II SA/Gd 232/19

WyrokWSA w Gdańsku2019-09-11

Skład orzekający: Mariola Jaroszewska, Dariusz Kurkiewicz, Magdalena Dobek-Rak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, oparty na przesłance braku udziału strony w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), został złożony w ustawowym terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący dowiedział się o decyzji wywłaszczeniowej w dniu 19 marca 1980 r., kiedy to odebrał postanowienie o sprostowaniu tej decyzji. Nawet jeśli przyjąć późniejszą datę uzyskania wiedzy, np. lipiec 2017 r. w związku z pismami Starosty P., wniosek o wznowienie postępowania złożony 4 grudnia 2017 r. został wniesiony z uchybieniem miesięcznego terminu. Sąd oddalił również zarzut dotyczący wznowienia postępowania z urzędu na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., uznając, że kwestia statusu strony nie stanowi nowej okoliczności faktycznej ani nowego dowodu w rozumieniu tego przepisu.
Stan faktyczny
Skarżący L.R. złożył wniosek o wznowienie postępowania wywłaszczeniowego z 1979 r., twierdząc, że nie brał w nim udziału. Organy administracji odmówiły wznowienia, uznając, że wniosek został złożony po upływie miesięcznego terminu od dnia, w którym skarżący dowiedział się o decyzji wywłaszczeniowej. Skarżący kwestionował skuteczność doręczenia postanowienia z 1980 r. prostującego decyzję wywłaszczeniową oraz moment uzyskania wiedzy o decyzji. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów o uchybieniu terminowi.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędziowie: sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) asesor WSA Magdalena Dobek-Rak po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 września 2019 r. sprawy ze skargi L. R. na postanowienie Wojewody z dnia 28 stycznia 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie wywłaszczenia nieruchomości oddala skargę Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęła skarga L.R. na postanowienie Wojewody z 28 stycznia 2019 r. utrzymujące w mocy postanowienie Starosty P. z 9 sierpnia 2018 r. o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z 4 grudnia 1979 r. Naczelnik Gminy K. orzekł o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej we wsi Ż., oznaczonej jako działki nr [...] o pow. 0,17 ha i [...] o pow. 0,30 ha, zapisanej w księdze wieczystej nr [...] stanowiącej własność J.R. Decyzja ta została następnie zmieniona postanowieniem Naczelnika Gminy K. z 17 marca 1980 r. ze względu na ustalenie, że J.R. przepisał swoje gospodarstwo rolne synowi L.R. Zgodnie z pieczęciami znajdującymi się w aktach decyzja stała się prawomocna z dniem 4 grudnia 1979 r. a postanowienie z dniem 26 marca 1980 r. Wnioskiem z 4 grudnia 2017 r. L.R. zwrócił się do Starosty P. z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie wywłaszczenia. Jako podstawę żądania wznowienia postępowania wnioskodawca wskazał art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Przepis ten stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Zgodnie z art. 148 k.p.a. opisany wyżej wniosek należało złożyć w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji, która zakończyła postępowanie, które ma być przedmiotem wznowienia. W ocenie organu pierwszej instancji postanowienie zmieniające decyzję wywłaszczeniową zostało doręczone J.R. w dniu 19 marca 1980 r.. W ocenie Starosty P. miesięczny termin na wniesienie wniosku o wznowienie postępowania zaczął swój bieg już w tej dacie. Niepodważalnie natomiast L.R. miał wiedzę o wydaniu przedmiotowej decyzji wywłaszczeniowej w dacie sporządzania umowy cesji wierzytelności z 4 kwietnia 2017 r., którą przeniósł na spółkę A. sp. z o.o. prawo do żądania odszkodowania z tytułu przedmiotowego wywłaszczenia. Wobec zgromadzonych dowodów organ I instancji uznał, że żądanie wznowienia postępowania nie może zostać uwzględnione. Przepis art. 148 § 2 k.p.a. wprowadza termin zawity na złożenie wniosku o wznowienie i przyjął organ, że termin ten bezwzględnie minął. We wniesionym zażaleniu L.R. zakwestionował stanowisko organu o przekroczeniu miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie. Postanowieniem z 28 stycznia 2019 r. Wojewoda utrzymał w mocy kwestionowane rozstrzygnięcie Starosty P. z 9 sierpnia 2018 r. podzielając stanowisko o przekroczeniu miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Wojewoda po opisaniu instytucji wznowienia wskazał, że podstawą prawną wydanego przez Starostę postanowienia z 9 sierpnia 2018 r. były art. 148 i 149 § 3 k.p.a. Zgodnie z powołanymi przepisami podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia. Dalej Wojewoda zaznaczył, że z akt sprawy nie wynika, na jakiej podstawie Starosta stwierdził, że postanowienie z 17 marca 1980 r. o sprostowaniu decyzji wywłaszczeniowej z 4 grudnia 1979 r. odebrał J.R., bowiem ze zwrotnego potwierdzenia odbioru tej korespondencji wynika jednoznacznie, że została ona odebrana w dniu 19 marca 1980 r. przez adresata (tak zaznaczył doręczający), którym był L.R. Odbiorca podpisał się tylko nazwiskiem, które obaj ww. panowie mieli takie samo. Przywołane postanowienie stało się prawomocne w dniu 26 marca 1980 r., co wynika z pieczęci znajdującej się na tym rozstrzygnięciu. Oznacza to, że organ je wydający uznał, że ww. postanowienie zostało prawidłowo doręczone. Zauważył Wojewoda, że L.R. w dalszym ciągu mieszka w Ż., przy czym w 1980 r. w adresie nie było wskazanej ulicy (zapewne dlatego, że wówczas była to bardzo mała miejscowość). Zatem słusznie Starosta wskazał, że "miesięczny termin na wniesienie wniosku o wznowienie postępowania zaczął swój bieg już w tej dacie", tj. od momentu odbioru ww. postanowienia z dnia 17 marca 1980 r., które miało miejsce w dniu 19 marca 1980 r. (a więc ponad 28 lat temu). Ponadto uwypuklił organ odwoławczy, że w trakcie postępowania w sprawie o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość położoną w obrębie Ż. w pismach z 13 lipca 2017 r., skierowanych zarówno do L.R., jak i jego pełnomocnika, wskazał, że do wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości doszło na podstawie decyzji z 4 grudnia 1979 r., zmienionej postanowieniem z 17 marca 1980 r. Na powyższe, pełnomocnik wnioskodawcy, w piśmie z 19 lipca 2017 r., odpowiedział, że "Pan L.R. nie zwracał się do Zarządu Inwestycji Rolniczych w G., bądź do jakiegokolwiek innego organu o wypłatę odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nieruchomości na podstawie: decyzji Naczelnika Gminy K. nr [...] z dnia 4 grudnia 1979 roku, postanowienia Naczelnika Gminy K. nr [...] z dnia 17 marca 1980 roku". 27 października 2017 r. adwokat Ł.L odebrał zawiadomienie Starosty z dnia 23 października 2017 r. o wszczęciu postępowania w wyżej opisanej sprawie odszkodowawczej, w którym również zostały wskazane ww. decyzja i postanowienie. W piśmie z 11 maja 2018 r. pełnomocnik L.R., wskazał, "iż nie mam wiedzy na temat tego czy, a jeśli tak to kiedy Pan L.R. dowiedział się o decyzji Naczelnika Gminy K.". Z kolei w zażaleniu z 22 sierpnia 2018 r. ten sam pełnomocnik wskazał, że "Wnioskodawca mógł uzyskać wiedzę o decyzji wywłaszczeniowej z dnia 4 grudnia 1979 roku dopiero po dniu 14 listopada 2017 roku, z treści decyzji Starosty P. o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania (...). Dopiero analiza treści uzasadnienia przedmiotowej decyzji pozwoliła pełnomocnikowi wnioskodawcy na uzyskanie informacji na temat wydania decyzji wywłaszczeniowej z dnia 4 grudnia 1979 roku ". Ww. oświadczenia uznał Wojewoda za nieprawdziwe, bowiem informacja o decyzji wywłaszczeniowej z 4 grudnia 1979 r. i postanowieniu ją prostującym z 17 marca 1980 r. została zawarta w pismach Starosty z 13 lipca 2017 r., skierowanych zarówno do wnioskodawcy, jak i jego pełnomocnika. Ponadto pełnomocnik strony mimo, że twierdzi, iż dowiedział się o tych rozstrzygnięciach dopiero z decyzji Starosty z 14 listopada 2017 r., a wskazał je w swoim piśmie z 19 lipca 2017 r. Podzielił Wojewoda ustalenie organu I instancji, że z akt sprawy wynika, że L.R. osobiście odebrał w dniu 19 marca 1980 r. postanowienie z 17 marca 1980 r. prostujące decyzję wywłaszczeniową z 4 grudnia 1979 r. (ponad 27 lat przed złożeniem wniosku o wznowienie postępowania wywłaszczeniowego), a ponadto ww. rozstrzygnięcia zostały wskazane w piśmie Starosty z 13 lipca 2017 r. skierowanym do niego (4,5 miesiąca przed złożeniem wniosku o wznowienie postępowania wywłaszczeniowego). W związku z tym przyjął organ odwoławczy, iż wnioskodawca nie dochował terminu jednego miesiąca wskazanego w art. 148 k.p.a. na złożenie wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Naczelnika Gminy K. z 4 grudnia 1979 r. o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej we wsi Ż., oznaczonej jako działki nr [...] o pow. 0,17 ha i [...] o pow. 0,30 ha, zapisanej w księdze wieczystej nr [...], sprostowanej postanowieniem z dnia 17 marca 1980 r.. Przekroczenie tego terminu skutkuje obowiązkiem wydania przez organ decyzji na mocy art. 149 § 3 k.p.a., o odmowie wznowienia postępowania. Skargę na powyższe postanowienie wniósł L.R. zarzucając mu naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.: 1. art. 148 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 ust. 4 k.p.a. poprzez ich błędne zastosowanie i uznanie, iż w okolicznościach niniejszej sprawy wnioskodawca przekroczył miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienia postępowania w sprawie, podczas, gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy tego nie potwierdza, nadto, działając wyłącznie z daleko posuniętej ostrożności procesowej, na wypadek nie uwzględnienia powyższego zarzutu, zaskarżonemu postanowieniu zarzucił nadto naruszenie; 2. art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 147 k.p.a. polegające na ich niezastosowaniu i uznaniu, iż w okolicznościach niniejszej sprawy brak jest podstaw do wznowienia postępowania "z urzędu" z uwagi na fakt, iż po wydaniu decyzji wywłaszczeniowej organ dowiedział się, iż skierowana ona została do osoby nie będącej stroną w sprawie tj. na podstawie art. 145 §1 pkt 5 k.p.a.. Skarżący w oparciu o tak sformułowane zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Starosty P. z 9 sierpnia 2018 r. oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że postanowienie z 17 marca 1980 roku, adresowane było zarówno do L.R. jak i J.R., a dodatkowo także do Państwowego Biura Notarialnego w P. Już choćby przez wzgląd na powyższe, stwierdzenie, iż istnienie w aktach jednego potwierdzenia odbioru podpisanego nazwiskiem R.- nie daje absolutnie żadnych podstaw do stwierdzenia, iż faktycznie postanowienie doręczono L.R. Oczywistym jest, iż równie dobrze postanowienie mogło zostać doręczone wyłącznie J.R., albo innej osobie, która odbiór przesyłki potwierdziła podpisem "R.". Faktem jest, iż pismem z 17 maja 2017 r. występujący w niniejszym postępowaniu w charakterze pełnomocnika wnioskodawcy adwokat Ł.L. złożył w imieniu spółki A. sp. z o.o. wniosek o ustalenie odszkodowania za wywłaszczone na rzecz Skarbu Państwa działki nr [...] oraz [...], jednakże w treści tego pisma w ogóle nie odwołano się do decyzji z 4 grudnia 1979 r. ani postanowienia z 17 marca 1980 roku. W treści wniosku wskazano wyraźnie, iż swą wiedzę nt. dokonanego wywłaszczenia wnoszący o ustalenie odszkodowania czerpie z wpisów zamieszczonych w elektronicznej księdze wieczystej a sugerujących wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego. Potwierdził pełnomocnik skarżącego, że pismem z 13 lipca 2017 r. Starosta P. zwrócił się do pełnomocnika skarżącego z żądaniem wskazania "czy Pan L.R. zwracał się do Zarządu Inwestycji Rolniczych w G., bądź innego właściwego organu o wypłatę określonego w ww. decyzji odszkodowania"? Pismo to doręczono do Kancelarii pełnomocnika w dniu 17 lipca 2018 r.. W treści pisma faktycznie powołano decyzję wywłaszczeniową oraz zmieniającą je postanowienie z 17 marca 1980 r., ale dokumentów tych do pisma nie załączono, i nie wskazano z czyim udziałem toczyło się postępowanie w sprawie o wywłaszczenie działek nr [...] oraz [...], ani czego dotyczyło postanowienie zmieniające. Niezwłocznie po tym jak pełnomocnik skarżącego dowiedział się (z treści w/w pisma) o wydanej decyzji z 4 grudnia 1979 r. oraz postanowieniu z 17 marca 1980 r., wnioskiem z dnia 19 lipca 2017 r. wystąpił do Wójta Gminy K. z żądaniem wydania odpisów tychże dokumentów. Pismem datowanym na dzień 25 lipca 2017 r. Wójt Gminy K. poinformował o przekazaniu wniosku Staroście P. jako organowi właściwemu w sprawie. Do dnia dzisiejszego ani Wójt Gminy K. ani Starosta P. nie przedstawili pełnomocnikowi skarżącego odpisów żądanych dokumentów. Dwoma pismami z 23 października 2017 r. Starosta poinformował o wszczęciu postępowania w sprawie o ustalenie odszkodowania za wywłaszczone działki nr [...] oraz [...] oraz o wyznaczeniu terminu załatwienia sprawy na dzień 30 listopada 2017 r.. Wreszcie decyzją z 14 listopada 2017 r. orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie o ustalenie odszkodowania. W uzasadnieniu tej decyzji odwołano się do treści decyzji wywłaszczeniowej z 4 grudnia 1979 r. oraz treści postanowienia zmieniającego z 17 marca 2017 r.. Dlatego też dopiero z treści analizowanej decyzji Starosty P. pełnomocnik skarżącego, a za jego pośrednictwem także i sam skarżący, powzięli wiedzę na temat okoliczności uzasadniającej wznowienie niniejszego postępowania, tj. o tym, iż postępowanie wywłaszczeniowe toczyło się bez udziału ówczesnego właściciela wywłaszczonych nieruchomości oraz o tym, iż po stwierdzeniu swego błędu, organ wydający decyzję wywłaszczeniową próbował nieudolnie sanować swój błąd zmieniając w sposób istotny wcześniej wydaną decyzją z powołaniem na "oczywistą omyłkę pisarską". Przyznał pełnomocnik skarżącego, że w zażaleniu z 22 sierpnia 2018 r. znalazło się dość niefortunne stwierdzenie, iż "Wnioskodawca mógł uzyskać wiedzę o decyzji wywłaszczeniowej z dnia 4 grudnia 1979 roku dopiero po dniu 14 listopada 2017 roku". Jednak okoliczności opisane przez Wojewodę i opisane w niniejszej skardze potwierdzają, że od dnia 17 lipca 2017 r. strona skarżąca miała wiedzę o fakcie wydania decyzji wywłaszczeniowej i fakcie wydania postanowienia zmieniającego tą decyzję. Powyższe nie zmienia jednak tego, iż - mimo złożonego w tym zakresie wniosku - treści tych dokumentów stronie nie przedstawiono do chwili obecnej, a wiedzę co do ich treści uzyskano właśnie z uzasadnienia postanowienia Starosty P. z 14 listopada 2017 r. W świetle powyższego za oczywiste pełnomocnik uznaje, że o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania skarżący mógł się dowiedzieć najwcześniej w dniu 17 listopada 2017 r. Wniosek o wznowienie postępowania złożono w dniu 4 grudnia 2017 r., co oznacza, iż ustawowe terminy zostały w niniejszej sprawie zachowane. Wyłącznie z daleko posuniętej ostrożności procesowej strona skarżąca zwróciła uwagę, iż w okolicznościach niniejszej sprawy organy obu instancji nie rozważyły możliwości zastosowania w niniejszej sprawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., co na podstawie art. 147 k.p.a. mogły uczynić z urzędu. Fakt, iż postępowanie wywłaszczeniowe zakończone decyzją z 4 grudnia 1979 r. toczyło się z udziałem poprzedniego właściciela wywłaszczonej nieruchomości oraz treść postanowienia zmieniającego z 17 marca 1980 r. dowodzą ponad wszelką wątpliwość, iż po wydaniu decyzji, a przed wydaniem postanowienia organ dowiedział się o zmianie właściciela wywłaszczonej nieruchomości. Okoliczność ta bez wątpienia winna być traktowana jako nowa a istotna dla sprawy okoliczność w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz w rozumieniu ówcześnie obowiązującego przepisu art. 127 § 1 pkt 5 k.p.a., co winno skutkować tak uprzednio, jak i obecnie, wznowieniem postępowania w sprawie o wywłaszczanie. Ujmowanie bowiem zmiany strony postępowania w kategoriach "oczywistej omyłko pisarskiej" jest nieporozumieniem nie wymagającym komentarza. W odpowiedzi na skargę na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sprawa niniejsza została rozpoznana przez tut. Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na zasadzie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") Na wstępie wyjaśnić należy, wznowienie postępowania administracyjnego jest nadzwyczajną instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, zakończonej decyzją ostateczną w sytuacji, gdy postępowanie, w którym zapadło weryfikowane rozstrzygnięcie, było dotknięte jedną z kwalifikowanych wad procesowych wymienionych enumeratywnie w art. 145 § 1 oraz art. 145a § 1 k.p.a. art. 145b § 1 k.p.a. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego jest dwuetapowe. W pierwszym etapie organ bada, czy wniosek o wznowienie wniosła strona w rozumieniu art. 28 k.p.a., czy wskazano w nim ustawowe przesłanki wznowienia, o których mowa w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i 145b § 1 k.p.a., a także czy dotyczy ono decyzji ostatecznej oraz czy zostało wniesione w terminie określonym w art. 148 k.p.a. Dopiero pozytywne ustalenia w ww. zakresie, uzasadniają wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania administracyjnego, które rozpoczyna drugi etap postępowania wznowieniowego i stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania, co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. W przypadku jednak gdy organ oceni, że wniosek o wznowienie postępowania nie wskazuje przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1, art. 145a § 1 k.p.a. i art. 145b § 1 k.p.a., bądź nie zostały zachowane terminy do jego złożenia, jest zobligowany do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, zgodnie z art. 149 § 3 k.p.a. Z powyższego wynika zatem, że postępowanie w przedmiocie wniosku o wznowienie postępowania może zostać wszczęte jedynie po uprzednim zweryfikowaniu dopuszczalności wznowienia, zaś samo złożenie wniosku o wznowienie postępowania, nie wszczyna, niejako automatycznie, postępowania o wznowienie postępowania. U podłoża wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Naczelnika Gminy K. z 4 grudnia 1979 r. (datowanego na 4 grudnia 2017 r.), legło przekonanie skarżącego L.R. o pozbawieniu go prawa do udziału w postępowaniu zakończonym decyzją z 4 grudnia 1979 r. o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej we wsi Ż., oznaczonej jako działki nr [...]o pow. 0,17 ha i [...] o pow. 0,30 ha, zapisanej w księdze wieczystej nr [...], stanowiącej własność L.R. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego ograniczają w czasie uprawnienie do złożenia podania o wznowienie postępowania. W świetle art. 148 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania może być wniesione w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a w razie gdy żąda (jak w niniejszej sprawie) wznowienia na podstawie określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. – od dnia, w którym dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 k.p.a.). W związku z tym ograniczeniem czasowym, organ administracji publicznej obowiązany jest z urzędu badać zachowanie jednomiesięcznego terminu. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek, pomimo uchybienia terminu, stanowiłoby rażące naruszenie prawa, godzące w wyrażoną w art. 16 § 1 k.p.a. zasadę trwałości decyzji ostatecznych. Stwierdzenie przez organ administracji publicznej, w fazie wstępnej postępowania, uchybienia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania, uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie sprawy, gdyż skutkować musi odmową jego wznowienia z przyczyn formalnych (por. np. wyroki NSA z 1 marca 2018 r., II GSK 2495/16; z 9 maja 2018 r., II OSK 2628/17 oraz z 25 października 2018 r., I OSK 2813/16). Przez "dowiedzenie się przez stronę o decyzji" uznać należy dzień, w którym strona powzięła wiadomość o jej istnieniu, przy czym elementami istotnymi tej wiedzy – niezależnie od źródła, z którego ona pochodzi – jest fakt wydania decyzji i przedmiot zawartego w niej rozstrzygnięcia. Jest to zatem dzień, w którym strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi o takie dane, jak nazwa organu, który decyzję wydał oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Nie jest natomiast konieczne dokładne poznanie pełnej treści decyzji. Wystarczy, jeżeli strona posiadła informację, czego dana decyzja dotyczy (zob. wyrok NSA z 27 sierpnia 2018 r., II OSK 2226/18, LEX nr 2536881). W niniejszej sprawie bezsporne jest, że w powyższym znaczeniu skarżący dowiedział się o decyzji Naczelnika Gminy K. z doręczonego mu w dniu 19 marca 1980 r. postanowienie o sprostowaniu decyzji z 4 grudnia 1979 r. Nie może odnieść tutaj skutku kwestionowanie przez pełnomocnika skarżącego skuteczności doręczenia tego postanowienia L.R., bowiem potwierdzenie doręczenia jest dokumentem urzędowymi i kwestionując to co jest w nim zawarte należy przedstawić stosowny dowód świadczący o innej treści. Ponadto zasadnie dostrzegły organy, że dokonując w dniu 4 kwietnia 2017 r. cesji wierzytelności prawa do ubiegania się o odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość z pewnością miał skarżący wiedzę, że wywłaszczenie dokonało się decyzją. Nie sposób zatem dać wiarę oświadczeniu skarżącego, że w dacie tej nie wiedział o wydaniu decyzji i o tym, że na jej mocy pozbawiono go prawa do nieruchomości. Te elementy pozwalają na przyjęcie, że skarżący o decyzji wiedział. Ponadto Sąd podziela stanowisko Wojewody, że treść decyzji skarżący znał także w dacie otrzymania pism w lipcu 2017 r. od Starosty P. w kwestii odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Gdyby uwzględnić lipiec 2017 r. jako datę "dowiedzenia się" przez skarżącego o treści decyzji to wniosek o wznowienie postepowania został również złożony z uchybieniem miesięcznego terminu. Przepis art. 148 § 2 k.p.a. nie dopuszcza żadnej innej możliwości rozpoczęcia biegu jednomiesięcznego terminu do wniesienia żądania o wznowienie postępowania, opartego na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., jak dzień dowiedzenia się przez stronę o decyzji, której jej nie doręczono. Przedstawiona w skardze próba wywiedzenia rozpoczęcia biegu jednomiesięcznego terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania od chwili otrzymania decyzji Starosty P. o umorzeniu postępowania w przedmiocie ustalenia odszkodowania, czyli po dniu 14 listopada 2017 r., nie znajduje żadnego uzasadnienia. Skarżący próbuje argumentować, że doręczenie tej decyzji pozwoliło mu dostatecznie zidentyfikować decyzje wywłaszczeniową i wówczas wystosował dopiero wniosek o wznowienie postępowania. Niezrozumiały dla Sądu jest zarzut braku wznowienia postępowania z urzędu na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., gdzie pełnomocnik skarżącego argumentuje, że organ po wydaniu decyzji dowiedział się, że została ona skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie. Uwypuklić należy, że przesłanka art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. odnosi się do okoliczności, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Kwestia statusu strony postępowania nie może być postrzegana jako nowa okoliczność, a skierowanie decyzji do podmiotu, który stroną postępowania nie jest, nie stanowi przesłanki wznowienia postępowania. Zarzut ten jest całkowicie nietrafny. Mając to na uwadze, sąd podzielił stanowisko organów nadzoru, że skarżący uchybił terminowi z art. 148 § 2 k.p.a., co musiało skutkować odmową wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). W tej sytuacji na podstawie art. 151 p.p.s.a. sąd oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło