II SA/Gd 233/02
WyrokWSA w Gdańsku2004-08-04
Skład orzekający: sędzia NSA Zdzisław Kostka, sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz, sędzia SO Jolanta Górska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Wojskowej Komisji Lekarskiej dotycząca zdolności do służby wojskowej została wydana z naruszeniem wymogów dotyczących uzasadnienia decyzji administracyjnej?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Wojskowej Komisji Lekarskiej zostały uchylone z powodu naruszenia art. 107 § 1 i 3 KPA, który nakłada obowiązek przedstawienia uzasadnienia faktycznego i prawnego. Organy ograniczyły się do przytoczenia przepisów i rozpoznania, nie wyjaśniając okoliczności faktycznych ani prawnych, co uniemożliwia ocenę legalności decyzji i ogranicza możliwość obrony skarżącego.Stan faktyczny
Wojskowa Komisja Lekarska uznała skarżącego M. B. za zdolnego do służby wojskowej (kategoria "A"), rozpoznając u niego rysy osobowości psychopatycznej i nadpobudliwość nerwową. Skarżący odwołał się, wskazując na leczenie psychiatryczne i niezgodę z kategorią. Komisja utrzymała decyzję w mocy, ograniczając uzasadnienie do przytoczenia rozpoznania. Skarżący w skardze do NSA zarzucił ignorowanie dokumentów medycznych i błędne uznanie za zdolnego do służby. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę na podstawie przepisów PPSA.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojskowej Komisji Lekarskiej, ustalił, że decyzje te nie mogą być wykonane, i zasądził od Wojskowej Komisji Lekarskiej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Zdzisław Kostka (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz sędzia SO Jolanta Górska Protokolant Agnieszka Januszewska po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. B. na decyzję Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia 17 grudnia 2001 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do służby wojskowej 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia 30 listopada 2001 r. nr [...], 2/ ustala, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia 30 listopada 2001 r. nr [...] nie mogą być wykonane, 3/ zasądza od Wojskowej Komisji Lekarskiej na rzecz skarżącego M. B. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją (orzeczeniem) z dnia 30 listopada 2001 r. Wojskowa Komisja Lekarska uznała skarżącego M. B. za zdolnego do służby wojskowej i zakwalifikowała go do kategorii zdrowia "A". Komisja rozpoznała u skarżącego rysy osobowości psychopatycznej i nadpobudliwość nerwową oraz stwierdziła wzrost 192 cm, które w świetle § 69 pkt 1, § 67 pkt 1 i § 1 pkt 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach pozwalały zakwalifikować poborowego do wskazanej wyżej kategorii.
M. B. odwołał się od decyzji organu pierwszej instancji, podając, że od roku leczy się w poradni zdrowia psychicznego. Podniósł, iż nie zgadza się z przyznaną kategorią zdrowia i wniósł o jej zmianę.
Decyzją z dnia 17 grudnia 2001 r. nr [...] Wojskowa Komisja Lekarska utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu organ odwoławczy ograniczył się jedynie do przytoczenia treści rozpoznania (rysy osobowości psychopatycznej, nadpobudliwość nerwowa, oraz wzrost 192 cm).
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. B. ponownie wskazał, iż od roku leczy się w poradni zdrowia psychicznego. Zarzucił, że organy administracji zignorowały dokumenty lekarskie dołączone do akt sprawy i błędnie uznały, iż jest on zdolny do służby wojskowej.
Wojskowa Komisja Lekarska w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie.
Stosownie do przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje:
Wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie.
Każda decyzja administracyjna musi odpowiadać warunkom określonym w § 1 i 3 art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z tymi przepisami, jednym z elementów decyzji jest jej uzasadnienie faktyczne i prawne. Powinno ono zawierać wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych, którymi organ kierował się przy podejmowaniu decyzji. W szczególności winno ono zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa.
Zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca wymogu tego nie spełniają.
Wojskowa Komisja Lekarska ograniczyła się do wskazania
trzech paragrafów załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia
10 czerwca 1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej
oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach
(Dz. U. 57, poz. 278 ze zm.), nie uzasadniając w ogóle swego stanowiska. Z kolei organ
drugiej instancji w lakonicznym uzasadnieniu ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że
skarżący jest zdolny do służby wojskowej i przytoczył treść rozpoznania.
W tym miejscu podnieść trzeba, że jeden z powołanych przez Komisje przepis § 69 powołanego rozporządzenia zawiera zwroty niedookreślone, takie jak ..znacznie" i nieznacznie". Chodzi o stopień upośledzenia zdolności adaptacyjnych, od którego zależy, czy poborowy będzie, czy też nie będzie odbywał służbę wojskową. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie podkreślał, że tam, gdzie obowiązujące przepisy określają stopień schorzenia pojęciami ogólnymi obowiązkiem Komisji jest dokładnie przyjęcie konkretnego punktu lub paragrafu. Orzeczenia bowiem Komisji nie mogą mieć charakteru niesprawdzalnej wyroczni, lecz stosownie do treści art. 107 § 3 k.p.a muszą zawierać uzasadnienie faktyczne (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 18 sierpnia 2000 r. w sprawie III SA 879/00, System Informacji Prawnej LEX nr 47326).
Podnieść nadto należy, że również przepisy rozporządzenia Ministra Oborny Narodowej w sprawie zasad określania zdolności do czynnej właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskie-nakładają na wojskowe komisje lekarskie obowiązek szczegółowego uzasadnienia wydanego orzeczenia. Stanowi o tym wprost § 19 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia. W tej sytuacji stwierdzić należy, iż organ pierwszej instancji winien był w uzasadnieniu orzeczenia podać fakty, które uznał za udowodnione, a dopiero później ocenić je pod kątem konkretnej jednostki chorobowej i przypisać im konkretny przepis prawa.
Wymogom tym nie odpowiada orzeczenie Wojskowej Komisji Lekarskiej,
jak również orzeczenie organu drugiej instancji.
Brak podania w uzasadnieniu orzeczenia (decyzji) motywów rozstrzygnięcia uniemożliwia Sądowi dokonanie oceny legalności decyzji, w szczególności, czy orzeczenie zostało wydane po rozważeniu całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego i po dokonaniu jego właściwej oceny. Wskazane uchybienie ma też istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż ogranicza możliwość skutecznej obrony, wobec niemożności poznania motywów takiego, a nie innego rozstrzygnięcia.
Na marginesie wskazać należy, iż z odręcznej adnotacji poczynionej na piśmie przewodnim z dnia 7 grudnia 2001 r. przesyłanym wraz z odwołaniem skarżącego wynika, że organ drugiej instancji miał wątpliwości co do rzetelności sporządzonej dokumentacji lekarskiej dotyczącej skarżącego, gdyż podał: "historia choroby sprawia wrażenie pisanej od razu, jednego dnia". Jeśli organ powziął takie wątpliwości, to winien był dać temu wyraz w uzasadnieniu orzeczenia.
Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji uwzględni poczynione wskazania, co do konieczności prawidłowego uzasadnienia decyzji z uwzględnieniem warunków określonych w § 1 i 3 art. 107 k.p.a.
Stosownie do treści art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie mogą być wykonane.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło