II SA/Gd 2241/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jacek Hyla Sędziowie WSA Alina Dominiak Asesor WSA Krzysztof Gruszecki (spr.) Protokolant Hanna Tarnawska po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 sierpnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie rejestracji samochodu 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może podlegać wykonaniu. 3 II SA/Gd 2241/02 U z a s a d n i e n i e Postanowieniem z dnia 8 kwietnia 1999 r. Nr [...] Prezydent Miasta wznowił z urzędu postępowanie w sprawie rejestracji pojazdu marki Volkswagen Golf nr rej. [...] zarejestrowanego na W. Ż. ostateczną decyzją z dnia 29 października 1997 r. Uzasadniając to orzeczenie organ administracji stwierdził, że Komisariat Policji prowadzi postępowanie przygotowawcze związane z tym pojazdem. Następnie postanowieniem Prezydenta Miasta z dnia 9 kwietnia 1999 r. postępowanie w sprawie zostało zawieszone. W. Ż. wniosła jednak od niego zażalenie, na skutek którego Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, z uwagi na nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności stanu faktycznego. Postanowieniem Prezydenta Miasta z dnia 15 września 2000 r. postępowanie w sprawie ponownie zostało zawieszone z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania administracyjnego przed innymi organami administracji, które dokonały poprzednich rejestracji przedmiotowego pojazdu. Kolejnym postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2001 r. postępowanie w sprawie zostało podjęte z uwagi na wpłynięcie do Prezydenta Miasta prawomocnych decyzji Starosty z dnia 24 października 2000 r. o uchyleniu poprzedniego orzeczenia i odmowie rejestracji opisanego wyżej pojazdu, oraz prawomocna decyzja Starosty z dnia 12 lutego 2001 r. o uchylenie wcześniejszego rozstrzygnięcia i odmowie rejestracji przedmiotowego pojazdu, które to orzeczenia miały istotny wpływ na prawidłowość rejestracji dokonanej w dniu 29 października 1997 r. Po podjęciu zawieszonego postępowania Prezydent Miasta decyzją z dnia 10 kwietnia 2001 r. Nr [...] na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchylił ostateczną decyzję z dnia 3 grudnia 1997 r. w sprawie rejestracji pojazdu marki Volkswagen Golf nr rej. [...], nr silnika [...] oraz na podstawie art. 73 § 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98, poz. 602 z późn. zm.) i § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz.U. Nr 59, poz. 632 z późn. zm.) odmówił rejestracji przedmiotowego pojazdu, orzekł o zwrocie tablic rejestracyjnych nr [...] oraz o zwrocie dowodu rejestracyjnego serii P nr [...]. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdzono, że wobec wyeliminowania z obrotu prawnego na skutek wznowienia postępowania dowodu rejestracyjnego serii M nr [...], który stanowił podstawę rejestracji przedmiotowego pojazdu marki Volkswagen Golf na W. Ż. zachodziły podstawy do podjęcia takiej decyzji. Od powyższego orzeczenia odwołanie wniosła W. Ż. domagając się jego uchylenia w części określającej termin zwrotu tablic rejestracyjnych i dowodu rejestracyjnego z uwagi na toczące się przed sądami powszechnymi postępowanie w sprawie ustalenia własności przedmiotowego pojazdu. Rozpatrując ten środek zaskarżenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 5 sierpnia 2002 r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 71 ust. 1, art. 72 ust. 1, art. 73 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu stwierdzono, że zgodnie z art. 73 ust. 1 i art. 72 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, z użytych przez ustawodawcę sformułowań "rejestracji pojazdu dokonuje... starosta" i "rejestracji dokonuje się..." wynika, że uzyskanie przewidzianych w tych przepisach uprawnień przez dany podmiot nie następuje z mocy samego prawa, lecz dopiero w wyniku konkretyzacji normy prawnej na skutek działań podjętych przez organ rejestracyjny. Z aktem rejestracji (tj. decyzją administracyjną podjętą w przedmiocie zarejestrowania danego pojazdu) związane są też jednak pewne obowiązki organu rejestrującego. Mianowicie, treść art. 73 ust. 1 ustawy wskazuje, iż dokonując rejestracji pojazdu organ jednocześnie zobowiązany jest do wydania dowodu rejestracyjnego (będącego niejako emanacją treści decyzji rejestracyjnej) oraz także tablic (tablicy) rejestracyjnych. W konsekwencji, w sytuacji, gdy wskutek zastosowania nadzwyczajnego trybu weryfikacji ostatecznych decyzji administracyjnych następuje wyeliminowanie z obrotu prawnego uprzednio wydanej decyzji rejestracyjnej, to należy uznać, iż tym samym ustaje też podstawa prawna do korzystania z wydanego stronie na podstawie wzruszonej decyzji rejestracyjnej zarówno dowodu rejestracyjnego, jak i tablic rejestracyjnych. Zachodzi w tej sytuacji stan, jakby dany pojazd od samego początku nie był pojazdem zarejestrowanym, w konsekwencji jest więc pojazdem nie spełniającym warunków dopuszczenia go do ruchu. Brak było zatem podstaw do zmiany zaskarżonego rozstrzygnięcia. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła W. Ż. stwierdzając, że nie miała świadomości, że jej samochód był kradziony oraz podnosząc, że od ponad roku toczy się postępowanie przed Sądem w W. w sprawie stwierdzenia własności przedmiotowego pojazdu. Następnie w trakcie prowadzonego postępowania w piśmie z dnia 5 grudnia 2004 r. poinformowała, że w sprawie był wydany wyrok zaoczny Sądu Rejonowego w W. o ustalenie istnienia prawa własności samochodu, którego kserokopię dołączyła. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie powtarzając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Art. l § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z postanowieniami art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Taka właśnie sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie. Zarzuty podniesione w skardze nie mogą bowiem zostać uwzględnione. W myśl jednak postanowień art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia w sprawie organ administracji uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a K.p.a. i wydaje decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Zgodnie z utrwalonymi w orzecznictwie poglądami, w przypadku istnienia podstaw wznowienia postępowania, obowiązkiem organu administracji jest uchylenie decyzji dotychczasowej i wydanie w tym samym postępowaniu innej decyzji merytorycznej (patrz bliżej wyrok NSA z 31 maja 1995 r., III SA 430/94, Mon. Pod. 1996, nr 1, s. 26). Decyzja taka powinna uwzględniać stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania przez organy administracji. Ta sama reguła odnosi się do organu odwoławczego, który zgodnie z postanowieniami art. 138 § 1 i 2 K.p.a. jest również zobowiązany do merytorycznego rozpoznania sprawy przy uwzględnieniu stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie orzekania (wyrok NSA z 9 sierpnia 1988 r., SA/Ka 378/88, niepublikowany). W związku z tym również Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekając w postępowaniu odwoławczym w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego powinno uwzględnić okoliczności faktyczne i prawne istniejące w dacie wydawania zaskarżonej decyzji. W rozpatrywanym przypadku po zakończeniu postępowania przez organ I instancji, a przed wydaniem decyzji w postępowaniu odwoławczym, wydany został przez Sąd Rejonowy w W. wyrok z dnia 13 maja 2002 r. sygn. akt IV C 1111/01 ustalający, że W. Ż. jest właścicielką samochodu marki Volkswagen Golf o numerze rejestracyjnym [...]. Ewentualny wpływ tego orzeczenia na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie nie stanowił w żadnym zakresie przedmiotu rozważań organu odwoławczego mimo, że jego treść mogła mieć istotny wpływ na wynik postępowania prowadzonego w sprawie. Nie ustalono również czy stało się ono prawomocne. Takie zachowanie organu odwoławczego stanowi istotne naruszenie postanowień art. 7 i 77 K.p.a., które zobowiązują organy administracji do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego oraz ustalenia prawdy obiektywnej. Dlatego też przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy powinien dokonać ustaleń w zakresie, czy wyrok Sądu Rejonowego w W. z dnia 13 maja 2002 r. stał się prawomocny, czy w postępowaniu przed sądami powszechnymi lub Sądem Najwyższym było wydane inne orzeczenie kończące postępowanie w tej sprawie. Dopiero po dokonaniu ustaleń w tym zakresie oraz ewentualnym uwzględnieniu orzeczenia w sprawie ustalenia własności pojazdu możliwe będzie prawidłowe zakończenie postępowania administracyjnego. Mając na uwadze fakt, że powyższe uchybienia mogły mieć wpływ na wynik postępowania, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Jednocześnie biorąc pod uwagę skutki prawne jakie może wywoływać zaskarżone rozstrzygnięcie na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd stwierdził, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie może podlegać wykonaniu.