II SA/Gd 233/03

WyrokWSA w Gdańsku2005-10-26

Skład orzekający: Jan Jędrkowiak, Dorota Jadwiszczok, Krzysztof Ziółkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zasiłek pielęgnacyjny powinien być przyznany od daty przyznania renty socjalnej, mimo złożenia wniosku o zasiłek pielęgnacyjny z opóźnieniem, czy też od miesiąca poprzedzającego miesiąc złożenia wniosku, zgodnie z przepisami ustawy o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo przyznały zasiłek pielęgnacyjny od miesiąca poprzedzającego miesiąc złożenia wniosku, zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych. Brak było podstaw do przyznania zasiłku od daty przyznania renty socjalnej, gdyż świadczenie to przyznawane jest na wniosek, a pracownicy socjalni mogą podjąć działania z urzędu tylko w określonych sytuacjach, które nie miały miejsca w tej sprawie. Ewentualne roszczenia o szkodę wynikającą z niepoinformowania o prawie do zasiłku należy dochodzić w postępowaniu cywilnym.
Stan faktyczny
Skarżący T. G. otrzymał decyzję przyznającą zasiłek pielęgnacyjny od lipca 2002 r. Kwestionował tę datę, twierdząc, że powinien otrzymać zasiłek od stycznia 2002 r., kiedy przyznano mu rentę socjalną, argumentując, że nie został poinformowany o możliwości ubiegania się o zasiłek pielęgnacyjny w momencie składania wniosku o rentę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazując na treść art. 28 ustawy o zasiłkach. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Jędrkowiak, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok, Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski (spr.), Protokolant Agnieszka Lewandowska, po rozpoznaniu w dniu 26 października 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi T. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 2 stycznia 2003r., nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę. Decyzją z dnia 3 września 2002 r., [...], Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w C., na podstawie art. 15 ust. 3 ustawy z dnia 1 grudnia 1994 r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych, przyznał T. G. prawo do zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości 136,04 zł miesięcznie od dnia 1 lipca 2002 r. na stałe. W uzasadnieniu organ wskazał, że wnioskodawca spełnia warunki do uzyskania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący T. G. wskazał, iż na mocy decyzji nr 3/2003 od dnia 1 stycznia 2002 r. otrzymał prawo do renty socjalnej na stałe. W momencie składania wniosku o rentę socjalną skarżący nie był świadom tego, że w razie przyznania renty socjalnej przysługuje mu również prawo do zasiłku pielęgnacyjnego. Wobec tego wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego skarżący złożył dopiero w sierpniu. W związku z powyższym kwestionuje przyznanie mu prawa do zasiłku od miesiąca lipca 2002 r., bowiem uważa, że winien mieć przyznany ten zasiłek od tego samego momentu co rentę socjalną. Zaistniałej nieprawidłowości, w ocenie skarżącego, zawinił Kierownik Ośrodka w C., który powinien był przyznając rentę socjalną poinformować skarżącego o możliwości ubiegania się o zasiłek pielęgnacyjny. Rozpoznając odwołanie decyzją z dnia 2 stycznia 2003 r., sygn. akt [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji uznając, iż brak jest podstaw faktycznych i prawnych do przyznania skarżącemu prawa do zasiłku pielęgnacyjnego od stycznia 2002 r. Skarżący złożył bowiem wniosek o wskazane świadczenie w sierpniu, a przepis art. 28 ustawy o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych uprawnia do przyznania zasiłku poczynając od miesiąca, w którym powstało prawo, jednak za okres nie dłuższy niż jeden miesiąc wstecz od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy wskazał, że nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, że skarżący nie był zorientowany o przysługującym mu prawie ubiegania się o zasiłek pielęgnacyjny w dacie składania wniosku o rentę socjalną i nie został poinformowany o tym przez pracownika socjalnego Ośrodka Pomocy Społecznej. Przepisy przewidują tylko przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego na wniosek zainteresowanego i nawet niezawinione nie złożenie wniosku w stosownym czasie nie uprawnia do otrzymania zasiłku. W skardze na powyższą decyzję skarżący zakwestionował ponownie przyznanie mu zasiłku pielęgnacyjnego od miesiąca lipca 2002 r., a nie od stycznia 2002 r. Stwierdził, iż zaskarżona decyzja jest błędna i spowodowana nieznajomością prawa u urzędników organów administracji publicznej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumenty przywołane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów powszechnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji są zgodne z prawem. Wbrew zarzutom skargi organy administracji obu instancji rozstrzygając sprawę dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, prowadziły postępowanie w zgodzie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego oraz zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego. Zgodnie z obowiązującym w dacie orzekania przez organ odwoławczy przepisem art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 1 grudnia 1994 r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i opiekuńczych (tj.: Dz.U. z 1998 r., nr 102, poz. 651 ze zm.), ustalenie uprawnień do zasiłku rodzinnego i pielęgnacyjnego oraz ich wypłata następuje na wniosek uprawnionego, jego przedstawiciela ustawowego lub innej osoby uprawnionej do jego reprezentowania. Według ust. 2 tegoż artykułu do zgłoszenia wniosku uprawnione są również inne osoby, a w tym: pracownicy socjalni oraz przedstawiciele organizacji społecznych, jeżeli uprawniony nie ma możliwości zgłoszenia takiego wniosku lub zgłoszenie wniosku zaniedbuje. Z powyższego wynika, że przyznanie świadczenia w postaci zasiłku pielęgnacyjnego następuje co do zasady na wniosek uprawnionego. Pracownicy ośrodków pomocy społecznej mogą podjąć działania z urzędu w tym zakresie wówczas, gdy uprawniony nie ma możliwości zgłoszenia takiego wniosku lub zgłoszenie wniosku zaniedbuje. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że w/w osoby, wymienione w ust. 2 art. 16 wniosku takiego nie złożyły. Bezspornym jest także to, że skarżący złożył wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego w dniu 27 sierpnia 2002 r. W myśl art. 28 ust. 1 wskazanej ustawy zasiłek rodzinny, pielęgnacyjny i wychowawczy wypłaca się poczynając od miesiąca, w którym powstało prawo do zasiłku, jednak za okres nie dłuższy niż jeden miesiąc wstecz od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek. Zatem organy administracji prawidłowo przyznały skarżącemu uprawnienie od miesiąca poprzedzającego miesiąc złożenia wniosku, czyli najkorzystniej, jak pozwalały na to obowiązujące przepisy. Brak było zatem podstaw do przyznania skarżącemu zasiłku pielęgnacyjnego od stycznia 2002 r. Natomiast, jeśli skarżący uważa, że poniósł szkodę ze względu na niepoinformowanie go przez pracowników opieki społecznej o przysługującym mu uprawnieniu do zasiłku pielęgnacyjnego roszczeń z tego tytułu może dochodzić w postępowaniu cywilnym przed sądami powszechnymi. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło