II SA/Gd 2362/02

WyrokWSA w Gdańsku2005-10-20

Skład orzekający: Krzysztof Ziółkowski, Jolanta Górska, Katarzyna Krzysztofowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda, rozpatrując odwołanie od decyzji Starosty w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego, może samodzielnie zmienić podstawę prawną tej decyzji, a także dodać nowy punkt do jej sentencji?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, stwierdzając wadliwość decyzji organu pierwszej instancji, ma obowiązek merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy (zasada reformacji). Zmiana podstawy prawnej decyzji przez organ odwoławczy jest dopuszczalna, jeśli wynika z prawidłowych ustaleń faktycznych, a wadliwość ta nie miała istotnego wpływu na wynik sprawy. Dodanie do sentencji decyzji punktu informującego o braku naruszenia praw osób trzecich przez pozwolenie wodnoprawne jest zgodne z prawem, gdyż stanowi jedynie doprecyzowanie charakteru pozwolenia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzenie ścieków bytowych po ich oczyszczeniu. Starosta wydał decyzję pozytywną, jednak Wojewoda uchylił ją w części dotyczącej podstawy prawnej i zmienił ją, a także dodał nowy punkt do sentencji. Skarżący F. B., właściciel gruntów, przez które przepływały cieki odbierające ścieki, wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i merytorycznych, a także negatywny wpływ decyzji na jego nieruchomość i produkcję rolną. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Górska, Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz, Protokolant Małgorzata Kuba, po rozpoznaniu w dniu 20 października 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi F. B. na decyzję Wojewody z dnia 8 sierpnia 2002 r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę Decyzją z dnia 23 maja 2005r. Nr [...] Starosta udzielił Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa Zakład Gospodarki Mieszkaniowej, Handlu i Usług, Rejon Mieszkaniowo – Usługowy w P., ul. [...] pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzenie ścieków bytowych po ich oczyszczeniu w biologicznej oczyszczalni, zlokalizowanej na dz. nr [...] obręb G. w miejscowości P., gm. W., do odbiornika jakim jest ciek naturalny bez nazwy określony przez wnioskodawcę jako C l i dalej ciekami bez nazwy A2 i A do rz. G. w miejscowości G. (L.D) w ilości: Qmax d = 36,0 m3/d Qmax d = 30,0 m3/d o następujących stężeniach zanieczyszczeń w odprowadzanych ściekach wyrażonych w poniższych 'wskaźnikach: BZT5 = 30 mg O2/dm3 ChZT = 150 rngO2/dm3 zawiesina ogólna = 50 mg/dm3 azot ogólny = 30 mgNog/dm3 azot amonowy = 6 mgNnh4/dm3 fosfor ogólny = 5 mgPog/dm3 i innych, zgodnych z załącznikiem nr 2 do rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 05.11.1991 r. Pozwolenia wodnoprawnego udzielono na okres 10 lat, tj. do 31 maja 2012 r. Jednocześnie zobowiązano wnioskodawcę do: a) prawidłowej eksploatacji i utrzymania urządzeń do oczyszczania ścieków w należytym stanie technicznym, b) prowadzenia pomiarów ilości odprowadzanych oczyszczonych ścieków w przedziale dobowym, c) wykonywania analizy jakości odprowadzanych ścieków raz na kwartał w zakresie wskaźników określonych w pkt – cie l niniejszej decyzji, d) opracowania instrukcji eksploatacji urządzeń do oczyszczania ścieków, e) przeprowadzenia jednorazowej, pełnej konserwacji gruntownej odbieralnika od wylotu z oczyszczalni do przepustu pod szosą G. – W. i za szosą na działce będącej własnością F. B., f) przeprowadzenia prac rekultywacyjnych użytków zielonych na działce nr [...] będącej własnością P. F. B. w pasie 10 m od granicy cieków będących odbieralnikiem. g) oczyszczenia przepustu pod szosą G. – W., tak aby umożliwić swobodny przepływ wody, h) utrzymania w należytym stanie technicznym odbieralnika, na odcinku: 10m przed wylotem oraz od wylotu z oczyszczalni do przepustu pod szosą G. – W., tj. na długości około 390.0 mb, g) wygrodzenia cieku na długości 90,0 m poniżej zrzutu oczyszczonych ścieków w uzgodnieniu z właścicielem gruntu tak, aby uniemożliwić bydłu dostęp do wody. Określono także, iż maksymalny czas postoju oczyszczalni może wynosić 12 godzin okresie: letnim i 18 godzin w okresie zimowym. W czasie postoju oczyszczalni ścieki mogą być: kierowane awaryjnie do zbiornika osadu nadmiernego. Decyzję wydano na podstawie art. 9 ust. l pkt 16, art. 37 pkt 2, art.41 ,art. 42 ust.1 i 3, art. 45 ust. l pkt 3, art. 122 ust. l pkt l, art. 123 ust. 2 i 3, art. 127 ust l i 2, art. 131, art. 13 2 oraz art. 204 ust l ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. Nr 115 poz. 1229 ze zmianami), art. 81 ust. 1, art. 97, art. 147 ust. 1,4,5 i 6, art. 149 ust.1 art. 151 ustawy z dnia 24 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62 poz. 627 ze zmianami), § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 05 listopada 1991 r. w sprawie klasyfikacji wód oraz wymogów, jakim powinny odpowiadać ścieki wprowadzone do wód lub do ziemi (Dz. U. Nr 116, poz.503) oraz art. 104 i 107 Kpa. W uzasadnieniu wskazano, iż decyzja została przygotowana na podstawie danych zawartych w następujących opracowaniach: Operat wodnoprawny na budowę oczyszczalni ścieków i odprowadzenie ścieków oczyszczalni ścieków w miejscowości P., Aneks do operatu wodnoprawnego na odprowadzenie ścieków do cieku stanowiącego rów melioracji szczegółowej, opracowanych przez "A" Spółka z o.o. w E. oraz Operat hydrologiczny do operatu wodnoprawnego na budowę oczyszczalni ścieków w P. gm. W. opracowany przez dr inż. E. W. i dr inż. P. Z., a także przeprowadzonej w trybie ponownego rozpatrzenia rozprawy administracyjnej. Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa Zakład Gospodarki Mieszkaniowej, Handlu i Usług Rejon Mieszkaniowe-Usługowy w P., ul. [...], wystąpiła z wnioskiem o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń i odprowadzenie oczyszczonych ścieków projektowanej biologicznej oczyszczalni ścieków w m. Ł. Starosta decyzją nr [...] [...]) z dnia 20.09.2000r. wydał pozwolenia wodnoprawne na odprowadzenie oczyszczonych ścieków i wykonanie urządzeń zabezpieczających wody przed zanieczyszczeniem oraz urządzeń służących do odprowadzania ścieków do odbiornika rowu melioracji szczegółowej bez nazwy. Od decyzji tej odwołał się F. B. waściciel gruntów (dz. nr [...]) przez które przepływa odbieralnik oczyszczonych ścieków z przedmiotowej oczyszczalni. Wojewoda, decyzją [...] z dn. 18.12.2000r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał ją do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Starosta, pismem z dnia 10.01.2001 r. wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku. Dotychczasowa oczyszczalnia ścieków została zbudowana w latach 1982 -1984. Funkcjonowała ona wg technologii złoża niskoobciążonego i składała się z osadnika Imhoffa oraz kanału zrzutowego do cieku naturalnego. Wskutek jej złego stanu technicznego oraz słabych efektów oczyszczania ścieków podjęto decyzję o jej modernizacji. Zmodernizowana oczyszczalnia składa się z komory krat ręcznych, osadnika wstępnego, studzienki rozdzielczej, oczyszczalni biologicznej składającej się z dwóch reaktorów biologicznych typu KSD 100, stanowiska dmuchaw i preparatu PIX, zbiornika osadu nadmiernego, studzienki zbiorczej, studzienki kontrolno-pomiarowej, wylotu oczyszczonych ścieków do cieku C-I oraz budynku obsługi. Wyremontowany osadnik Imhoffa będzie zaadoptowany na zbiornik osadu nadmiernego. W celu redukcji nadmiernych ilości fosforu oczyszczalnia wyposażona jest w instalację do jego strącania. Zlewnię ścieków do oczyszczalni stanowi obszar wsi P. (250 RLM). Kanalizacja sanitarna została zmodernizowana i rozbudowana. Do oczyszczalni nie będą trafiać ścieki przemysłowe. Oczyszczone ścieki będą odprowadzane do cieku naturalnego CI w m. P. i dalej ciekami A2 i A do rz. G. w m. G. Przebieg trasy przepływających oczyszczonych ścieków jest następujący: - 70,0 m od wylotu z oczyszczalni ciekiem naturalnym C l do cieku A2. - 260,0 m ciekiem A-2 do cieku A. - 2530,0 m ciekiem A do rz. G. Obliczony metodami empirycznymi średnio niski przepływ (SNQ) cieku CI w miejscu zrzutu oczyszczonych ścieków wynosi 3,17 lis. Wielkość dopływu ścieków oczyszczonych do odbieralnika określono na 0,347 lis. Należy przy tym zaznaczyć, że przepływ SNQ = 3,2 l/s po zrzucie ścieków będzie występował tylko na krótkim odcinku. Po około 70,0 m poniżej zrzutu dopływa ciek C2, w którym SNQ jest prawie dwukrotnie większy (5,6 l/s). Po ok. 260,0 m. po przejęciu cieku C3, prowadzącego wody z G. i G., przepływ w odbieralniku - cieku A2 zwiększa się jeszcze znaczniej. W przekroju przepustu pod drogę W. – G. przepływ wody SNQ w odbiorniku wynosi już 13,6 lis, jest więc już przeszło czterokrotnie większy niż w miejscu zrzutu ścieków z modernizowanej oczyszczalni. W miejscu wlotu odbieralnika do rz. G. SNQ wyliczono na 22,1 lis. Cieki C1, C2 i C3 są zasilane ze stałych źródeł i nie wysychają nawet w dłuższych okresach suszy. Badania czystości v/ód cieków wykazują, że wody płynące w ciekach CI, C2 i C3 są znacznie zanieczyszczone. Stan bakteriologiczny wody w cieku C-l przed zrzutem oczyszczonych ścieków z oczyszczalni nie odpowiada wymaganiom jakim powinna odpowiadać woda do picia i na potrzeby gospodarcze, określonym w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 4 września 2000 r. (Dz. U. nr 82 z dnia 04.10.2000 r.) Także poniżej zrzutu ścieków do cieku naturalnego wprowadzane są zanieczyszczone wody ze wsi P. (ciek C2) i G. (ciek C3) o czym świadczą badania zanieczyszczeń określone w załączniku nr 2 i 3 Aneksu do operatu wodnoprawnego. Wyniki badań wskazują, że oprócz odprowadzanych oczyszczonych ścieków z oczyszczalni istnieją inne źródła zanieczyszczeń. Są nimi nielegalne zrzuty ścieków z gospodarstw indywidualnych wsi P., G. i G. Na podstawie powyższego można wysnuć wniosek, że wody w ciekach będących odbieralnikami ścieków z oczyszczalni niezależnie od tego czy byłyby tam zrzucane ścieki z oczyszczalni czy też nie i tak nie mogą być wykorzystywane do pojenia zwierząt domowych. Sprawnie działająca oczyszczalnia poprzez lepsze oczyszczenie dopływających do niej ścieków poprawi jakość wód w ciekach, a nie pogorszy. Należy dodać, że zdecydowaną poprawę jakości wód odbieralnika można będzie osiągnąć po kompleksowym rozwiązaniu gospodarki ściekowej w całej zlewni przedmiotowego cieku. Zgodnie z materiałami dostarczonymi przez wnioskodawcę zasięg oddziaływania zamierzonego korzystania z wód kończy się w miejscu dopływu cieku C3 przed szosą powiatową G. – W., prowadzącego silnie zanieczyszczone ściekami wody spływające ze wsi G. i G. Ładunki zanieczyszczeń na odcinku od miejsca zrzutu z oczyszczalni aż: do ww. dopływu, który zlokalizowany jest przy szosie G., zostaną zredukowane do takiego stopnia jaki jest w cieku, powyżej miejsca zrzutu z projektowanej oczyszczalni. Na dalszym odcinku cieku A w kierunku rz. G. należy przyjąć, że poziom zanieczyszczeń w odbieralniku będzie określany przez zanieczyszczenia pochodzące spoza oczyszczalni. Ilość doprowadzanych ścieków z oczyszczalni nie będzie miała praktycznie żadnego wpływu na przepływy SNQ określane w tym miejscu (0,347 l/s z oczyszczalni w stosunku do SNQ 13,6 lis na wlocie do przepustu). Wobec powyższego żądania F. B. o doprowadzenie przez wnioskodawcę wodociągu do jego działki w celu pojenia krów, są bezzasadne. Dla bezpieczeństwa wnioskodawcę zobowiązano do wygrodzenia cieku na długości 90 m od miejsca zrzutu Pozostaje żądania F. B. dotyczące konserwacji cieku i rekultywacji łąki zostały określone w zobowiązaniach dla wnioskodawcy. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł F. B. domagając się jej uchylenia jako niezgodnej z wymaganiami ekologicznymi, naruszającej środowisko i nieodpowiadającej prawdzie. W jego ocenie decyzja Starosty zmierza w kierunku zalegalizowania zanieczyszczania środowiska. Stan ścieków jest coraz gorszy, co można ocenić organoleptycznie. Odwołujący nie wypasa w pobliżu bydła, w ogóle nie dopuszcza bydła, by zbliżało się do rowu, gdzie aż roi się od nieczystości, różnych odpadów, w tym chemicznych. Zdaniem odwołującego się wnioskodawca winien wykupić teren przylegający do miejsca wypływu ścieków. W tej chwili ten teren jest zatruty. Decyzja zawiera ustalenia niezgodne ze stanem faktycznym, gdyż większość zanieczyszczeń pochodzi z P. a nie z G. Na miejscu dawnego gospodarstwa rolnego należącego do Państwa gospodarują różnej wielkości przedsiębiorstwa prywatne, które znacznie (jeśli nie głównie) przyczyniają się do tworzenia zanieczyszczeń. Przedsiębiorstwa winny być wymienione w decyzji, czego nie uczyniono. Decyzja winna być uzupełniona w tym zakresie. Odwołujący się zarzucił, że decyzja jest niezrozumiała z uwagi na symbole chemiczne i wyliczenia. Podniósł, że nie był zawiadamiany o ewentualnych wizjach lokalnych poprzedzających wydanie decyzji. Stwierdził, że najpierw powinny być podjęte działania w kierunku realnej wymiany gruntów, czy też sprzedaży gruntów po cenach odpowiadających cenom wolnorynkowym, by mieszkańcy mieli możliwość odizolowania się. Decyzją z dnia 8 sierpnia 2002r. Nr [...] Wojewoda na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa, art. 104 i art. 107 Kpa w związku z art. 4 ust. 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (Dz.U. Nr 115, poz. 1229ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję Starosty znak [...] z dnia 23.05.2002 r. w części dotyczącej powołania podstawy prawnej, tj. od słów "Na podstawie art.9 ust. l pkt 16" do słów "...działając z upoważnienia Starosty " i w to miejsce określił podstawę prawną zaskarżonej decyzji w następujący sposób: "Na podstawie art. 9 ust. l pkt 19a, art. 31 ust.4 pkt 3, art. 37 pkt 2, art.41, art.4 2 ust. l i 3, art. 122 ust. l pkt 1 i ust.3, art. 123 ust. 2 i 3, art. 127 ust. 2, art.131, art. 132, art.140 ust. l oraz art.204 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. Nr 115 z dnia 11 października 2001 r. poz. 1229 ze zmianami) § 8 pkt 1 rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 5 listopada 1991 r. w sprawie klasyfikacji wód oraz wymogów, jakim powinny odpowiadać ścieki wprowadzone do wód lub do ziemi (Dz.U. Nr l 16, poz.503) oraz art. l 04 i art. l07 Kpa, po ponownym rozpatrzeniu wniosku Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, Zakład Gospodarki Mieszkaniowej, Handlu i Usług, Rejon Mieszkaniowo-Usługowy w P. z dnia 26.07.2000 r. (wpł. 28.07.2000 r.), i przeprowadzonej rozprawie administracyjnej oraz uchylił pkt I zaskarżonej decyzji Starosty znak [...] z dnia 23.05.2002 r. i w to miejsce określił odbiornik i warunki odprowadzania ścieków w następujący sposób: ,,1. Udzielić Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, Zakład Gospodarki Mieszkaniowej, Handlu i Usług, Rejon Mieszkaniowo-Usługowy w P., ul. [...], P. pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie ścieków komunalnych po ich biologicznym oczyszczeniu, do cieku CJ stanowiącego urządzenie melioracji wodnej szczegółowej, znajdującego się na terenie Skarbu Państwa, we władaniu Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, dz. nr [...], obręb G. w miejscowości P. Gm. W., w ilości: Qmax d=3 6,0 m3 Id Q r d=30,Om3 Id i o następujących stężeniach zanieczyszczeń w odprowadzanych ściekach, wyrażonych w poniższych wskaźnikach: BZTs 30 mg 02/dm3 ChZT 150mg Oidm3 zawiesina ogólna 50 mg/dm3 azot ogólny 30 mg N/dm3 azot amonowy 6 mg N/dm3 fosfor ogólny = 5 mg P/dm3 Nadto dodano do zaskarżonej decyzji Starosty znak [...] z dnia 23.05.2002 r. pkt. 5 w brzmieniu: "Pozwolenie wodno prawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń." W pozostałym zakresie zaskarżoną decyzję Starosty znak [...] z dnia 23.05.2002 r. Wojewoda utrzymał w mocy. W uzasadnieniu wskazano, że Starosta decyzją, znak [...] z dnia 23.05.2002 r., udzielił pozwolenia na odprowadzanie ścieków bytowych, po ich oczyszczeniu do odbiornika będącego ciekiem naturalnym bez nazwy, oznaczonym jako C1 i dalej ciekami A2 i A do rzeki G. Starosta w swojej decyzji oparł się na opracowaniu "Operat hydrologiczny do operatu wodnoprawnego na budowę oczyszczalni ścieków w P. gm. [...] wykonanym w styczniu 2002r. przez E. W. i P. Z. W opracowaniu tym wskazano, że ciek C1, będący odbieralnikiem ścieków z oczyszczalni oraz rowy A2 i A, przez które oczyszczone ścieki spływają do rzeki G. mają charakter cieków naturalnych. W ewidencji gruntów są one jednak ujęte jako rowy melioracji szczegółowych i są własnością podmiotów, przez których działki przebiegają. Z punktu widzenia Prawa wodnego cieki te są urządzeniami wodnymi. Korzystanie z wód znajdujących się w rowach może odbywać się w ramach korzystania szczególnego, czyli na warunkach określonych pozwoleniem wodnoprawnym (art. 31, ust 4 pkt 4). Odprowadzane do rowu ścieki nie mogą przekraczać parametrów określonych w rozporządzeniu Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 5 listopada 1991 r. w sprawie klasyfikacji wód oraz wymogów, jakim powinny odpowiadać ścieki wprowadzane do wód lub do ziemi (Dz.U. Nr 116, poz.503). Wylot ścieków pochodzących z oczyszczalni w P., należącej do AWRSP, Rejon Mieszkaniowo-Usługowy w P., znajduje się na terenie AWRSP (działka [...], obręb G.). Oczyszczone ścieki wprowadzane są do rowu C1. Po ok. 70 m rów ten łączy się innym rowem C2 i już jako rów A2 przebiega przez teren T. S. (działka [...], obręb G.), zam. ul. [...] w K. Następnie przepustem drogowym dochodzi na działkę F. B. (działka [...], obręb G.). Przedmiotowe rowy odwadniają przyległe tereny i są ciekami o stałym przepływie – przepływ średni niski SNQ w rowie C1 wynosi 3,17 1/s. Po 70 m rów C1 łączy się z rowem C2 o SNQ 5,6 1/s. Natomiast przepływ w cieku A2 przechodzącym przez nieruchomość odwołującego się wynosi już 8,7 l/s. Wielkości te, zawarte w opracowaniu "Operat hydrologiczny do operatu wodnoprawnego... ", zostały obliczone za pomocą wzorów empirycznych oraz pomiarów w terenie. Wprowadzanie oczyszczonych ścieków z oczyszczalni w P. o Sr = 0,347 l/s, jest zgodne z zasadami wprowadzania do ziemi i do cieków wodnych stanowiących urządzenie melioracji szczegółowych, określonymi w § 8 pkt l rozporządzenia MOŚZNiL z dnia 5 listopada 1991 r. w sprawie klasyfikacji wód oraz wymogów, jakim powinny odpowiadać ścieki wprowadzone do wód lub do ziemi (Dz.U Nr 116, poz. 503). Rowy C1 i A2 odwadniają otaczający je teren i odprowadzane nimi ścieki nie zagrażają jakości wód podziemnych. Obecnie wody w tych ciekach, bez wprowadzanych oczyszczanych ścieków z oczyszczalni w P., wykazują wysoki stopień zanieczyszczenia bakteriologicznego, co potwierdzają wyniki badań jakości wody przeprowadzonych powyżej miejsca zrzutu z oczyszczalni, przez Powiatową Stację Sanitarno – Epidemiologiczną w W. w lutym 2002 r. Powodem tej sytuacji są najprawdopodobniej spływy zanieczyszczeń z okolicznych nieskanalizowanych gospodarstw domowych, nieszczelnych bezodpływowych zbiorników ścieków oraz z hodowli zwierząt. Taka sytuacja uniemożliwia wykorzystanie wody w rowie na potrzeby zwierząt gospodarskich, na co skarży się F. B. w swoim odwołaniu z dnia 03.06.2002 r., nie jest to jednak spowodowane pracą oczyszczalni w P. Po przeanalizowaniu posiadanej w sprawie dokumentacji, organ odwoławczy stwierdził, że sposób wprowadzania oczyszczonych ścieków z oczyszczalni w P. nie narusza wymogów ochrony środowiska, zgodnie z art. 39 pkt. 5 Prawa wodnego oraz § 8 pkt. I obowiązującego rozporządzenia MOŚZNiL z dnia 5 listopada 1991 r. w sprawie klasyfikacji wód oraz wymogów, jakim powinny odpowiadać ścieki wprowadzane do wód lub do ziemi. Inwestycja ta również nie wpływa negatywnie na interesy osób trzecich. Funkcjonowanie zmodernizowanej oczyszczalni ścieków wpłynie na poprawę jakości wód w ciekach, w tym wody w cieku A2 przepływającego przez grunt odwołującego, oraz rozwiąże problem gospodarki ściekowej w miejscowości P. W trakcie postępowania F. B. wypowiadał swoje uwagi i zastrzeżenia do warunków pozwolenia dla AWRSP. Dotyczyło to przeprowadzenia konserwacji odbieralnika i rekultywacji użytków zielonych w pasie 10 m na działce F. B. (dz. [...], obręb G. ). Żądania te zostały uwzględnione w decyzji Starosty z dnia 23.05.2002 r. W związku z tym, że cieki, do których odnosi się Starosta w zaskarżonej decyzji znak [...] z dnia 23.05.2002 r., nie mogą być traktowane jako cieki naturalne w rozumieniu Prawa wodnego, organ odwoławczy zmienił podstawę prawną, powołując się na przepisy stanowiące o korzystaniu z wód znajdujących się w urządzeniach melioracji szczegółowej, a także dokonano zmian w części zaskarżonej decyzji dotyczącej odbiornika, na warunkach odprowadzania ścieków jak zrzut do gruntu. Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł F. B. zarzucając jej niezgodność z prawem i domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu skargi wskazano, że w sentencji decyzji zawarte są oceny i stwierdzenia dyskwalifikujące ją. Wojewoda uchylił zaskarżoną decyzję Starosty z dnia 23 maja 2002 r. w części dotyczącej powołania podstawy prawnej. Dyskwalifikuje to rozstrzygnięcie albowiem przepis art. 111 Kpa daje możliwość zmiany rozstrzygnięcia w zakresie powołania podstawy prawnej tylko organowi pierwszej instancji W tej sytuacji zatem trudno uznać za prawidłowe dokonanie tej czynności przez organ drugiej instancji w świetle choćby również ano 112 Kpa. Orzeczenie w pkt. l zaskarżonej decyzji zapadło z obrazą cytowanych wyżej przepisów. Podobnej rangi uchybienie zawiera pkt 3 zaskarżonej decyzji Wojewody, skoro dodano w nim jeszcze jeden punkt do decyzji Starosty z dnia 23 maja 2002 r. w brzmieniu "pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń." Wprowadzenie nowego w istocie rozstrzygnięcia z apriorycznym przesądzeniem problematyki prawa własności osób trzecich, z przesądzeniem, że własność ta nie została naruszona, budzi sprzeciw, skoro właśnie te osoby trzecie nie mogą już w trybie odwoławczym od decyzji zająć ewentualne stanowiska. Pozbawianie ewentualnej strony prawa do skorzystania z obowiązującej procedury jest jednym z elementarnych naruszeń praworządności. Mamy zatem do czynienia w istocie z nową decyzją administracyjną, która reguluje merytorycznie problematykę przyznaną przez do rozstrzygania organowi pierwszej instancji. Decyzja Wojewody w niczym nie poprawia sytuacji skarżącego jako rolnika, skoro nadal na znacznym odcinku przez jego nieruchomość będą przepływały ścieki, truły bydło, eliminowały znaczną część produkcji rolnej przeznaczonej do zbycia, narażały na padnięcia, na konieczność pozbywania się bydła. Na rozprawie w dniu 20 października 2005 r. skarżący zarzucił nadto, że nie zostały wykonane obowiązki nałożone decyzją Starosty. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty przywołane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów powszechnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. :Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153, poz. 1270). Art. 1 § l oraz m1. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pad względem zgodności z prawem, jeśli ustawa nie stanowi inaczej. Przedmiotowa sprawa dotyczy udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie ścieków bytowych po ich oczyszczeniu w biologicznej oczyszczalni. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Wbrew zarzutom skargi organy orzekające rozstrzygając sprawę dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, procedowały w zgodzie z przepisami postępowania administracyjnego oraz prawidłowo powołały się i zastosowały przepisy ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. nr 115, poz. 1229 ze zm.). Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 18 lipca 200l r. Prawo wodne gospodarowanie wodami jest prowadzone z zachowaniem zasady racjonalnego i całościowego traktowania zasobów wód powierzchniowych i podziemnych, z uwzględnieniem ich ilości i jakości. Ponadto stosownie do art. 1 ust. 3 tej ustawy gospodarowanie wodami uwzględnia zasadę wspólnych interesów i jest realizowane przez współpracę administracji publicznej, użytkowników wód i przedstawicieli lokalnych społeczności, tak aby uzyskać maksymalne korzyści społeczne. Z przepisów tych wynika, iż podejmując decyzję, która ma związek z gospodarowaniem wodami, należy uwzględniać cały system wodny, na który gospodarowanie to będzie wpływało. W konsekwencji tego ustawodawca ustalił szczegółowe warunki udzielenia pozwolenia wodnoprawnego, związane z możliwym oddziaływaniem szczególnego korzystania z wód na system wodny. Zgodnie z art. 132 ust. 2 pkt 4 i 5 Prawa wodnego część opisowa operatu winna zawierać m.in. ustalenia wynikające z warunków korzystania z wód regionu wodnego i określenie wpływu gospodarki wodnej zakładu na wody powierzchniowe oraz podziemne. Powyższe wskazuje, że ustalenia dotyczące systemu wodnego, w szczególności innych zbiorników wodnych, są istotnymi ustaleniami dla wydania pozwolenia wodnoprawnego. Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że w operacie wodnoprawnym, który stanowił podstawę wydania zaskarżonego w niniejszej sprawie pozwolenia wodnoprawnego, wskazano, iż wysoki stopień zanieczyszczenia wody w ciekach, do których po uruchomieniu oczyszczalni będzie prowadzony zrzut oczyszczonych ścieków, spowodowany jest spływem zanieczyszczeń z okolicznych nieskanalizowanych gospodarstw domowych, nieszczelnych bezodpływowych zbiorników oraz z hodowli zwierząt. Zrzut ścieków ma znacznie poprawić jakość wody w ciekach. Powyższe wskazuje na całkowicie niezasadny podnoszony przez skarżącego w roku całego postępowania zarzut, iż działanie oczyszczalni przyczyni się do pogorszenia jakości wody w ciekach, gdyż woda w ciekach wykazuje wysoki stopień zanieczyszczenia przed uruchomieniem oczyszczalni. W świetle ustaleń operatu wodnoprawnego stan ten ulegnie poprawie dzięki działalności oczyszczalni. W niniejszym postępowaniu nie mogą być rozpatrywane zarzuty skarżącego odnośnie ewentualnego przyszłego pogorszenia stanu jakości wód w przyległych do jego terenach ciekach wodnych, gdyż kontrola wykonania zaskarżonej decyzji nie może odbywać się na etapie badania jej zgodności z prawem. Wskazać przy tym należy, że jeżeli stan wód faktycznie się pogorszy skarżący może skorzystać ze środków przewidzianych ustawą Prawo wodne. Stosownie do bowiem treści art. 133 - 138 ustawy Prawo wodne pozwolenie wodnoprawne może zostać zmienione, cofnięte lub ograniczone. W przedmiocie tym orzeka organ z urzędu lub na wniosek strony. Skarżący może zatem na podstawie art. 136 tej ustawy domagać się cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia wodnoprawnego w sytuacji, gdy zakład nie realizuje przedsięwzięć ograniczających negatywne oddziaływanie na środowisko ustalonych w pozwoleniu. Bezzasadny jest więc zarzut dotyczący niewykonania obowiązków określonych w decyzji Starosty utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją. Niezasadny jest także zarzut, iż organ odwoławczy orzekając merytorycznie naruszył przepisy o właściwości, gdyż do ostatecznego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy władny był jedynie organ I instancji. Zgodnie bowiem z treścią art. 138 § 2 Kpa. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Natomiast na mocy tego przepisu po stronie organu odwoławczego istnieje obowiązek zastosowania instytucji reformacji i orzeczenia co do istoty sprawy w sytuacji stwierdzenia jej wadliwości i wówczas, gdy dokonujący kontroli instancyjnej organ II instancji nie ma wątpliwości co do stanu faktycznego i nie stwierdził potrzeby dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie. Taka sytuacja istniała w przedmiotowej sprawie. Z art. 138 w zw. z art. 140 k.p.a. wynika, że istota administracyjnego postępowania odwoławczego polega na ponownym rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej, nie zaś jedynie na kontroli zasadności zarzutów podniesionych w odwołaniu od orzeczenia pierwszoinstancyjnego (vide wyrok NSA w Warszawie z 19.07.2001r. sygn. akt VSA 3872/00 baza lex 78936). Na organie odwoławczym spoczywał obowiązek wydania rozstrzygnięcia merytorycznego celem usunięcia wadliwości zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do kwestionowanego skargą uchylenia przez organ odwoławczy podstawy prawnej, na której swoje rozstrzygnięcie oparł organ I instancji, wskazać należy, iż zmiana podstawy prawnej rozstrzygnięcia w przedmiocie pozwolenia wodnoprawanego jest wynikiem ustalenia przez organ odwoławczy na podstawie ewidencji gruntów, iż cieki, do których ma odbywać się zrzut oczyszczonych ścieków nie są ciekami naturalnymi w rozumieniu Prawa wodnego lecz są urządzeniami melioracji szczegółowej. Stąd też powstała konieczność wydania rozstrzygnięcia na podstawie przepisów dotyczących tego typu urządzeń wodnych. Zdaniem Sądu organ odwoławczy winien był wydać swoją decyzję w oparciu o właściwe przepisy nie zaś uchylać podstawę prawną decyzji organu pierwszej instancji, jednakże uchybienie to nie miało żadnego wpływu na podjęte rozstrzygnięcie. Zgodnie natomiast z treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania jedynie gdy mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Chybiony jest także zarzut skarżącego dotyczący punktu dodanego do sentencji decyzji pierwszoinstancyjnej. Rozstrzygnięcie to oparte jest na art. 123 ust. 2 Prawa wodnego, przy czym, wbrew zarzutowi skargi, w żaden sposób nie reguluje stosunków własnościowych osób trzecich. Pozwolenie wodnoprawnego nie rodzi dla adresata takiej decyzji praw do nieruchomości i urządzeń koniecznych do realizacji zapisów zawartych w pozwoleniu, a także nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich do tych nieruchomości i urządzeń. Informację tej treści należy zamieścić w pozwoleniu wodnoprawnym. Zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Z powyższych względów Sąd nie dopatrując się naruszenia prawa, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę jako bezzasadną oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło