II SA/Gd 2276/02
WyrokWSA w Gdańsku2004-12-09
Skład orzekający: Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Małgorzata Gorzeń, Krzysztof Gruszecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny w sprawie wymeldowania z pobytu stałego, opierając się na niepełnym materiale dowodowym i naruszając zasady postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając, że organy administracji nie dołożyły należytej staranności przy ustalaniu stanu faktycznego w sprawie wymeldowania. Postępowanie dowodowe było fragmentaryczne, oparto się na niebezpośrednich dowodach i naruszono prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu. Interpretacja pisma skarżącego była dowolna, a ustalenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymeldowania J. J. z pobytu stałego. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Wójta o wymeldowaniu, opierając się na piśmie J. J. z 1999 r. i kontroli meldunkowej Policji, która wykazała, że skarżący wyprowadził się w 1998 r. J. J. wniósł skargę, zarzucając nieprawidłowość ustaleń i dowolną interpretację jego oświadczenia, a także kwestionując prawidłowość wywiadu środowiskowego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy. Stwierdzono, że decyzje te nie mogą być wykonane.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Gorzeń asesor WSA Krzysztof Gruszecki (spr.) Protokolant Anna Zegan po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia 7 sierpnia 2002 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 25 sierpnia 2000 r. nr [...]; 2. stwierdza, że wymienione wyżej decyzje nie mogą być wykonane.
3 II SA/Gd 2276/02
U z a s a d n i e n i e
Decyzją z dnia 7 sierpnia 2002 r. Nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960) utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 25 sierpnia 2000 r. Nr [...] orzekającą o wymeldowaniu J. J. z pobytu stałego w lokalu nr [...] w [...] w gminie [...].
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdzono, iż z wnioskiem o wymeldowanie J. J. z pobytu stałego w lokalu nr [...] w [...] w gminie [...] wystąpiła W. J., wykazując że wymieniony od prawie 2 lat nie zamieszkuje w miejscu zameldowania.
W trakcie postępowania, zdaniem organów administracji okoliczności te zostały potwierdzone. Przy dokonywaniu takich ustaleń oparto się na piśmie J. J. z dnia 11 września 1999 roku, w którym stwierdził, że nie zamieszkuje w [...] od około 3 lat. Zdaniem organu odwoławczego fakt ten potwierdza kontrola meldunkowa przeprowadzona przez Policję, z której wynika, iż skarżący wyprowadził się w 1998 roku i do dnia wydania decyzji do miejsca zamieszkania nie powrócił.
Odnosząc się do twierdzeń J. J. o zamieszkiwaniu w miejscu zameldowania do dnia 1 września 1999 r. to jest dnia tymczasowego aresztowania, stwierdzono ogólnie, iż pozostają one w sprzeczności z ustaleniami Policji, wyjaśnieniami wnioskodawczyni oraz pismem odwołującego z dnia 11 września 1999 r. W związku z tym przyjęto, iż w rozpatrywanym przypadku doszło do opuszczenia miejsca stałego zameldowania. Zostały spełnione zatem przesłanki określone w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zobowiązujące organy do wydania decyzji o wymeldowaniu.
Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł J. J., zarzucając jej nieprawidłowość ustaleń, na których oparł się organ administracji. Skarżący stwierdził bowiem, że jego oświadczenie zawarte w piśmie z dnia 11 września 1999 roku zinterpretowano w sposób dowolny. Na okoliczność faktu przebywania w miejscu zameldowania podał świadków, którzy mogą to potwierdzić. Zakwestionował na tej podstawie również sposób oraz prawidłowość wywiadu środowiskowego przeprowadzonego przez Policję.
W odpowiedzi na powyższą skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Zgodnie z postanowieniami art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organy administracji jedyną przesłanką podlegającą badaniu w postępowaniu administracyjnym jest przebywanie konkretnej osoby w miejscu zameldowania, a w przypadku jego opuszczenia czy miało ono charakter dobrowolny, czy też nie.
Badając tą okoliczność organy administracji powinny dołożyć należytej staranności przy ustalaniu czy osoba mająca podlegać wymeldowaniu, przebywa w miejscu zameldowania. W tym zakresie należy kierować się regułami określonymi w art. 7 i 77 K.p.a., które zobowiązują je do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego, w celu ustalenia prawdy obiektywnej oraz do rozpatrzenia całego zgromadzonego materiału dowodowego.
W rozpatrywanym przypadku postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ I instancji miało charakter fragmentaryczny. Po uzyskaniu informacji o tym, że J. J. jest tymczasowo aresztowany, organy poczyniły ustalenia jedynie na podstawie pism wskazanych przez strony. Zgodnie zaś z obowiązującą je zasadą prawdy obiektywnej powinny z urzędu dokonać ustaleń niezbędnych do podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie.
Postępowanie dowodowe próbował uzupełnić organ odwoławczy gromadząc w aktach sprawy dokumenty potwierdzające status lokalu, w którym zameldowany był J. J.. Jeżeli natomiast chodzi o wyjaśnienie okoliczności przebywania skarżącego w lokalu nr [...] w [...] gm. [...], to pismem z dnia 2 lipca 2002 r. zwrócił się do Komendy Powiatowej Policji w [...] o ustalenie, czy J. J. przebywa w miejscu zameldowania, otrzymując odpowiedź, że wyżej wymieniony od 1998 r. nie zamieszkiwał w miejscu zameldowania. W związku z tym na tej podstawie oraz dokonując analizy pisma skarżącego z dnia 11 września 1999 r. przyjęto, iż zachodziły przesłanki do wymeldowania J. J..
Ustalenia dokonane przez organy administracji w sposób znaczący odbiegają od standardów określonych w art. 7 i 77 K.p.a. Nie miały bowiem charakteru bezpośredniego co już samo w sobie nie służy ustaleniu prawdy obiektywnej. O czynnościach procesowych nie został powiadomiony skarżący w związku z czym miało miejsce istotne naruszenie jego prawa do czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu administracyjnym gwarantowane przez art. 10 K.p.a.
Również interpretacja pisma skarżącego z dnia 11 września 1999 roku miała charakter dowolny ograniczono się bowiem do stwierdzeń, potwierdzających fakt nie przebywania w lokalu w [...] gm. [...] pomijając milczeniem te fragmenty, w których była mowa o okolicznościach mających potwierdzać ten pobyt.
W związku z tym mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności należy stwierdzić, że w rozpatrywanej sprawie miało miejsce naruszenie zasad postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Dlatego przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organy administracji powinny dołożyć należytej staranności przy ustalaniu stanu faktycznego uwzględniając okoliczności występujące w dacie orzekania. Jest to o tyle istotne, że w rozpatrywanym przypadku pomiędzy rozstrzygnięciami podjętymi przez organy administracji upłynęło prawie dwa lata.
Biorąc pod uwagę całokształt dokonanych ustaleń Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Ponadto Sąd na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z uwagi na skutki prawne jakie mogłyby wywoływać wydane decyzje stwierdził, że nie mogą one podlegać wykonaniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło