II SA/Gd 2288/02

WyrokWSA w Gdańsku2004-03-11

Skład orzekający: Barbara Skrzycka – Pilch, Andrzej Przybielski, Janina Guść

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba odbywająca karę pozbawienia wolności, która zawarła związek małżeński, traci prawo do renty socjalnej w wysokości 30% przyznanego świadczenia, mimo trudnej sytuacji materialnej rodziny?
Ratio decidendi
Osoba odbywająca karę pozbawienia wolności traci prawo do renty socjalnej w wysokości 30%, jeśli przestaje być osobą samotną w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej, nawet jeśli jej sytuacja materialna jest trudna. Przepisy ustawy o pomocy społecznej, w szczególności art. 28 i art. 38 ust. 3, mają bezwzględne brzmienie i organy nie mogą podjąć innego rozstrzygnięcia.
Stan faktyczny
Skarżący R.G. pobierał rentę socjalną. W związku z odbywaniem kary pozbawienia wolności, jako osoba samotna, przysługiwało mu świadczenie w wysokości 30%. Po zawarciu związku małżeńskiego organ I instancji uchylił decyzję przyznającą rentę, uznając utratę prawa do świadczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu I instancji i orzekło merytorycznie, uchylając decyzję przyznającą rentę socjalną, wskazując na zmianę sytuacji osobistej skarżącego (utrata statusu osoby samotnej). Skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Skrzycka – Pilch (spr.) Sędziowie NSA Andrzej Przybielski WSA Janina Guść Protokolant Barbara Kroczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2004 r. sprawy ze skargi R.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 sierpnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie renty socjalnej Oddala skargę II SA/Gd 2288/02 U z a s a d n i e n i e Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. działając z upoważnienia Rady Miejskiej z dnia 6 lipca 1999 r., decyzją z dnia 21 czerwca 2002 r. Nr MOPS-421/Odm. RS/19/06/02 uchylił w całości z dniem 1 czerwca 2002 r. decyzję własną z dnia 29 kwietnia 1998 r. Nr 421/RS/49/98 w sprawie przyznania R.G. renty socjalnej. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ powołał art. 43 ust. 2a w związku z art. 38 ust. 3 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (tekst jednol. Dz.U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w dniu 29 kwietnia 1998 r. R.G. nabył prawo do renty socjalnej w pełnej wysokości. W związku z odbywaniem kary pozbawienia wolności w okresie od 6 września 2001 r. do 14 kwietnia 2003 r. świadczeniobiorcy przysługiwało prawo do 30% świadczenia zgodnie z treścią art. 28 ustawy o pomocy społecznej. Organ wskazał, że zgodnie z treścią ww. przepisu prawo do 30% przyznanego świadczenia przysługuje tylko osobie samotnej. W dniu 8 maja 2002 r. R.G. zawarł związek małżeński i z tym dniem przestał być osobą samotną. W tej sytuacji organ uznał, że brak jest podstaw do wypłaty świadczenia w postaci renty socjalnej przez okres odbywania kary pozbawienia wolności. W odwołaniu od powyższej decyzji R.G. wskazywał na krzywdzący charakter rozstrzygnięcia organu I instancji wskazując na zły stan zdrowia oraz okoliczność, że żona jego nie pracuje i nie osiąga żadnych dochodów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 12 sierpnia 2002 r. Nr [...], działając na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednol. Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856), art. 127 § 2 w zw. z art. 17 pkt 1 oraz art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. i art. 38 ust. 3 w zw. z art. 43 ust. 2a ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (tekst jednol. Dz.U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.), uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i orzekając w sprawie merytorycznie: uchyliło z dniem 21 czerwca 2002 r. decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. z dnia 29 kwietnia 1998 r. Nr [...]przyznającą odwołującemu rentę socjalną. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że R.G. zgodnie z decyzją Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. z dnia 29 kwietnia 1998 r. Nr [...], zmienionej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 kwietnia 2002 r. Nr [...] pobierał rentę socjalną w wysokości 30% przyznanego świadczenia a świadczenie w tej wysokości pobierał w związku z odbywaniem kary pozbawienia wolności jako osoba samotna. Ponieważ do organu I instancji wpłynął odpis skrócony aktu małżeńskiego odwołującego, z którego wynika, że w dniu 8 maja 2002 r. zawarł związek małżeński z A.P. uznać należało, że zmieniła się jego sytuacja osobista. W rozumieniu ustawy o pomocy społecznej nie jest on już osobą samotną i tym samym zgodnie z przepisami tego aktu prawnego utracił prawo do świadczeń z pomocy społecznej. W ocenie organu odwoławczego brak było natomiast podstaw do orzeczenia w dniu 21 czerwca 2002 r. o uchyleniu decyzji przyznającej prawo do przedmiotowego zasiłku z dniem 1 czerwca 2002 r., gdyż uchylenie decyzji na niekorzyść strony oznacza, że dopiero z chwilą wydania decyzji tj. z dniem 21 czerwca 2002 r. strona traci prawo do zasiłku. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego R.G. ponowił zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W ocenie Sądu skarga R.G. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Jak wynika z akt sprawy decyzją z dnia 29 kwietnia 1998 r. przyznano skarżącemu prawo do renty socjalnej. W związku z odbywaniem kary pozbawienia wolności skarżącemu, jako osobie samotnej przysługiwało, zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (tekst jednol. Dz.U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm. – w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji), prawo do 30% przyznanego świadczenia. W dniu 8 maja 2002 r. skarżący zawarł związek małżeński i tym samym przestał być osobą samotną w rozumieniu przepisów cyt. wyżej ustawy. Zgodnie z art. 38 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej osoby odbywające karę pozbawienia wolności tracą prawo do świadczeń z pomocy społecznej, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Z przywołanego wyżej przepisu art. 28 ustawy wynika zatem, że tylko osobom samotnym uprawnionym do renty socjalnej, podczas odbywania kary pozbawienia wolności, wypłaca się to świadczenie w wysokości 30%. Utrata przez skarżącego statusu osoby samotnej skutkować zatem musiała pozbawieniem go prawa do renty socjalnej. Organy przyznające pomoc społeczną na podstawie ustawy o pomocy społecznej zobowiązane są stosować przepisy tej ustawy i wobec bezwzględnego brzmienia przepisów art. 28 i art. 38 ust. 3, mimo trudnej sytuacji materialnej rodziny skarżącego, nie mogły podjąć innego rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie. Ponieważ w postępowaniu administracyjnym, poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji, Sąd nie stwierdził ani naruszeń przepisów prawa materialnego, ani też naruszeń przepisów postępowania, dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło