II SA/Gd 2233/02

WyrokWSA w Gdańsku2005-08-11

Skład orzekający: Jan Jędrkowiak, Mariola Jaroszewska, Katarzyna Krzysztofowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zastosowanie grzywny w celu przymuszenia jako środka egzekucyjnego w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym rozbiórki samowolnie wybudowanych obiektów budowlanych jest środkiem zbyt uciążliwym, a tym samym niedopuszczalnym na podstawie art. 33 pkt 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?
Ratio decidendi
Grzywna w celu przymuszenia jest środkiem egzekucyjnym, który ma na celu skłonienie zobowiązanego do dobrowolnego wykonania obowiązku niepieniężnego. Jest ona uznawana za najmniej uciążliwy środek egzekucyjny w tym celu, a jej wysokość jest określona ustawowo. W związku z tym, zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia jest niezasadny, gdy obowiązek nie został wykonany dobrowolnie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Z. L. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które oddaliło zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego rozbiórki samowolnie wybudowanego domku letniskowego i zbiornika na ścieki. Skarżący podniósł zarzuty oparte na art. 33 pkt 2 i 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, kwestionując odroczenie terminu wykonania obowiązku lub brak wymagalności oraz zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (grzywny w celu przymuszenia).
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Jędrkowiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Agnieszka Lewandowska po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. L. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 sierpnia 2002 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Postanowieniem z dnia 3 lipca 2002 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. art. 83 ust. 1 oraz art. 80 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2000r. nr 106, poz. 1126) oraz zgodnie z art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 1991r. nr 36 poz. 161 ze zm.) oddalił zarzuty zgłoszone przez Z. L., w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego rozbiórki domku letniskowego o powierzchni zabudowy wynoszącej 27 m2 oraz zbiornika na ścieki, wybudowanych samowolnie na działce nr [...] w S. W uzasadnieniu wskazano, że będący organem egzekucyjnym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] z dnia 25.06.2002 r. nałożył na Z. L. grzywnę w celu przymuszenia zobowiązanego do wykonania obowiązku rozbiórki domku letniskowego o powierzchni zabudowy wynoszącej 27m2 oraz zbiornika na ścieki, wybudowanych samowolnie na działce nr [...] w S. W dniu 2 lipca 2002 r. Z. L. zgłosił do organu egzekucyjnego zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego jako podstawę podając art.33 pkt 2 i pkt 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /tj.: Dz. U. z 1991r. nr 36, poz. 161 z późn. zm./. Zgodnie z treścią powołanych zarzutów podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być : - odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej (pkt 2), - zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (pkt 8). Uznając zgłoszone zarzuty za bezzasadne organ egzekucyjny w uzasadnieniu postanowienia z dnia 3 lipca 2002 r. wskazał, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte w celu wyegzekwowania nałożonego na Z. L. obowiązku, wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dn. 11.04.2001 r. oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...]. W dniu 31 maja 2002 r. PINB przesłane zostało zobowiązanemu pisemne upomnienie zawierające wezwanie do wykonania obowiązku wynikającego z w/w decyzji nakazującej wykonanie rozbiórki domku letniskowego o powierzchni zabudowy wynoszącej 27m2 oraz zbiornika na ścieki, wybudowanych samowolnie na działce nr [...] w S., z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. W związku z niewykonaniem przez zobowiązanego powyższego obowiązku w terminie określonym w upomnieniu organ egzekucyjny wydał postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Zgodnie z art. 7 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie. W ocenie organu grzywna w celu przymuszenia jest najmniej uciążliwym ze środków egzekucyjnych mającym doprowadzić do wykonania obowiązków o charakterze niepieniężnym. Jej wysokość określona jest ustawowo i nie zależy od swobodnego uznania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył Z. L. wnosząc o jego uchylenie. Podniósł, że decyzję nakazującą rozbiórkę obiektów zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Gdańsku. Odwołujący wskazał jako podstawę zarzutu art. 33 pkt 2 i 8 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 36 poz.161 z 1991 r. ze zm.). Postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2002 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie nie znajdując podstaw prawnych do jego uchylenia lub zmiany. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art.33 ww. ustawy podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego może być tylko: 1. wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku 2. odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej, 3. określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art.3 i 4, 4. błąd co do osoby zobowiązanego, 5. niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym, 6. niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego, 7. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia , wymaganego w myśl art.15 § l , 8. zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, 9. prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny, 10. niespełnienie wymogów określonych w art.27. Skarżący nie udowodnił istnienia żadnej z wymienionych wyżej okoliczności. Podstawę prowadzonej przez organ I instancji egzekucji administracyjnej stanowi ostateczna decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11.04.2001 r. Zgodnie z art.26 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na podstawie tytułu wykonawczego. Jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje on z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego co ma miejsce w tym przypadku. Odnosząc się do treści zażalenia organ poinformował, że zgodnie z art.40 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (DZ. U. Nr 74 z 1995r.) wniesienie skargi do Sądu nie wstrzymuje wykonania decyzji. Wyjaśnił ponadto, że zgodnie z art. 7 § 1 ww. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie. Skargę na powyższe postanowienie wniósł Z. L., podnosząc takie same argumenty jak w zażaleniu na postanowienie organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie bowiem zaskarżone postanowienie jest zgodne z przepisami prawa. Skarżący wnosząc zarzuty powołał się na treść art. 33 pkt 2 i 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w toku postępowania egzekucyjnego. Celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do realizacji przez zobowiązanego jego obowiązków wynikających z ostatecznej decyzji w sytuacji, w której pomimo otrzymanego upomnienia nałożonych obowiązków dobrowolnie nie wykonuje. Dla realizacji tego celu organ egzekucyjny władny jest stosować przewidziane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji środki egzekucyjne. W katalogu środków egzekucyjnych ustawa wymienia m.in. grzywnę w celu przymuszenia. Jest to środek który na skłonić zobowiązanego do dobrowolnego wykonania wynikającego z decyzji obowiązku bez konieczności zastosowania innego, bardziej dolegliwego w kategorii uciążliwości, środka (np. wykonanie zastępcze rozbiórki na koszt zobowiązanego). O takim charakterze w/w środka świadczy chociażby treść art. 125 ustawy. Zgodnie z tym przepisem w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nałożone a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny na wniosek zobowiązanego podlegają umorzeniu. Podkreślenia wymaga, iż nawet grzywny uiszczone lub ściągnięte mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone (art. 126 ustawy). Nie trafny jest zatem podniesiony przez skarżącego zarzut zastosowania przez organ zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33 pkt 8 ustawy). Również za nieuzasadniony należało uznać zarzut wynikający z treści art. 33 pkt 2 ustawy. Z materiałów sprawy nie wynika bowiem, że został odroczony termin wykonania obowiązku albo nastąpił brak wymagalności z innego powodu, co uzasadniałoby wydanie przez organ w trybie art. 45 § 1 i 3 ustawy postanowienia w sprawie odstąpienia od czynności egzekucyjnych. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło