II SA/Gd 2355/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Nowakowski, Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Przybielski (spr.), Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch, Protokolant Karolina Wielgosz-Rogocz, po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 czerwca 2001 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 kwietnia 2001 r., nr [...] 2. określa, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonywane. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 24 kwietnia 2001 r., na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r., Prawo budowlane (tekst jedn. z 2000 r., Dz. U. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) nakazał R. J. dokonanie rozbiórki samowolnie wybudowanej stróżówki oraz strzeżonego parkingu na działkach nr [...], [...] i [...] przy ulicy S. w B. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ administracji ustalił, że R. J. w 1998 r., bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, wybudował na działkach nr [...]-[...] przy ulicy S. w B. stróżówkę oraz parking. Na terenie tym zrealizowano również siedem garaży blaszanych, które objęte są odrębnymi postępowaniami administracyjnymi. Powołując się na przepis art. art. 48 cyt. wyżej Prawa budowlanego organ administracji uznał, że w rozpatrywanej sprawie brak jest możliwości legalizacji dokonanej samowoli budowlanej. R. J. wniósł odwołanie od tej decyzji, w którym zarzucając naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. art. 7-9, 10 § 1 k.p.a., jak również przepisów art. art. 61 § 1 i 3-4, 63 § 2, 75 § 1, 77 § 1 i 78 § 1 k.p.a. wywodził, że zaskarżona decyzja jest sprzeczna z prawem. W ocenie skarżącego w toku postępowania pominięto istotne w sprawie okoliczności faktyczne dotyczące tego, że na działkach [...]-[...], przed przejęciem przez niego tego terenu, znajdowały się zabudowania w postaci magazynu o konstrukcji stalowej i stróżówki. Ponadto teren parkingu był oświetlony. W skardze podniesiono również zarzut, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji parking prowadzony był przez jego żonę M., która winna być adresatem decyzji. Nie uwzględniając argumentów odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu 18 czerwca 2001 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając argumentację faktyczną i prawną zawartą w jej uzasadnieniu. Ponadto organ wskazał, że skarżący zawarł z Zarządem Miasta B. umowę dzierżawy nieruchomości pod parking nieutwardzony na okres od 1 lipca 1998 r. do 30 czerwca 2001 r. Uzyskał on również decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla parkingu strzeżonego, wydaną w dniu 31 maja 1999 r., nr [...]. Decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu została wydana już po samowolnym wybudowaniu przez skarżącego przedmiotowego parkingu. W tej sytuacji bezsporne jest, że zarówno parking strzeżony, jak i stróżówka zostały zrealizowane w warunkach samowoli budowlanej. Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego O., zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Miasta z dnia 30 czerwca 1999 r. działki nr [...], [...], [...] znajdują się w granicach terenu o różnym sposobie użytkowania: 156 UZ - teren usług zdrowia i opieki społecznej 157 UO - teren usług oświaty, przedszkola Ponadto plan ten dopuszcza zagospodarowanie czasowe w formie parkingów o nawierzchni rozbieralnej, obowiązuje natomiast zakaz lokalizacji obiektów kubaturowych. Odnosząc się do treści odwołania organ stwierdził, iż w trakcie oględzin przedmiotowej nieruchomości w dniu 7 marca 2001 r., w obecności skarżącego, nie zostało dołączone pełnomocnictwo dla M. J., wobec czego organ uznał za stronę skarżącego. R. J. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji ponowił zarzuty odwołania, a ponadto wywodził, że na okres od 1 stycznia 2000 r. do 31 grudnia 2001 r. umowa dzierżawy parkingu z Zarządem Miasta B. została zawarta z jego małżonką. Skarżący wskazał również, że otwierając działalność gospodarczą pod nazwą "parking samochodowy" wyremontował jedynie przedmiotowy obiekt i zaadaptował stróżówkę. Naprawił także istniejące już ogrodzenie oraz uporządkował teren budowy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację faktyczną i prawną zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (por. art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Zgodnie z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Organy te są zobowiązane w szczególności do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (por. art. 77 § 1 k.p.a.). Stosownie do art. 28 k.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. Podmiot taki zgodnie z art. 61 § 4 k.p.a. winien być zawiadomiony o wszczęciu postępowania oraz wszelkich innych czynnościach podejmowanych w jego toku. Z załączonych do skargi umów dzierżawy z dnia 24 czerwca 1998 r. oraz 3 stycznia 2000 r. wynika, że w czasie wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie (tj. 27 lutego 2001 r.) dzierżawcą przedmiotowego terenu o powierzchni ponad 4000 m2 była wyłącznie M. J., której przysługiwało prawo do dysponowania działkami [...]-[...]. Winna być ona zatem stroną postępowania niezależnie od tego, czy samowoli budowlanej dopuściła się ona, czy tez jej mąż w okresie obejmującym lata 1998- 2000. Z akt administracyjnych organu I instancji wynika, że wszystkie czynności poprzedzające wydanie decyzji ograniczone zostały do oględzin przeprowadzonych w dniu 7 marca 2001 r., w toku których nie wyjaśniono jakie konkretne obiekty budowlane zostały zrealizowane w warunkach samowoli. W protokole oględzin ograniczono się do zapisu "na działkach nr [...], [...] ,[...] wybudowany został parking strzeżony, stróżówka i osiem garaży blaszanych, których legalność oceniana jest w odrębnym postępowaniu. Z protokołu tego nie wynika na czym polegała budowa parkingu, czego konsekwencją jest błąd w rozstrzygnięciu organu I instancji, nakazującym "rozbiórkę samowolnie wybudowanej stróżówki oraz parkingu strzeżonego". Nie wiadomo więc na czym konkretnie miała polegać rozbiórka parkingu. Rozstrzygnięcie zawarte w decyzji organu I instancji nie spełnia więc wymagań określonych w przepisie art. 107 § 1 k.p.a. i nie nadaje się w żadnym zakresie do wykonania w toku postępowania egzekucyjnego. Wszystkie przedstawione wyżej naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego zostały zaakceptowane w zaskarżonej decyzji i to w sytuacji, gdy szereg istotnych zarzutów, dotyczących między innymi pominięcia jako strony postępowania M. J., zostało podniesionych w odwołaniu. Organy administracji nie ustaliły w szczególności jaki był stan faktyczny działek [...]-[...] w dniu przejęcia tego terenu przez skarżącego, a następnie przez jego żonę. Chodzi tutaj w szczególności o to, czy teren parkingu był ogrodzony, utwardzony płytami betonowymi, oświetlony, oraz czy na terenie tym znajdowały się, jak to zarzuca skarga, obiekty budowlane, które zostały wyłącznie przystosowane na pomieszczenia dla osób pilnujących parkingu. Skarżący jednoznacznie określa te obiekty. Tylko prawidłowe ustalenia faktyczne dotyczące stanu działek [...]-[...] w dniu przejęcia ich przez skarżącego 1 lipca 1998 r. oraz dokonanych następnie zmian inwestycyjnych, mogły być podstawą zastosowania właściwych przepisów prawa materialnego. Samowolne wzniesienie obiektu stróżówki podlegałoby rygorom art. 48 Prawa budowlanego, natomiast wykonanie robót budowlanych, polegających na przystosowaniu istniejącego zaplecza budowy na inne cele mogłoby być rozważane w aspekcie art. 51 i dalszych Prawa budowlanego. Brak prawidłowych ustaleń faktycznych oraz jednoznacznego rozstrzygnięcia na czym miała polegać "rozbiórka parkingu" nie pozwala na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Stosownie do art. 152 p.s.a. w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. W dalszym toku postępowania organy administracji z udziałem wszystkich jego stron winny dokonać szczegółowych ustaleń we wskazanym wyżej zakresie, a następnie, w zależności od tych ustaleń, stosując właściwe przepisy prawa materialnego wydać jednoznaczne i precyzyjne rozstrzygnięcie, którego wykonanie, także w toku postępowania egzekucyjnego nie powinno wywoływać żadnych wątpliwości co do treści decyzji. Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a-c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.