II SA/Gd 2296/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Sędziowie: NSA Małgorzata Gorzeń WSA Alina Dominiak (spr.) Protokolant Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. W. i W. W. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia 3 września 2002 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia uchyla zaskarżone postanowienie. Postanowieniem nr [...] z dnia 28 maja 2002 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...], po złożeniu przez Kancelarię Budowlaną "A" wniosku o uzgodnienie inwentaryzacji powykonawczej z orzeczeniem technicznym lokali handlowo - usługowych - sklepy spożywcze [...] i [...] [...], ul. [...], postanowił przedłożoną dokumentację uzgodnić pozytywnie z zastrzeżeniem, że o zakończeniu postępowania należy powiadomić Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] w celu uzyskania zgody na prowadzenie obrotu żywnością w sklepach i na sali sprzedaży w sklepie [...] zamontować umywalkę. W uzasadnieniu wskazano m. in., że sklepy - lokale użytkowe, położone w budynku mieszkalnym z usługami na parterze, zostały zrealizowane z istotnymi zmianami w stosunku do zatwierdzonego projektu i wydanej na jego podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę (m. in. zmiana układu pomieszczeń w lokalach, lokalizacji wejść i istotnych zmian w elewacji budynku). W związku z tym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął postępowanie administracyjne i decyzją z dnia 19.02.2002 r. nałożył na inwestora ([...]) obowiązek wykonania inwentaryzacji powykonawczej oraz uzyskania opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...]. Postanowienie powyższe – z dnia 28 maja 2002 r. – doręczono poza Kancelarią Budowlaną "A" w [...] także – do wiadomości – m.in. S. W. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł S. W. stwierdzając, że sklep [...] prowadzony przez p. P. ma [...] powierzchni użytkowej i taki metraż p. P. nabyła od nich aktem notarialnym, wobec czego wniósł o sprawdzenie, jakim prawem użytkuje ona pomieszczenie socjalne, czy ma umowę dotyczącą tego pomieszczenia. Stwierdził, że dziwi się, jak można wydawać postanowienia dotyczące części lokalu komuś, kto nie ma prawa użytkować tego lokalu. W zażaleniu złożonym przez siebie do Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] w dniu 19.03.2001 r. przedstawił stan faktyczny – że drzwi główne wejściowe do sklepu [...] są w oknie wystawowym, bezpośrednio przy ulicy, a kurz, spaliny wpływają do sklepu i zagrażają zdrowiu i życiu konsumentów, natomiast planowane dwa wejścia do sklepów zapewniały odpowiednie warunki. Składał wnioski o przywrócenie stanu z pierwotnego projektu. Stan bezprawia trwa od 1998 r., budynek jest nowo wybudowany i nie może być żadnych odstępstw od projektu i przepisów. W dniu 31.07.2002 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] wystosował do Kancelarii Budowlanej "A" w [...] pismo, w którym wezwał ją – w związku ze złożonym przez S. W. zażaleniem – do złożenia wyjaśnień lub uzupełnienia dokumentacji w zakresie rozwiązania wejścia z zewnątrz do sklepu [...] i izolacji wejścia do WC w sklepie [...]. Odpis pisma doręczono m. in. S. W. i [...]. [...] w związku z otrzymanym pismem poinformowała Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...], że prowadzone postępowanie z wniosku pana S. W. powinno być umorzone, bowiem ani on, ani W. W. nie są stroną w tym postępowaniu. S. W. nigdy nie był członkiem spółdzielni, a W. W. wypowiedziała członkostwo w dniu 8.07.1998 r. ze skutkiem na dzień 31.10.1998 r. ze względu na sprzedaż lokalu w dniu 25.06.1998 r. Spółdzielnia dołączyła kserokopię umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego z dnia 25.06.1998 r., którą W. i S. małż. W. sprzedali B. i P. małż. P. spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu użytkowego, o powierzchni użytkowej [...], położonego w budynku [...] przy ul. [...]. Postanowieniem z dnia 3 września 2002 r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...], powołując art. 134 w zw. z art. 144 kpa, postanowił stwierdzić niedopuszczalność zażalenia pana S. W. i pozostawić je bez rozpatrzenia. W uzasadnieniu stwierdził, że po zapoznaniu się z aktami sprawy stwierdza, że skarżący jest osobą nieuprawnioną do wniesienia zażalenia, ponieważ nie jest stroną postępowania w rozumieniu art. 28 kpa. Żona skarżącego, W. W., była właścicielem przedmiotowych lokali przy ul. [...], ale aktem notarialnym z dnia 25.06.1998 r. zbyła prawo własności. Wobec powyższego skarżący nie może brać udziału w sprawie. Skargę na powyższe postanowienie wnieśli S. W. i W. W., wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu stwierdzili, że postanowienie (błędnie w skardze nazwane decyzją) narusza ochronę ich interesów i osób trzecich – klientów korzystających z usług i zaopatrzenia w lokalu [...], prowadzonym przez panią P. Zarzucili, że nie byli właścicielami lokali [...] i [...], a w dniu 25.06.1998 r. sprzedali lokal o powierzchni [...]. Spółdzielnia dokonując samowoli zamurowała wejście i wejście zrobiono w oknie wystawowym, gdzie bezpośrednio przez drzwi dostaje się kurz, pył, spaliny samochodów, co zagraża życiu i zdrowiu klientów. Powoduje to, że nie spełniono wymagań rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Stwierdzili, że nie muszą być stroną w sprawie, by chronić się przed zatruciem. Spółdzielnia samowolnie zabudowała powierzchnię przedsionka, uzyskując dodatkową powierzchnię około [...], skarżący sprzedali lokal o powierzchni [...], wobec czego p. P. [...] użytkują bezprawnie. Stwierdzili, że mylny jest pogląd, że nie są stroną w sprawie, bowiem w dniu 13.05.1998 r. sprzedali [...] lokalu, czyli tyle, na ile otrzymali przydział, a Spółdzielnia w dniu 25.05.1998 r. obciążyła ich kosztami tych [...]. Wyprowadzili wniosek, że wobec tego pozostała część lokalu – [...] jest ich własnością i o tę część lokalu trwa sprawa. Stwierdzili, że lokal powinien wyglądać jak w projekcie, a ponadto lokal nie miał odbioru i nie posiadał zezwolenia na użytkowanie. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podnosząc, że postanowienie zaskarżone skargą zostało doręczone skarżącym do wiadomości, a nie jako stronom, a z akt sprawy nie wynika, by skarżącym przysługiwał status strony w rozumieniu art. 28 kpa. Na rozprawie w dniu 15 grudnia 2004 r. pełnomocnik [...] oświadczył, że sprawa z powództwa małż. W. przeciwko Spółdzielni o zapłatę (sygn. akt I C 598/03 Sądu Okręgowego w Gdańsku) zakończyła się ugodą z dnia 29.12.2003 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, ale nie z powodów w niej wskazanych. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W niniejszej sprawie przyjęto, że S. W. jest osobą nieuprawnioną do wniesienia odwołania, bowiem nie ma przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa w przedmiotowym postępowaniu. Okoliczność ta, zdaniem organu odwoławczego, skutkowała stwierdzeniem niedopuszczalności odwołania w oparciu o art. 134 kpa. Sąd nie będąc związany granicami skargi uznał, że w sprawie niniejszej forma rozstrzygnięcia nie jest właściwa. Dotychczasowe orzecznictwo – i Sądu Najwyższego, i NSA – konsekwentnie przyjmuje tezę, że ustalenie interesu prawnego następuje ostatecznie w wyniku konkretyzacji właściwego przepisu prawa materialnego. Dla skutecznego wniesienia odwołania wystarczające jest wniesienie odwołania na podstawie przekonania podmiotu, że decyzja (postanowienie) organu pierwszej instancji dotyczy jego praw i obowiązków. Twierdzenie takie może zostać zweryfikowane tylko w sposób procesowy, na podstawie zasad przewidzianych dla postępowania odwoławczego. Jeżeli twierdzenie to nie zostanie pozytywnie zweryfikowane, to należy wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 5 lipca 1999 r. OPS 16/98 (ONSA 1999/4/119) wskazał, że stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa, następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Podobnie wypowiedział się też Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14.10.1999 r. I SA 1321/99 (LEX nr 48668) i w wyroku z dnia 29.11.1999 r. I SA 1544/98 (LEX nr 48751). Sąd w składzie orzekającym pogląd ten podziela. Uznać wobec tego należy, że w rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy, wydając postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania z tego powodu, że odwołujący się nie jest stroną postępowania, naruszył przepisy postępowania, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przepis art. 134 kpa nie może bowiem stanowić podstawy do rozstrzygnięcia, że odwołujący się nie jest stroną postępowania administracyjnego. Wobec powyższego Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy konieczna będzie weryfikacja procesowa twierdzeń strony o tym, iż postanowienie organu pierwszej instancji dotyczy jej praw. Uwzględniając skargę Sąd nie określił, czy i w jakim zakresie zaskarżone postanowienie nie może być wykonane, bowiem akt, którym postanowiono stwierdzić niedopuszczalność zażalenia i pozostawić je bez rozpatrzenia nie podlega wykonaniu, a tymczasowa ochrona wynikająca z przepisu art. 152 w/w ustawy z istoty swojej dotyczy aktów i czynności, które wykonaniu podlegają.