II SA/Gd 2249/00
WyrokWSA w Gdańsku2004-03-10
Skład orzekający: Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski, NSA Jacek Hyla, Asesor WSA Krzysztof Gruszecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może wydać pozwolenie na budowę, jeśli na terenie inwestycji znajduje się budynek, który został następnie rozebrany przed wydaniem decyzji odwoławczej?Ratio decidendi
Organ administracji nie miał podstaw do odmowy wydania pozwolenia na budowę, ponieważ budynek znajdujący się na terenie inwestycji został rozebrany przed datą wydania decyzji przez organ odwoławczy. Zgodnie z przepisami, odmowa wydania pozwolenia na budowę w takiej sytuacji jest możliwa tylko wtedy, gdy obiekt budowlany, wobec którego orzeczono nakaz rozbiórki, nadal istnieje na terenie planowanej inwestycji w momencie wydawania decyzji.Stan faktyczny
Skarżąca J. N. wniosła skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę ulicy. Skarżąca podnosiła, że pozwolenie zostało wydane przed wpisem prawa własności działek na rzecz Gminy oraz że wykorzystano nieruchomości, z których była wcześniej wywłaszczona, bez odpowiedniego poinformowania. Dodatkowo wskazała, że na terenie inwestycji znajdował się budynek, który został wyburzony tuż przed wydaniem decyzji odwoławczej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Sędziowie: NSA Jacek Hyla (spr.) Asesor WSA Krzysztof Gruszecki Protokolant: Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi J. N. na decyzję Wojewody [...] - [...] z dnia 28 lipca 2000r. [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargę.
II S.A./Gd 2249/00
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 28 lipca 2000r. nr [...] Wojewoda [...] - [...], powołując się na przepisy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania J. N. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia 25 kwietnia 2000 r. nr [...] w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę ulicy [...] na odcinku od ul. [...] do Mostu [...] wraz z informatorem bramowym, sygnalizacją świetlną oświetleniem i odwodnieniem ulicy, sieciami energetycznymi SN i nn, kanalizacją teletechniczną siecią cieplną, wod-kan i gazową na działkach nr [...] w [...]. W uzasadnieniu wskazano, że Prezydent [...] ostateczną decyzją z dnia 29 lipca 1999 r. wywłaszczył na rzecz Gminy [...] nieruchomość gruntową przy zbiegu ulic [...] i [...] w [...] składającą się z działek nr [...] i [...]. W aktach sprawy znajduje się aktualny odpis z księgi wieczystej, w której to jako jedyny właściciel działek nr [...] i [...] widnieje Gmina Miejska - Miasto [...]. Z tego wynika, że inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co jest niezbędne do uzyskania pozwolenia na budowę. Biorąc pod uwagę fakt, że inwestor przedstawił projekt budowlany zawierający niezbędne uzgodnienia i opinie wraz z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, organ administracji stwierdził, że decyzja organu I instancji jest w pełni uzasadniona i zgodna z obowiązującymi przepisami. Natomiast lokatorowi zameldowanemu w budynku usytuowanym na terenie spornych działek to Gmina [...] powinna zapewnić lokal zamienny lub w inny sposób sytuację w tym zakresie rozwiązać.
Skargę na powyższa decyzję wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. N., podnosząc, że możliwość wydania pozwolenia na budowę powstała dopiero z chwilą wpisu prawa własności działek nr [...] do księgi wieczystej na rzecz Gminy, co nastąpiło 19 czerwca 2000r., a zatem decyzja organu I instancji została wydana niezgodnie z prawem. Podobnie doszło do naruszenia prawa w związku z wykorzystaniem na cele budowy inwestycji drogowej innych nieruchomości, z których skarżąca została wcześniej wywłaszczona. Skarżącej ani byłego współwłaściciela nieruchomości nie poinformowano bowiem o zamiarze wykorzystania nieruchomości na cel inny niż określony w decyzji wywłaszczeniowej. Skarżąca podniosła także, że na nieruchomości objętej zamierzoną inwestycją znajdował się budynek, zamieszkiwany przez jej syna [...]. Zdaniem skarżącej Prawo budowlane zabraniało organom administracji wydania pozwolenia na budowę dla inwestycji, mającej zostać zlokalizowaną na terenie, na którym znajduje się inny budynek. Budynek został wyburzony 26 lipca 2000r., co uniemożliwiło zresztą zameldowanemu w nim synowi skarżącej zamieszkiwanie.
Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wnosił ojej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. 02.153.1271 z późn. zmianami) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. 153 poz. 1270).
W myśl art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. o ustroju sądów administracyjnych (D.U. 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że podstawową zasadą polskiej procedury administracyjnej jest jej dwuinstancyjność, przy czym organ odwoławczy rozpatruje sprawę ponownie co do istoty, w oparciu stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania orzeczenia przez ten organ (por. B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 1996r. str. 580).
Skoro tak to istotny dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę był stan faktyczny i prawny istniejący w dniu 28 lipca 2000r. Biorąc pod uwagę stan faktyczny istniejący w tym dniu organ administracji nie miał podstaw do odmowy wydania pozwolenia na budowę.
Zgodnie z przepisem art. 121 u. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. z 2000r. nr 46, poz. 543) przejście prawa własności na rzecz Skarbu Państwa lub na rzecz jednostki samorządu terytorialnego następuje z dniem, w którym decyzja o wywłaszczeniu nieruchomości stała się ostateczna. Zatem z dniem, w którym ostateczna stała się decyzja o odjęciu skarżącej w drodze wywłaszczenia prawa własności nieruchomości obejmującej działki nr [...] inwestor, działający jako przedstawiciel Gminy, uzyskał tytuł prawny do dysponowania tą nieruchomością na cele budowlane, wynikający z nabytego przez Gminę w drodze wywłaszczenia prawa własności nieruchomości. Bezsporne było bowiem to, że decyzja wywłaszczeniowa stała się ostateczna z dniem 28 września 1999r. (utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze), a następnie uzyskała status decyzji prawomocnej wskutek oddalenia skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2000r. Data wpisu prawa własności Gminy do księgi wieczystej nie miała znaczenia dla oceny tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, gdyż wpis ten ma charakter wyłącznie deklaratoryjny, a na marginesie tylko zwrócić należy uwagę, że dokonany został jeszcze przed wydaniem decyzji organu odwoławczego.
Podnoszone przez skarżącą naruszenie przepisu art. 136 u. 2 ustaw)' o gospodarce nieruchomościami, przez nie powiadomienie jej, jako byłej właścicielki innych wywłaszczonych nieruchomości o zamiarze wykorzystania ich na inny cel niż określony w decyzji wywłaszczeniowej' nie powoduje skutków w zakresie uprawnienia inwestora do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane. Nie pozbawia bowiem inwestora przysługujących mu praw do gruntu i wynikającej z tych praw możliwości korzystania z nieruchomości. Natomiast zaniechanie wykonania obciążających go z mocy przepisów szczególnych czynności rodzić może ewentualnie, po stronie poprzedniego właściciela nieruchomości roszczenie odszkodowawcze w stosunku do gminy.
Zgodnie z przepisem art. 35 u. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (D.U. 89 poz. 414 z późn. zmianami) właściwy organ wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, jeżeli na terenie, którego dotyczy projekt zagospodarowania działki lub terenu, znajduje się obiekt budowlany, w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki. W świetle tego przepisu o obowiązku wydania decyzji o odmowie udzielenia pozwolenia na budowę przesądza stwierdzenie stanu faktycznego polegającego na istnieniu na terenie zaplanowanej inwestycji obiektu podlegającego orzeczonej przez właściwy organ rozbiórce. Jak wynika z samej skargi budynek znajdujący się na terenie nieruchomości, na której inwestor zamierzał realizować inwestycję został rozebrany 26 lipca 2000r. Zatem budynek nie istniał już w dacie wydania decyzji przez organ odwoławczy - 28 lipca 2000r., będącej zgodnie z wcześniejszymi wywodami punktem odniesienia dla oceny stanu faktycznego sprawy. Skoro tak, to organ administracji nie miał podstaw do odmowy wydanie pozwolenia na budowę inwestorowi na podstawie art. 35 u. 5 ustawy Prawo budowlane.
Przepis art. 35 u.4 Prawa budowlanego stanowi, że w razie spełnienia wymagań określonych w art. 35 ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 ustawy właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Ani treść skargi, ani badane przez Sąd z urzędu dokumenty zgromadzone w aktach administracyjnych nie pozwalają na uznanie, że inwestor nie uczynił zadość wymogom przywołanych przepisów.
W tym stanie sprawy Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. 153 poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło