II SA/Gd 229/10
PostanowienieWSA w Gdańsku2011-05-05
Skład orzekający: Referendarz sądowy Diana Trzcińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada majątek (dom, nieruchomość gruntową) i osiąga stałe dochody z emerytur, może zostać całkowicie zwolniona z kosztów postępowania sądowego i ustanowienia adwokata, jeśli wykaże trudną sytuację materialną związaną z bieżącymi wydatkami?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) nie może zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca posiada majątek (nieruchomość) i osiąga stałe dochody, które pozwalają mu na partycypowanie w kosztach postępowania, nawet jeśli ponosi znaczne wydatki bieżące. Prawo pomocy w zakresie całkowitym wymaga wykazania niemożności poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania.Stan faktyczny
J. A. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe z mężem, wspólnie osiągają dochody z emerytur w kwocie 2 315,58 zł netto miesięcznie. Posiadają dom o powierzchni 110 m2 i nieruchomość gruntową o powierzchni 6,09 ha. Miesięczne wydatki obejmują opłaty za media (ok. 750 zł), spłatę pożyczki (ok. 380 zł) oraz zadłużenie za wodę (440,78 zł).Rozstrzygnięcie
1. Przyznano J. A. prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienie adwokata).Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. A. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jej skargi oraz B. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 stycznia 2010 r., Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej lokalizacji inwestycji celu publicznego postanawia 1. przyznać J. A. prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
J. A. zwróciła się o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawczyni wynika, że prowadzi ona gospodarstwo domowe wspólnie z mężem. Nie ma nikogo na utrzymaniu. Źródłem dochodów małżonków są ich emerytury w łącznej kwocie 2 315,58 zł netto miesięcznie (wysokość dochodów została zobrazowana na kserokopiach przekazów pocztowych). Wnioskodawczyni wskazała, że jest współwłaścicielką domu o powierzchni 110 m2 wraz z nieruchomością gruntową o powierzchni 6,09 ha. Poza tym, nie posiada żadnych oszczędności i przedmiotów wartościowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że na wydatki związane z opłatami za media wydaje miesięcznie około 750 zł (węgiel na sezon grzewczy, woda, prąd, telefon, środki czystości i ubrania, lekarstwa). Ponadto, wraz z mężem spłaca pożyczkę (nie wskazano, na jaki cel została ona zaciągnięta), której miesięczna rata stanowi około 380 zł (harmonogram spłat również zobrazowany został na załączonych do akt wyciągach). Jak podała wnioskodawczyni, posiada ona zadłużenie w spłacie rachunków za wodę, które wynosi 440,78 zł na dzień 20 stycznia 2011 r.
Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie zaś do treści art. 246 § 3 ustawy – ustanowienie dla strony adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga nadto złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z ww. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Wskazane przepisy stanowią wyjątek o zasady, wynikającej z treści art. 199 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którą na stronie ciąży obowiązek pokrycia kosztów postępowania wywołanych jej udziałem w sprawie. Zatem, rzeczą wnioskodawcy, jako zainteresowanego, jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach.
W ocenie referendarza, wniosek skarżącej zasługuje na częściowe uwzględnienie, przez zwolnienie z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Oceniając złożony wniosek ustalono, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem, a zatem nie ma nikogo na utrzymaniu. Małżonkowie osiągają stałe dochody w postaci emerytur na poziomie około 2 300 zł netto. Ponadto, wnioskodawczyni jest współwłaścicielką domu o powierzchni ponad 110 m2 wraz z gruntem o powierzchni ponad 6 hektarów. Biorąc pod uwagę wysokość dochodów gospodarstwa domowego wnioskodawczyni na tle jej miesięcznych zobowiązań związanych z koniecznością ponoszenia opłat za media, leki, a także obowiązku uiszczenia kosztów postępowania w niniejszej sprawie, uwzględniono jej wniosek przez zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W ocenie referendarza brak jest podstaw, by uwzględnić wniosek skarżącej w całości uznając, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania, gdyż posiada ona majątek w postaci domu wraz z nieruchomością gruntową, osiąga wraz z mężem stałe miesięczne dochody, których wysokość nie jest najniższa (łącznie ponad 2 300 zł miesięcznie), nie ma nikogo na utrzymaniu, co pozwala jej - jeśli weźmie się pod uwagę fakt zwolnienia z kosztów sądowych – na partycypowanie w pozostałych kosztach postępowania w sprawie.
Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności referendarz, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło