II SA/Gd 2333/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Skrzycka - Pilch Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Przybielski Asesor WSA Krzysztof Retyk (spr.) Protokolant Barbara Kroczak po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi U. i S. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 czerwca 2001 r. nr [...] w przedmiocie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości działek gruntu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia 15 marca 2000 r. nr [...]. 2. określa, iż zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji nie mogą być wykonywane. Wójt Gminy, decyzją z dnia 15 marca 2000 r. nr [...], ustalił jednorazową opłatę w wysokości l 776,34 zł z tytułu zbycia działki nr [...] o powierzchni 1764 m, położoną we wsi D., której przeznaczenie w planie zagospodarowania przestrzennego gminy uległo zmianie: z terenów upraw rolnych na cele budownictwa jednorodzinnego. Opłatą tą Organ obciążył S. i U. Z. W decyzji powołano się na zmianę w planie zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzoną uchwałą Rady Gminy nr [...] z dnia 17 czerwca 1998 r., powodującą, iż wartość wspomnianej działki wzrosła o 8 881, 68 zł, co wynika z wyceny biegłego. W związku z tym ustalono jednorazową opłatę w wysokości 20% wzrostu wartości nieruchomości. Od tej decyzji odwołali się S. i U. Z. podnosząc, iż w dniu 12 października 1999 r. darowali gospodarstwo rolne na rzecz syna i jego żony. Działka powyższa wchodziła w skład tego gospodarstwa rolnego. W aktach administracyjnych znajduje się akt notarialny z dnia 12 października 1999 r. repertorium A Nr [...] na rok 1999, z którego wynika, że skarżący darowali działkę nr [...] córce J. K.. Działka powyższa powstała w wyniku podziału nieruchomości oznaczonej nr [...] zapisanej w Księdze wieczystej nr [...] Sądu Rejonowego (decyzja zatwierdzająca podział Wójta Gminy z dnia 23 kwietnia 1999 r. nr [...]). Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia 11 czerwca 2001 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt l k.p.a. w związku z art. 36 ust. 3 i ust. 9 oraz 10 i ust. 14 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 15, poz.139, z póź.zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Kolegium stwierdziło, iż odwołujący się w dniu 12 października 1999 r. darowali córce J. K. działkę nr [...], która powstała w wyniku podziału działki nr [...], o powierzchni 1 764 m, położoną we wsi D., której przeznaczenie w planie zagospodarowania przestrzennego gminy uległo zmianie z terenów upraw rolnych na cele budownictwa jednorodzinnego na podstawie uchwały Rady Gminy nr [...] z dnia 17 czerwca 1998 r. Kolegium wskazało, iż Organ I instancji zasadnie i w odpowiedniej wysokości ustalił jednorazową opłatę w kwocie 1 776, 34 zł co stanowi 20 % wzrostu wartości nieruchomości określonej przez biegłego. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący S. i U. Z. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Organu i instancji. W uzasadnieniu skarżący wskazali, iż zaskarżona decyzja w sposób rażący narusza prawo, w szczególności ustawę z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, albowiem oni nie sprzedali działki, lecz ją darowali osobom najbliższym. Skarżący podnieśli, iż uchwała Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 30 października 2000 r. w sposób jednoznaczny wyjaśniła, że przekazanie umową darowizny osobom najbliższym działki gruntu nie podlega jednorazowej opłacie z tytułu wzrostu wartości działek gruntu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, a odnosząc się do zarzutów skarżących stwierdziło, że wykładnia przepisu art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym prowadzi do wniosku, iż w pojęciu "zbycie" mieści się również nieodpłatne zbycie nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, jeżeli wartość nieruchomości wzrosła w związku z uchwaleniem lub zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a właściciel lub użytkownik wieczysty zbywa tę nieruchomość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Wysokość tej opłaty nie może być większa niż 300/0 wzrostu wartości nieruchomości. Tym samym jedną z koniecznych przesłanek zaistnienia obowiązku uiszczenia jednorazowej opłaty jest zbycie nieruchomości przed upływem 5 lat od dnia, w którym miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego lub jego zmiana stały się obowiązujące (art. 36 ust. 7 ustawy). Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym posługuje się niezdefiniowanym w tej ustawie pojęciem "zbycie" nieruchomości. Sąd nie będąc związany oceną prawną wyrażoną w wydanych przed 1 stycznia 2004 r. uchwałach NSA w przedmiotowej sprawie przyjął i podzielił pogląd wyrażony w uchwale NSA z dnia 30 października 2000 r., iż ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym posługując się tym terminem nadała mu swoistą, odpowiednią do materii treść, zgodnie z którą przez pojęcie "zbycia" należy rozumieć czynność prawną wzajemną i odpłatną na podstawie której następuje przeniesienie prawa własności nieruchomości. Dlatego też bez znaczenia jest dla wymierzenia jednorazowej opłaty fakt wzrostu wartości nieruchomości w wyniku uchwalenia lub zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu natomiast ma znaczenie jej zbycie w wyniku, którego sprzedający odniósł wymierne korzyści w postaci różnicy wartości nieruchomości przed i po zmianie planu. Wskazać należy również, iż aby nie była wymierzana jednorazowa opłata z tytułu wzrostu wartości nieruchomości darowizna musi być wykonana na rzecz osób bliskich. (Uchwała Składu Pięciu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2000 r. OPK 16/00). Bezspornym w sprawie jest to, iż darowizna przedmiotowej nieruchomości została dokonana na rzecz córki skarżących. Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym nie definiuje pojęcia "osób bliskich". Sąd rozstrzygając niniejszą sprawę sięgnął do definicji "osób bliskich" zawartej w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którą przez osobę bliską rozumie się zstępnych, wstępnych, rodzeństwo, dzieci rodzeństwa, osoby przysposabiające i przysposobione, małżonka, który nie pozostaje we wspólności ustawowej ze sprzedającym nieruchomość lub prawo użytkowania wieczystego, oraz osobę, która pozostaje ze sprzedającym faktycznie we wspólnym pożyciu. Z uwagi na powyższe Sąd uznał, iż darowizna nieruchomości dokonana na rzecz córki przez skarżących wyłącza zastosowanie jednorazowej opłaty, o której mowa wart. 36 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanej zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ppkt a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z póź.zm.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Organu I instancji. Na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonych decyzji do czasu uprawomocnienia wyroku.