II SA/Gd 225/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. T. na postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 24 stycznia 2005 r. Nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie uprawnień kombatanckich 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Niepełnosprawnych z dnia 16 kwietnia 2004r. [...], 2. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Niepełnosprawnych na rzecz skarżącego M. T. kwotę 100,00 (sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2004r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 59 § 1 w zw. z art. 58 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. W uzasadnieniu wskazał, iż decyzją z dnia 17 maja 2000r. nr [...] Kierownik Urzędu pozbawił stronę uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZBoWiD. Decyzją z dnia 25 sierpnia 2003r. Kierownik Urzędu odmówił wznowienia postępowania w sprawie, następnie w dniu 11 września 2003r. strona wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Powołując się na art. 58 § 1 i 2 kpa Kierownik Urzędu stwierdził, że strona w żadnym z obu wymienionych pism nie umotywowała uchybienia terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania oraz tego, że uchybienie to nastąpiło bez jej winy. Zażalenie na powyższe postanowienia wniósł M. T., ponownie zwracając się o przywrócenie terminu o wznowienie postępowania w sprawie przywrócenia uprawnień kombatanckich. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 24 stycznia 2005r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 59 § 1 kpa utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia 16 kwietnia 2004r. o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. W uzasadnieniu organ wskazał, iż decyzja Kierownika Urzędu z dnia 25 sierpnia 2003r. została doręczona stronie w dniu 6 września 2003r., natomiast prośba o przywrócenie terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania wpłynął do Urzędu w dniu 15 września 2003r., a więc z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia. Skargę na powyższe postanowienie wniósł M. T., odnosząc się w niej szczegółowo do swojej działalności kombatanckiej a nie do przyczyn uchybienia terminu. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i skierowanie do rozpoznania w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Badając zatem legalność zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że skarga zasługuje uwzględnienie. Zgodnie z art. 145a § 1 kpa można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Na podstawie art. 145a § 2 kpa skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Według art. 190 ust. 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej - z dnia 2 kwietnia 1997r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483) orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał ten może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. Według art. 97 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643) wyroki Trybunału podlegają, z zastrzeżeniem ust. 2, ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Termin miesięczny, o którym mowa w cytowanym wyżej art. 145a § 2 kpa, liczy się od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, a zatem od dnia ogłoszenia go w organie publikacyjnym. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2003r., sygn. akt SK 4/02 (Dz. U. Nr 72, poz. 658) orzekł, że art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.) jest niezgodny z art. 2 i art. 32 Konstytucji. Wskazane orzeczenie Trybunału weszło w życie 29 kwietnia 2003r. Miesięczny termin, o którym mowa wart. 145a § 2 kpa upłynął zatem w dniu 29 maja 2003r. W rozpoznawanej sprawie strona złożyła wniosek o wznowienie postępowania w dniu 24 czerwca 2003r., a więc z uchybieniem miesięcznego terminu. Ponieważ termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania jest terminem procesowym, w razie jego uchybienia strona może bronić się prośbą o jego przywrócenie. Zgodnie z art. 58 § 1 i 2 kpa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu wnieść należy w ciągu siedmiu dnia od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Z akt administracyjnych wynika, że skarżący dowiedział się o uchybieniu terminu w dacie otrzymania decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 25 sierpnia 2003r. o odmowie wznowienia postępowania, która została doręczona stronie w dniu 6 września 2003r. (vide: potwierdzenie odbioru k. 76 akt administracyjnych). Natomiast 11 września 2003r. (vide: data nadania przesyłki w urzędzie pocztowym k. 74 administracyjnych) wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Tym samym siedmiodniowy termin liczony od dnia ustania przyczyny uchybienia rozpoczął swój bieg od dnia, w którym strona dowiedziała się o uchybieniu, to jest od 6 maja 2003r. i upłynął w dniu 13 września 2003r. Ponieważ prośba skarżącego nadana została w dniu 11 września 2003r., strona wskazany termin zachowała. Podkreślić należy, że w zaskarżonym postanowieniu organ błędnie wymienił datę 15 września 2003r. (wpływu do organu prośby o przywrócenie terminu do wznowienia postępowania), uznając w ten sposób, że strona uchybiła siedmiodniowemu terminowi z art. 58 § 2 kpa. Tym samym organ naruszył przepis art. 57 § 5 kpa, zgodnie z którym termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem nadano pismo w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego albo złożono w polskim urzędzie konsularnym. Zgodzić się natomiast należy z organem, że w piśmie zawierającym prośbę o przywrócenie terminu skarżący nie umotywował uchybienia terminu oraz tego, że uchybienie to nastąpiło ono bez jego winy. Jednakże obowiązkiem Kierownika Urzędu w takiej sytuacji było zobowiązanie strony do uzupełnienia pisma o uprawdopodobnienie okoliczności, o których mowa wart. 58 kpa i dopiero na podstawie dalszych wyjaśnień dokonać oceny, czy w sprawie spełnione zostały wymienione wyżej przesłanki przywrócenia terminu. Organ administracji rozpatrując powyższą sprawę naruszył zatem przepisy prawa procesowego, a więc art. 7, art. 10 i art. 77 Kpa w związku z art. 25 ust. 6 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego i § 17 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 września 1997r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach dotyczących pozbawienia i przywrócenia uprawnień kombatanckich oraz zasad przeprowadzania weryfikacji tych uprawnień (Dz. U. Nr 116, poz. 745), nakazujące tym organom podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a także zapewnienie stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwienie im wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, w szczególności przez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Niewyjaśnienie kwestii w wyżej opisanym zakresie nie może prowadzić do stanowczego twierdzenia, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, a zatem że nie zostały spełnione przesłanki warunkujące możliwość przywrócenia uchybionego terminu. Ponownie rozpatrując sprawę należy zatem wezwać stronę do uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, przyjmując, że siedmiodniowy termin do złożenia prośby o przywrócenie terminu został przez stronę zachowany. Dopiero po niezbędnym uzupełnieniu prośby, w zależności od dokonanej oceny, czy istnieją przesłanki do przywrócenia terminu, podejmie organ dalsze czynności zmierzające do rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania lub wydania postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. Mając na względzie powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji. Niniejsza sprawa na wniosek Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych i przy braku wniosku strony o skierowanie na rozprawę rozpoznana została w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z przepisem art. 119 § 1 pkt 2 i art. 120 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd nie zawarł w wyroku obligatoryjnego rozstrzygnięcia wynikającego z przepisu art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określającego, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana, bowiem zaskarżone postanowienie z istoty nie nadaje się do wstrzymania, wobec czego orzeczenie w tym przedmiocie nie było celowe. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na mocy art. 210 § 2 i art. 205 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ustalając, iż poniesione przez stronę koszty wynoszą 100,00 zł wpisu sądowego.