II SA/Gd 2260/01
WyrokWSA w Gdańsku2004-08-05
Skład orzekający: Sędzia NSA Bogusław Szumacher, Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Zdzisław Kostka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe w sprawie wymeldowania, opierając się jedynie na wniosku strony i wyroku eksmisyjnym, bez należytego wyjaśnienia stanu faktycznego i rozpatrzenia wniosków dowodowych strony?Ratio decidendi
Organy administracji dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 7 i 77 k.p.a., poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego. Zaniechały przeprowadzenia wnioskowanych dowodów i nie wyciągnęły wszystkich wniosków z wyroku eksmisyjnego, który pośrednio potwierdzał fakt zamieszkiwania skarżącego w lokalu. W związku z tym, uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Właścicielka mieszkania wniosła o wymeldowanie A.T. z pobytu stałego, twierdząc, że nie posiada tytułu prawnego do lokalu i nie mieszka w nim od marca 2000 r. Organ pierwszej instancji orzekł o wymeldowaniu, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, opierając się m.in. na prawomocnym wyroku eksmisyjnym. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów postępowania, w tym brak przeprowadzenia wnioskowanych dowodów i bezkrytyczne przyjęcie twierdzeń wnioskodawcy.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, ustalono, że decyzje te nie mogą być wykonane, oraz zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Szumacher, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Zdzisław Kostka, Protokolant Wioletta Gładczuk, po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi A.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 maja 2001 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta z dnia 17 stycznia 2001 r. nr [...], 2/ ustala, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta z dnia 17 stycznia 2001 r. nr [...] nie mogą być wykonane, 3/ zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego A. T. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Pismem z dnia 5 grudnia 2000 r. właścicielka mieszkania nr [...], położonego [...]przy ul. [...] – [...], działając przez pełnomocnika, wniosła o wymeldowanie ze swego mieszkania skarżącego A. T. twierdząc, że nie posiada on tytułu prawnego do tego mieszkania i nie mieszka w nim od marca 2000 r.
Decyzją z dnia 17 stycznia 2001 r. nr [...] [...], w oparciu o art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 1984 r., Nr 32, poz. 174), orzekł o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego [...] przy ulicy [...] przyjmując, że skarżący nie mieszka w lokalu, w którym był zameldowany i nie posiada do niego tytułu prawnego.
Od powyższej decyzji odwołał się A. T. podnosząc, iż od marca 2000 r. stale przebywa w miejscu zameldowania. Na dowód tego powołał, bliżej nie oznaczając danych osobowych, świadków w osobach sąsiadów, dzielnicowego oraz kuratora sądowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...], rozpoznając odwołanie skarżącego, decyzją z dnia 14 maja 2001 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji wskazał, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na przyjęcie, iż A. T. utracił uprawnienie do przebywania w przedmiotowym lokalu oraz opuścił bez wymeldowania miejsce stałego pobytu. Uzasadniając powyższe ustalenia, organ wskazał, iż prawomocnym wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2001 r. w sprawie I C 73/01 Sąd Rejonowy [...] orzekł eksmisję skarżącego, co oznacza, iż utracił on uprawnienie do przebywania w wyżej wymienionym lokalu. Nadto, organ wskazał, że na fakt opuszczenia lokalu przez A. T. bez wymeldowania w marcu 2000 r. wskazuje okoliczność nie podejmowania przez niego korespondencji oraz informacja zawarta we wniosku o wymeldowanie z dnia 5 grudnia 2000 r.
W skardze złożonej na powyższą decyzję skarżący podał, iż w miejscu zameldowania na pobyt stały zamieszkuje od 1974 r. do chwili obecnej. Nadio wskazał, iż decyzja organu drugiej instancji została podjęta bez przeprowadzenia dowodów za wnioskowanych przez niego w odwołaniu na okoliczność potwierdzenia faktu zamieszkiwania przez niego w miejscu zameldowania. Organ bowiem, jak twierdził, bezkrytycznie uznał za prawdziwe twierdzenia pełnomocnika wnioskodawczym zawarte we wniosku o wymeldowanie,
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wskazał, iż skarżący nie przedstawił żadnych dowodów na potwierdzenie faktu, że opuszczenie lokalu nie miało miejsca, ograniczył się bowiem jedynie do zaprzeczania tej okoliczności.
W odpowiedzi na powyższe, w piśmie z dnia 4 marca 2004 r. skarżący, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Jednocześnie zarzucił, iż w skierowanym przeciwko niemu pozwie o eksmisję z dnia 27 lutego 2001 r., którego kopię dołączył, pełnomocnik S. P. jednoznacznie stwierdził, iż skarżący mieszka w lokalu, w którym jest zameldowany i mimo żądań właścicielki, lokalu tego nie opuszcza.
Stosownie do przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2001 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1271 ze zmianami) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Organy administracji prowadzące postępowanie w pierwszej i w drugiej instancji dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 7 i art. 77 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z treścią przepisów art. 7 i 77 k.p.a. wtoku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i mają obowiązek w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Zaniedbując ten obowiązek organ pierwszej instancji nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego na potwierdzenie faktów wskazanych we wniosku o wymeldowanie skarżącego. Z akt administracyjnych wynika, że ograniczył się do wezwania skarżącego do urzędu. Nadto, wbrew temu co stwierdzono w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego w aktach brak dowodu, aby przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji skarżący nie podejmował kierowanych do niego na adres zameldowania wezwań.
Z kolei organ drugiej instancji zaniechał przeprowadzenia wskazanych przez skarżącego w odwołaniu dowodów z zeznań świadków. Faktem jest. że skarżący świadków tych nie wskazał w taki sposób, aby było możliwe ich wezwanie, jednakże w tej sytuacji organ odwoławczy winien był wezwać skarżącego do uzupełnienia jego wniosku dowodowego.
Nadto, organ odwoławczy nie wyciągnął wszystkich możliwych wniosków z wyroku zaocznego Sądu Rejonowego [...] z dnia 25 kwietnia 2001 r., którym orzeczono eksmisję skarżącego z lokalu, w którym był zameldowany. Poza trafnym stwierdzeniem, że wyrok ten dowodzi, iż skarżący utracił tytuł prawny do zamieszkiwania w tym lokalu, wynika z niego także, że w chwili jego wydania skarżący lokalem tym władał. Powództwo o eksmisję nie jest niczym innym jak rodzajem roszczenia windykacyjnego, opartego na art. 222 § 1 k.c. Przepis ten zaś stanowi, że właściciel może żądać od osoby, która włada faktycznie jego rzeczą, ażeby rzecz została mu wydana. Zatem, gdyby skarżący nie mieszkał w lokalu, w którym jest zameldowany, czyli nim nie władał, to powództwo o jego eksmisję winno być oddalone. W konsekwencji stwierdzić należy, że skoro w wyroku z dnia 25 kwietnia 2001 r. orzeczono eksmisję skarżącego z lokalu, w którym był zameldowany, to nie jest prawdziwe twierdzenie zawarte we wniosku o wymeldowanie, według którego skarżący w lokalu tym nie mieszka od marca 2000 r.
W tym miejscu należy wskazać, że twierdzenia zawarte w podaniu o wymeldowanie nie mogą być z reguły samoistną podstawą ustaleń faktycznych. W niniejszej sprawie, gdyby organ drugiej instancji podjął wszystkie niezbędne kroki do wyjaśnienia sprawy (jak wymaga tego art. 7 k.p.a.), to dysponując wyrokiem orzekającym eksmisję skarżącego z lokalu, w którym jest zameldowany, ustaliłby treść pozwu o eksmisję, z którego wynikałoby, jak dowodzi tego kopia tego dokumentu złożona przez skarżącego, że osoby działające za S. P., w zależności od potrzeb, raz piszą, iż skarżący w mieszkaniu, w którym jest zameldowany mieszka, a innym razem, że nie mieszka.
Mając powyższe uchybienia na uwadze Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Sąd przyjął przy tym. że wskazane uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż nie można wykluczyć, że skarżący w chwili podejmowania zaskarżonej decyzji w lokalu, w którym był zameldowany mieszkał, co nawet w sytuacji, kiedy utracił uprawnienie do przebywania w nim, uzasadniałoby odmowę wymeldowania. Podkreślić w tym miejscu należy, że skoro sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji (art. 3 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), to istotny jest jedynie stan faktyczny sprawy aktualny na dzień podjęcia zaskarżonej decyzji. Nie ma zatem znaczenia ewentualne opuszczenie przez skarżącego lokalu, w którym był zameldowany, po wydaniu zaskarżonej decyzji. Fakt ten będzie miał jedynie znaczenie w trakcie ponownego rozpatrywania sprawy przez organy administracji po niniejszym wyroku Sądu.
Na podstawie art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę, określił, iż uchylone decyzje organów administracyjnych obu instancji nie mogą być wykonane.
Wobec uwzględnienia skargi, Sąd, na mocy art. 200 i 205 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] na rzecz skarżącego kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło