II SA/Gd 223/08

WyrokWSA w Gdańsku2008-06-11

Skład orzekający: Wanda Antończyk, Janina Guść, Jan Jędrkowiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy roszczenie o odszkodowanie za nieruchomości zajęte pod drogi publiczne, które z mocy prawa przeszły na własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego z dniem 1 stycznia 1999 r., wygasa, jeśli wniosek o jego ustalenie i wypłatę został złożony po 31 grudnia 2005 r., mimo że decyzja wojewody potwierdzająca nabycie własności została wydana po tym terminie?
Ratio decidendi
Roszczenie o odszkodowanie za nieruchomości zajęte pod drogi publiczne, które z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, wygasa, jeśli właściciel nie złożył wniosku o jego ustalenie i wypłatę w terminie od 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2005 r. Fakt, że decyzja wojewody potwierdzająca nabycie własności została wydana po upływie tego terminu, nie wpływa na wygaśnięcie roszczenia, ponieważ przepis art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, jednoznacznie określa termin do złożenia wniosku, a jego upływ powoduje wygaśnięcie roszczenia.
Stan faktyczny
Skarżący H. D. domagał się odszkodowania za działki, które na mocy decyzji Wójta Gminy z 1994 r. przeszły na własność Skarbu Państwa pod budowę drogi. Organy administracji odmówiły przyznania odszkodowania, wskazując, że wniosek o jego ustalenie i wypłatę został złożony po terminie określonym w art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. (po 31 grudnia 2005 r.). Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty odmawiającą odszkodowania, uznając, że roszczenie wygasło. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym ograniczenie możliwości ubiegania się o odszkodowanie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Sędzia NSA Jan Jędrkowiak (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Ilona Panic po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2008 r. na rozprawie sprawy ze skargi H. D. na decyzję Wojewody z dnia 24 stycznia 2008 r., nr [...] w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość oddala skargę. H. D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewody z dnia 24 stycznia 2008r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty z dnia 26 listopada 2007 r. Nr [...] w której odmówiono skarżącemu ustalenia odszkodowania za działki nr [...] o powierzchni 0,22 ha i nr [...] o powierzchni 0,02 ha położone w C., wydzielone pod drogę C. - S., które na mocy ostatecznej decyzji Wójta Gminy z dnia 11 stycznia 1994 r. Nr [...] i [...] przeszły na własność Skarbu Państwa. W skardze H. D. domaga się uchylenia decyzji Wojewody oraz decyzji ją poprzedzającej. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym ustalonym przez organ: Wójt Gminy decyzją z dnia 11 stycznia 1994 r. Nr [...] zatwierdził projekt podziału, wydzielonej pod drogę C.-S., nieruchomości nr [...] o pow. 0,02 ha, położonej w C., wpisanej w KW Nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy Wydział Ksiąg Wieczystych w K. jako własność H. D. Z dniem uprawomocnienia się decyzji, tj. z dniem 28 stycznia 1994 r. działka nr [...] przeszła na własność Skarbu Państwa. Decyzją z dnia 11 stycznia 1994 r. Nr [...] Wójt Gminy zatwierdził projekt podziału, wydzielonej pod drogę C.-S., nieruchomości nr [...] o pow. 0,22 ha, położonej w C., wpisanej w KW Nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy Wydział Ksiąg Wieczystych w K. jako własność H. D. Z dniem uprawomocnienia się wskazanej decyzji, tj. z dniem 28 stycznia 1994 r. działka nr [...] przeszła na własność Skarbu Państwa. Wnioskiem z dnia 27 lipca 2006 r. H. D. zwrócił się do Starosty o wypłatę odszkodowania za działki Nr [...] i Nr [...], położone w C., zajęte pod drogę powiatową. Pismem z dnia 8 sierpnia 2006 r. Nr [...] Starosta , wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania za nieruchomości położone w C., oznaczone ewidencyjnie jako działki Nr [...] i Nr [...], zajęte pod drogę publiczną-powiatową. Wnioskiem z dnia 4 września 2006 r. Nr [...] Starosta , wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia 11 stycznia 1994 r. Nr [...] oraz decyzji z dnia 11 stycznia 1994 r. Nr [...] jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa. Postanowieniem z dnia 6 września 2006 r. Nr [...] Starosta , zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie z wniosku H. D. o ustalenie i wypłatę odszkodowania za grunt zajęty pod drogę publiczną-powiatową, na terenie działki nr [...] o pow. 0,22 ha oraz nr [...] o pow. 0,02 ha, położonych w C., do czasu rozpatrzenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosku Starosty o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia 11 stycznia 1994r. Nr [...] oraz decyzji z dnia 11 stycznia 1994 r. Nr [...]. Decyzją z dnia 18 stycznia 2007 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku stwierdziło nieważność wydanej przez Wójta Gminy, w imieniu Kierownika Urzędu Rejonowego w K., decyzji z dnia 11 stycznia 1994 r. Nr [...] zatwierdzającej projekt podziału wydzielenia pasa drogi C.-S. dla nieruchomości nr [...] o pow. 0,22 ha, położonej w C., zapisanej w KW Nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy Wydział Ksiąg Wieczystych w K., będącej własnością H. D. i orzekającej o tym, iż przedmiotowa działka wydzielona pod budowę drogi z nieruchomości objętej podziałem przechodzi na własność Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja stała się prawomocna, w części orzekającej o tym, iż wydzielona pod budowę drogi z nieruchomości objętej podziałem działka przechodzi na własność Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja staje się prawomocna. Decyzją z dnia 18 stycznia 2007 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność wydanej przez Wójta Gminy, w imieniu Kierownika Urzędu Rejonowego w K., decyzji z dnia 11 stycznia 1994 r. Nr [...] zatwierdzającej projekt podziału wydzielenia pasa drogi C.-S. dla nieruchomości nr [...] o pow. 0,02 ha, położonej w C., zapisanej w KW Nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy Wydział Ksiąg Wieczystych w K., będącej własnością H. D. i orzekającej o tym, iż wskazana działka wydzielona pod budowę drogi z nieruchomości objętej podziałem przechodzi na własność Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja stała się prawomocna, w części orzekającej o tym, iż wydzielona pod budowę drogi z nieruchomości objętej podziałem działka przechodzi na własność Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja staje się prawomocna. W uzasadnieniu powyższej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż istotnie przedmiotowa decyzja jest wadliwa, gdyż została wydana "bez podstawy prawnej", w części w jakiej organ ten (powołując się w podstawie prawnej swojej decyzji art. 10 ust. 1, 3 i 5 ustawy) orzekł o przejściu na własność Skarbu Państwa wydzielonych tą decyzją działki (nr [...]). Mianowicie, jak wynika z treści zacytowanego powyżej przepisu, w sytuacji gdy właściwy organ administracji publicznej wszczął postępowanie w sprawie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości i wyraził zgodę na jej podział (tzn. wydał na podstawie art. 10 ust. 3 ustawy decyzję w sprawie zatwierdzenia podziału danej nieruchomości), nie może on jednak orzekać o stanie własności działek wydzielonych w wyniku podziału. W szczególności, podstawy do orzekania w sprawie własności wydzielonych działek nie daje organowi przepis art. 10 ust. 5 ustawy. W decyzji o podziale (zatwierdzeniu projektu podziału) nieruchomości organ winien określić jedynie działkę, która została wydzielona pod budowę ulicy (drogi). Przejście na własność gruntów wydzielonych pod ulice (drogi) następuje z mocy prawa, z dniem w którym decyzja stała się ostateczna, bez potrzeby wydawania w tym zakresie (przedmiocie) odrębnej decyzji (rozstrzygnięcia). stanowisko takie zostało potwierdzone w powstałym na gruncie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości orzecznictwie, zarówno sądów administracyjnych, jak też Sądu Najwyższego. Postanowieniem z dnia 7 lutego 2007r. Nr [...] Starosta , podjął z urzędu zawieszone postępowanie w sprawie o ustalenie i wypłatę odszkodowania za działki nr [...] i [...], zajęte pod drogę publiczną. Decyzją z dnia 9 lutego 2007 r. Nr [...] Starosta , odmówił ustalenia odszkodowania na rzecz H. D. za działki nr [...] o pow. 0,22 ha i nr [...] o pow. 0,02 ha, położone w C., wydzieloną pod drogę C.-S., która na mocy ostatecznych decyzji Wójta Gminy Nr [...] i nr [...] z dnia 11 stycznia 1994 r., przeszły na własność Skarbu Państwa. Decyzją z 4 maja 2007 r. Nr [...] Wojewoda uchylił zaskarżoną decyzję Starosty z dnia 9 lutego 2007 r. Nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Pismami z dnia 2 października 2007 r. oraz z dnia 4 października 2007r. Nr G.7222-7/07 Starosta, zawiadomił strony o możliwości zapoznania się z całością materiału dowodowego zebranego w przedmiotowej sprawie. Decyzją z dnia 26 listopada 2007 r. Nr [...] Starosta , odmówił ustalenia odszkodowania na rzecz H. D. za działki nr [...] o pow. 0,22 ha i nr [...] o pow. 0,02 ha, położone w C., wydzielone pod drogę C.-S., które na mocy ostatecznej decyzji Wójta Gminy Nr [...] i Nr [...] z dnia 11 stycznia 1994 r. przeszły na własność Skarbu Państwa. Od powyższej decyzji odwołanie do Wojewody złożył Wójt Gminy oraz H. D., wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie odszkodowania, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Po przeanalizowaniu odwołania i całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Wojewoda uznał, że decyzja Starosty , wydana został zgodnie z zasadami i trybem przewidzianym w ustawie z dnia 13 października 1998r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Wojewoda wskazał, że w przedmiotowej sprawie, Starosta , w toku prowadzonego postępowania ustalił, że brak jest podstaw prawnych do uznania, iż działki nr [...] oraz [...], położone w C., przeszły na własność Skarbu Państwa lub Gminy na podstawie decyzji podziałowych z dnia 11 stycznia 1994 r. Nr [...] oraz Nr [...]. Wskazane decyzje wydane zostały w oparciu o art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 z późn. zm.). Zgodnie z wykładnią powyższego przepisu wydzielenie gruntu pod drogę publiczną oraz jego przejście na własność gminy mogło nastąpić, jeżeli spełnione zostały łącznie następujące przesłanki: właściciel nieruchomości wystąpił z wnioskiem o podział, droga musiała być drogą publiczną i jego przebieg przewidywał obowiązujący w dacie orzekania plan zagospodarowania przestrzennego. Z dostarczonego przez Wójta Gminy pisma z dnia 28 września 2007r. Nr [...] wynika, że podział nieruchomości zatwierdzony decyzjami podziałowymi z dnia 11 stycznia 1994r. został jednakże przeprowadzony z urzędu, a nie na wniosek strony. Zatem brak jest podstaw do twierdzenia, że wydzielone w wyniku podziału działki przeszły na własność Gminy. Organ wskazał, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, że brzmienie art. 10 ust. 5 ustawy z 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, stanowiące o wydzieleniu gruntów "pod budowę ulic" oznacza, iż wydzielenie gruntów pod budowę nowych ulic przeznaczonych do obsługi działek powstałych w wyniku podziału następuje na wniosek właściciela nieruchomości objętej podziałem. W ocenie Wojewody , Starosta ustalił prawidłowo powyższy stan faktyczny na podstawie zebranego materiału dowodowego. Ponadto w toku postępowania prowadzonego przez organ II instancji Wojewoda decyzjami z dnia 2 stycznia 2008 r. Nr [...] oraz Nr [...] stwierdził, iż z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa przeszła na własność Powiatu nieruchomość stanowiąca działkę nr [...] o pow. 2200 m2, wydzielona z działki nr [...], powstałej z parceli [...], [...], [...], zapisana w księdze wieczystej KW Nr [...], położona gmina C., obręb C., będąca własnością H. S. D. oraz stanowiąca działkę nr [...] o pow. 200 m2, wydzielona z działki nr [...], zapisanej w księdze wieczystej KW Nr [...], położona gmina C., obręb C., będąca własnością H. S. D.. Organ II instancji, uwzględniając orzecznictwo sądów podał, że stateczna decyzja wojewody, stwierdzająca nabycie z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego (art. 73 ust. 1 i 3 ustawy), stanowi wyłączny dowód nabycia własności. Zgodnie z art. 73 ust.4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną odszkodowanie za nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, które z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego, ustala się i wypłaca według zasad i trybu określonego w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa. Brak chociaż jednej z przesłanek, zawartych w powyższym przepisie, stanowi podstawę do odmowy ustalenia i wypłaty odszkodowania. W ocenie organu, uprawnionym do odszkodowania jest tylko właściciel zajętej pod drogę publiczną nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r., który w okresie od 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2005 r. złożył wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania. Organ odwoławczy wskazał, iż w przedmiotowej sprawie pozostaje niepodważalnym, iż właścicielem działek nr [...] o pow. 200 m2 oraz nr [...] o pow. 2200 m2 był na dzień 31 grudnia 1998r. H. Stanisław D.. Jednakże wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania za przedmiotowe działki został złożony przez H. D. do Starosty w dniu 27 lipca 2006r., a więc po ustawowo zakreślonym terminie tj. po 31 grudnia 2005 r. Wobec powyższego roszczenie o ustalenie i wypłatę odszkodowania za działki zajęte pod drogę publiczną wygasło. W ocenie Wojewody, w związku z powyższym, nie zasługują na uwzględnienie odwołania wniesione przez Wójta Gminy oraz H. D., gdyż wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania został złożony po ustawowym terminie do jego wniesienia, tj. w dniu 27 lipca 2006r. H. D. we wniesionej skardze zarzucił organom obu instancji naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, które w jego ocenie miało wpływ na wynik postępowania w niniejszej sprawie, tj.: art. 9 k.p.a. polegające na obciążeniu skarżącego skutkami istnienia w obrocie prawnym wadliwej decyzji oraz nie wydaniu przez Wojewodę decyzji zatwierdzającej przejście prawa własności działek nr [...] oraz [...] w czasie, gdy dochodzenie odszkodowania było możliwe; art. 7 k.p.a. poprzez nie ustalenie przez organ II instancji rzeczywistych okoliczności faktycznych i prawnych, co skutkowało naruszeniem art. 8 k.p.a.; art. 12 w zw. z art. 35 k.p.a. poprzez nie dochowanie przez Wojewodę terminu załatwienia sprawy – decyzja została wydana po 9 latach od momentu przejścia prawa własności nieruchomości nr [...] oraz [...]. Ponadto H. D. zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 73 ust.3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) poprzez nieuwzględnienie zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 7,8 i 9 k.p.a. Skarżący nadto zarzucił naruszenie art. 32 i 21 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez ograniczenie możliwości ubiegania się o odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skarga H. D. nie podlega uwzględnieniu. Podstawą rozstrzygnięcia decyzji Wojewody jest przepis art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. 1998 r., Nr 133, poz. 872 ze zm.) zgodnie z którym nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem (ust.1 tego przepisu). W ustępie 2 wskazano, iż odszkodowanie, o którym mowa wyżej, wypłaca: 1) gmina - w odniesieniu do dróg będących w dniu 31 grudnia 1998 r. drogami gminnymi; 2) Skarb Państwa – w odniesieniu do pozostałych dróg. Podstawą do ujawnienia w księdze wieczystej przejścia na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nieruchomości, o których mowa w ust. 1, jest ostateczna decyzja wojewody (ust.3). Jeżeli istnieje konieczność określenia granic nieruchomości, które przeszły na własność Skarbu Państwa lub własność jednostek samorządu terytorialnego, wydając decyzję, o której mowa w ust. 3, nie wydaje się decyzji o podziale nieruchomości (ust. 3a). Odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1 i 2, będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005r. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa (ust. 4). Podstawę do ustalenia wysokości odszkodowania stanowi wartość nieruchomości według stanu z dnia wejścia w życie ustawy, przy czym nie uwzględnia się wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego trwałymi nakładami poczynionymi po utracie przez osobę uprawnioną prawa do władania gruntem (ust. 5). Analizując akta sprawy uznać należy, iż brak jest podstaw aby uznać, iż działki nr [...] oraz [...], położone w C., przeszły na własność Skarbu Państwa lub Gminy na podstawie decyzji podziałowych z dnia 11 stycznia 1994 r. Nr [...] oraz Nr [...]. Decyzje te zostały wydane na podstawie art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 z późn. zm.). W myśl tego przepisu wydzielenie gruntu pod drogę publiczną oraz jego przejście na własność gminy mogło nastąpić, jeżeli spełnione zostały łącznie następujące przesłanki: właściciel nieruchomości wystąpił z wnioskiem o podział, droga musiała być drogą publiczną i jego przebieg przewidywał obowiązujący w dacie orzekania plan zagospodarowania przestrzennego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 maja 1998 r. sygn. akt I SA 2110/98, publikowany Lex Nr 44514). Ja wynika z akt sprawy podział nieruchomości zatwierdzony decyzjami podziałowymi z dnia 11 stycznia 1994r. został przeprowadzony z urzędu, a nie na wniosek strony (pismo Wójta Gminy z dnia 28 września 2007r. Nr [...]). Brak jest podstaw do twierdzenia, że wydzielone w wyniku podziału działki przeszły na własność Gminy. Brzmienie art. 10 ust. 5 ustawy z 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, stanowiące o wydzieleniu gruntów "pod budowę ulic" oznacza, że wydzielenie gruntów pod budowę nowych ulic przeznaczonych do obsługi działek powstałych w wyniku podziału następuje na wniosek właściciela nieruchomości objętej podziałem. (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 18 czerwca 1999 r. sygn. akt I SA 696/99, publikowany Lex nr 48522). Uznać należy, iż organy administracji obu instancji prawidłowo ustaliły w niniejszej sprawie stan faktyczny na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego. Na uwagę zasługuje fakt, iż Wojewoda decyzjami z dnia 2 stycznia 2008 r. Nr [...] oraz Nr [...] stwierdził, iż z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa przeszła na własność Powiatu nieruchomość stanowiąca działkę nr [...] o pow. 2200 m2, wydzielona z działki nr [...], powstałej z parceli [...], [...], [...], zapisana w księdze wieczystej KW Nr [...], położona gmina C., obręb C., będąca własnością H. S. D. oraz stanowiąca działkę nr [...] o pow. 200 m2, wydzielona z działki nr [...], zapisanej w księdze wieczystej KW Nr [...], położona gmina C., obręb C., będąca również własnością H. S. D. Ostateczna decyzja wojewody, stwierdzająca nabycie z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego (art. 73 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, (Dz. U. Nr 133, poz. 872)), stanowi wyłączny dowód nabycia własności. (por. wyrok Sąd Najwyższego z dnia 16 maja 2002 r., sygn. akt IV CKN 1071/00, publikowany OSNC 2003/9/120). Zgodnie z art. 73 ust.4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną odszkodowanie za nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, które z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego, ustala się i wypłaca według zasad i trybu określonego w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001r. do dnia 31 grudnia 2005r. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa. Brak chociaż jednej z przesłanek, zawartych w powyższym przepisie, stanowi podstawę do odmowy ustalenia i wypłaty odszkodowania. Wynika stąd jednoznacznie, iż uprawnionym do odszkodowania jest tylko właściciel zajętej pod drogę publiczną nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r., który w okresie od 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2005 r. złożył wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania. W niniejszej sprawie właścicielem działek nr [...] o pow. 200 m2 oraz nr [...] o pow. 2200 m2 był na dzień 31 grudnia 1998 r. H. D.. Jednakże wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania za przedmiotowe działki został złożony przez niego do Starosty w dniu 27 lipca 2006 r., a więc po ustawowo zakreślonym terminie tj. po 31 grudnia 2005 r. Z tych też względów uznać należy, że Wojewoda prawidłowo stwierdził, iż roszczenie o ustalenie i wypłatę odszkodowania za działki zajęte pod drogę publiczną wygasło. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi należy wskazać, że nie zasługują na uwzględnienie. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), naruszenie przepisów postępowania uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji jedynie wówczas, gdy mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Podnoszony przez skarżącego zarzut długiego toku postępowania jest uzasadniony. Jednak okoliczność ta nie miała wpływu na wynik sprawy, albowiem nie skutkowała wydaniem decyzji o innej treści, niż zostałaby wydana gdyby postępowanie zostało zakończone w terminie wcześniejszym. W szczególności, wcześniejsze rozstrzygnięcie sprawy nie mogły skutkować rozstrzygnięciem ustalającym odszkodowanie na rzecz skarżącego. Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że nie wiedział o terminie do złożenia wniosku o wypłatę odszkodowania tj. do dnia 31 grudnia 2005 r. wskazać należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2007 r. w sprawie II SA/GL 619/06 skierował do Trybunału Konstytucyjnego pytanie prawne o stwierdzenie, czy przepis art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną w zakresie, w jakim określa termin wygaśnięcia roszczenia o odszkodowanie bez powiązania z faktem i datą wydania decyzji, o której mowa w art. 73 ust. 3 tej ustawy, jest zgodny z art. 2, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 2 i 3 Konstytucji RP. Sprawa zawisła w Trybunale Konstytucyjnym pod sygnaturą P 33/07 i oczekuje na rozstrzygnięcie. Ustawodawca w treści art. 73 ust. 3 ustawy nie określił bowiem terminu, w którym wojewoda powinien wydać decyzję, stwierdzającą przejście z mocy prawa na własność Skarbu Państwa lub określonej jednostki samorządu terytorialnego nieruchomości wskazanej w ustępie 1, a która to decyzja stanowi podstawę ujawnienia tego faktu w księdze wieczystej. Wobec braku takiego terminu dla organu do wydania decyzji, przy jednoczesnym określeniu terminu, w którym właściciel mógł domagać się wypłaty odszkodowania zachodzi sytuacja, w której termin do złożenia wniosku o wypłatę odszkodowania upłynąć może przed wydaniem przez wojewodę decyzji potwierdzającej przejście nieruchomości na własność jednostki samorządu terytorialnego, tak jak to miało miejsce odnośnie przedmiotowej nieruchomości. W przypadku uznania przez Trybunał niezgodności wskazanego przepisu z Konstytucją, w zakresie o jakim mowa w pytaniu prawnym Sądu w Gliwicach, właściciele nieruchomości w stosunku do których wojewoda wydał decyzję po 31 grudnia 2005 r., a którzy nie złożyli wniosku o wypłatę odszkodowania, w tym skarżący, uzyskają możliwość ubiegania się o ustalenie i wypłatę odszkodowania (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 11 czerwca 2008 r. sygn. akt II SA/Gd 280/08 niepublikowany). Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło