II SA/Gd 224/18

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. C. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 lutego 2018 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 26 kwietnia 2018 r., złożonym na urzędowym formularzu PPF w dniu 17 maja 2018 r., skarżący A. C. zwrócił się o przyznanie w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości, w tym wpisu do skargi w kwocie 500 zł. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić przy tym należy, że rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w powołanym przepisie. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Jedynym instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i tym samym umożliwiającym prawidłową ocenę jego kondycji finansowej, jest unormowanie zawarte w art. 255 p.p.s.a., zgodnie z którym odpowiednich informacji, czy też dokumentów musi dostarczyć sam wnioskodawca. Przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak jest bowiem możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy, dokonywana jest jedynie ocena w świetle art. 246 § 1 p.p.s.a. tych okoliczności, które wskazała strona. W konsekwencji uchylenie się przez wnioskodawcę od obowiązków nałożonych w trybie art. 255 p.p.s.a. stanowi przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznania mu prawa pomocy w żądanym zakresie. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką oraz dwójką małoletnich dzieci (w wieku 5 i 8 lat), jest właścicielem domu o powierzchni 100 m2 i wartości 350.000 zł oraz posiada samochód marki Volkswagen LT z 2002 r., natomiast jego małżonka nie posiada majątku. Źródłem utrzymania rodziny jest wykonywana przez skarżącego działalność gospodarcza, z której osiąga dochód w wysokości 1.900 zł netto miesięcznie, świadczenia wychowawcze (tzw. 500 plus) w wysokości 1.000 zł miesięcznie oraz zasiłek rodzinny przyznany małżonce w kwocie 180 zł miesięcznie. Na bieżące wydatki skarżący i jego rodzina przeznaczają prawie cały miesięczny dochód. Skarżący bowiem koszty utrzymania siebie i rodziny określił na poziomie 2.795 zł, z czego na opłaty za ogrzewanie przeznacza 260 zł, za energię elektryczną – 150 zł, za wodę – 70 zł, za wywóz śmieci – 60 zł, za usługi telekomunikacyjne – 230 zł, na podatek od nieruchomości – 60 zł, na wyżywienie – 1.300 zł, na zakup ubrań, środków czystości i leków – 350 zł, na wydatki szkole, w tym korepetycje – 180 zł oraz na utrzymanie samochodu – 300 zł. Referendarz sądowy uznał przedmiotowe oświadczenie za niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego i zarządzeniem z dnia 24 maja 2018 r., wydanym na podstawie art. 255 p.p.s.a., wezwał skarżącego (przez pełnomocnika) do przedłożenia w terminie 14 dni: a/ odpisów wszystkich zeznań podatkowych małżonków złożonych za rok 2017 (PIT-28, PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-38, PIT-39), bądź stosownego zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego w przedmiocie wysokości wszystkich dochodów osiągniętych przez małżonków za ten rok; b/ wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez małżonków rachunków bankowych (rachunków prowadzonych dla potrzeb działalności gospodarczej, osobistych, rachunków lokat oraz kont i lokat dewizowych), maklerskich i innych, na których są gromadzone środki pieniężne, obrazujących historię (wpłaty, wypłaty, przelewy) i salda tych rachunków w okresie od 1 lutego 2018 r.; c/ oświadczenia małżonki, czy ma ona status osoby bezrobotnej; jeżeli tak – przedłożenia zaświadczenia z powiatowego urzędu pracy lub decyzji wydanej w tym przedmiocie; czy też przebywa na urlopie wychowawczym; jeżeli tak – przedłożenia zaświadczenia od pracodawcy w tym przedmiocie; d/ odpisów dokumentów księgowych potwierdzających wysokość przychodu/dochodu (poniesionej straty) za okres od 1 lutego 2018 r. z tytułu prowadzonej przez wnioskodawcę działalności gospodarczej oraz wydatków (ich rodzaj) poniesionych przez wnioskodawcę w ww. okresie; jeżeli wnioskodawca jest podatnikiem VAT – przedłożenia odpisów deklaracji VAT-7 za miesiące od lutego 2018 r., zaś w przypadku rozliczania VAT kwartalnie – przedłożenia JPK VAT za ww. okres; e/ dokumentów potwierdzających wysokość wszystkich świadczeń przyznanych wnioskodawcy, jego małżonce – świadczeń rodzinnych (zasiłku rodzinnego, dodatków do zasiłku rodzinnego, świadczeń opiekuńczych), świadczenia wychowawczego (500 plus) oraz świadczeń socjalnych, tj. decyzji przyznających te świadczenia lub zaświadczenie właściwego organu; f/ dokumentów potwierdzających wysokość poniesionych w okresie od 1 lutego br. kosztów utrzymania (opłat za energię elektryczną, gaz, wodę i odprowadzanie ścieków, wywóz odpadów, ogrzewanie, RTV, telefon, internet, wydatków związanych z użytkowaniem samochodu, ubezpieczeń majątkowych, podatku od nieruchomości, zakup leków itp.). Skarżący został poinformowany, że niezastosowanie się do treści wezwania będzie skutkować odmową przyznania mu prawa pomocy. Powyższe wezwanie doręczono pełnomocnikowi w dniu 29 maja 2018 r. (potwierdzenie odbioru, k. 32). Skarżący nie wykonał nałożonego na niego obowiązku. Wezwanie referendarza sądowego pozostało bez odpowiedzi. W związku z powyższym należało uznać, iż sam skarżący, poprzez nieprzedstawienie żądanych dokumentów, uniemożliwił dokonanie pełnej i rzetelnej oceny swojej sytuacji finansowej i rodzinnej. Jak już wskazano bierność skarżącego skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistych możliwości płatniczych i traktować ją należy jako niewykazanie przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy. Przypomnieć raz jeszcze należy, że to wnioskodawca ma obowiązek wykazania, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania (czy to w całości, czy też w części). Owe wykazanie polega w rzeczywistości na przedstawieniu w sposób przekonujący, że nie ma on jakichkolwiek realnych możliwości poniesienia tych kosztów, bądź też ich uiszczenie spowoduje uszczerbek zapewnieniu koniecznego utrzymania dla składającego wniosek i jego rodziny. Skarżący tego nie uczynił. W tym stanie sprawy referendarz sądowy uznał, że skarżący nie wykazał zasadności wniesionego żądania i na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.