby korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę. W treść uprawnień właścicielskich określonych ogólnie w art. 140 Kodeksu cywilnego wpisuje się również ustalona w art. 4 Prawa budowlanego zasada wolności budowlanej (prawa do zabudowy), która w gałęzi prawa administracyjnego ma zasadnicze znaczenie dla ochrony praw podmiotowych, jednak przy założeniu zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami prawa. Jak wynika z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, obiekt budowlany ma być tak projektowany i budowany, aby zapewnione zostało poszanowanie, występujących w obszarze jego oddziaływania, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. Zdaniem sądu, organy administracji architektoniczno - budowlanej wydając zaskarżone pozwolenie na budowę normy tej nie naruszyły. Dla uznania bowiem, że ochrona interesów osób trzecich nie została należycie zabezpieczona, nie wystarcza subiektywne poczucie strony formułującej taki pogląd, ale musi on mieć oparcie w okolicznościach obiektywnych znajdujących potwierdzenie w przepisach obowiązującego prawa, w szczególności w przepisach techniczno - budowlanych. Tego natomiast w sprawie nie stwierdzono, a wywód organu prowadzący do takich wniosków, pozytywnych dla inwestora, nie budzi zastrzeżeń sądu. W tej sytuacji budowę przy granicy z nieruchomością sąsiednią należało uznać za nie naruszającą zasad współżycia społecznego, jak też nie zakłócającą korzystania z sąsiedniej nieruchomości ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości a także w zależności od konkretnej sprawy. Takie usytuowanie garażu nie narusza również zasady równości wobec prawa określonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Okoliczność ewentualnego obniżenia wartości działki skarżącej na skutek realizacji spornej inwestycji nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Okoliczność ta nie jest bowiem przedmiotem oceny organu w postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę. Uchybieniami, które przesądziły o konieczności wyeliminowania udzielonego pozwolenia na budowę z obrotu prawnego, były uchybienia w zakresie wymogów dokumentacji projektowej inwestycji. Przepisy art. 34 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego określają wymaganą zawartość projektu budowlanego. Art. 34 ust. 2 Prawa budowlanego stanowi, że zakres i treść projektu budowlanego powinny być dostosowane do specyfiki i charakteru obiektu oraz stopnia skomplikowania robót budowlanych. Natomiast z art. 35 ust. ust. 3 pkt 4 Prawa budowlanego wynika, że projekt budowalny, w zależności od potrzeb, powinien zawierać wyniki badań geologiczno-inżynierskich oraz geotechniczne warunki posadowienia obiektów budowlanych. Warunki, w których konieczne jest ujęcie w projekcie budowlanym m.in. geotechnicznych warunków posadowienia obiektów budowlanych określa rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowalnych (Dz.U. z 2012 r., poz. 463). Zgodnie z § 7 ust. 1 powołanego rozporządzenia w przypadku obiektów budowlanych wszystkich kategorii geotechnicznych opracowuje się opinię geotechniczną. Natomiast w przypadku obiektów budowlanych drugiej i trzeciej kategorii geotechnicznej opracowuje się dodatkowo dokumentację badań podłoża gruntowego i projekt geotechniczny. Z przedłożonego w sprawie projektu budowlanego wynika, że sporządzona została opinia geotechniczna. Zgodnie z jej wnioskami znajdującymi się na stronie 5 projektu budowlanego warunki gruntowe działki objętej inwestycją określono jako proste, a projektowany budynek garażu zaliczono do drugiej kategorii geotechnicznej. Wobec powyższego, dyspozycja § 7 ust. 2 rozporządzenia nakazywała opracowanie oprócz opinii geotechnicznej, dodatkowo dokumentacji badań podłoża gruntowego i projektu geotechnicznego. Analiza dokumentacji projektowej zgromadzonej w przedmiotowej sprawie prowadzi do wniosku, że powyższa dokumentacja nie została przez inwestora złożona. Zatwierdzono zatem projekt budowlany zawierający braki w wymaganej obowiązkowo dokumentacji geotechnicznej. Zarówno dokumentacja badań podłoża gruntowego oraz projekt geotechniczny określają geotechniczne warunki posadowienia obiektu budowlanego pozwalając na zidentyfikowanie ewentualnych zagrożeń związanych ze statecznością gruntu w związku z realizacją planowanej inwestycji i sprecyzowanie działań niezbędnych do przeciwdziałania negatywnym skutkom realizacji obiektu. W rozpoznawanej sprawie organy orzekające wbrew dyspozycji art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowalnego zatwierdziły niekompletny projekt budowalny przedwcześnie udzielając pozwolenia na budowę garażu. Ze względu na szczególne uwarunkowania ukształtowania terenu działki nr [...], na której są znaczne różnice poziomów, istniała, potwierdzona opinią geotechniczną, potrzeba ustalenia w projekcie geotechnicznych warunków posadowienia obiektu budowalnego. Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowalnych ustalanie geotechnicznych warunków posadawiania obiektów polega m.in. na zaliczeniu obiektu budowlanego do odpowiedniej kategorii geotechnicznej, określeniu nośności, przemieszczeń i ogólnej stateczności podłoża gruntowego, ustaleniu wzajemnego oddziaływania obiektu budowlanego i podłoża gruntowego w różnych fazach budowy i eksploatacji, a także wzajemnego oddziaływania obiektu budowlanego z obiektami sąsiadującymi, ocenie stateczności zboczy, skarp wykopów i nasypów, wyborze metody wzmacniania podłoża gruntowego i stabilizacji zboczy, skarp wykopów i nasypów. Zgodnie z § 3 ust. 3 cytowanego rozporządzenia geotechniczne warunki posadowienia przedstawia się w formie opinii geotechnicznej, dokumentacji badań podłoża gruntowego, projektu geotechnicznego. Z przepisu § 3 ust. 2 i 4 rozporządzenia wynika, że zakres czynności wykonywanych przy ustalaniu geotechnicznych warunków posadawiania, forma przedstawienia geotechnicznych warunków posadawiania oraz zakres niezbędnych badań powinien być uzależniony od zaliczenia obiektu budowlanego do odpowiedniej kategorii geotechnicznej. W przedmiotowej sprawie przyjęty zakres ustaleń warunków geotechnicznych nie odpowiadał wymogom stawianym przez przepis § 7 ust. 2 rozporządzenia. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty. Ponownie rozpoznając sprawę organy architektoniczno - budowlane winny uwzględnić ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w uzasadnieniu. Przede wszystkim organy powinny zobowiązać inwestora do uzupełnienia projektu budowalnego o dokumentację badań podłoża gruntowego działki nr [...] oraz o projekt geotechniczny. Dopiero na podstawie uzupełnionej dokumentacji projektowej organy ponownie rozważą możliwość realizacji planowanej inwestycji, mając na uwadze stanowisko wyrażone przez Sąd, że budowa ta nie jest sprzeczna z obowiązującym na tym obszarze planem zagospodarowania przestrzennego. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. oraz § 2 ust. 1 i 2 w związku z art. 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tj.: Dz.U. z 2013 r., poz. 490), zasądzając na rzecz skarżącej kwotę 757 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na które oprócz wpisu od skargi w wysokości 500 zł, składa się wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 240 zł i zwrot opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło