II SA/Gd 237/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 lutego 2018 r., nr [...] w przedmiocie nieważności decyzji w sprawie opłaty adiacenckiej postanawia odmówić skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W dniu 5 kwietnia 2018 r. A. wniosło, za pośrednictwem organu, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 lutego 2018 r., sygn. akt SKO [..], którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 8 grudnia 2017 r., sygn. akt [..] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia 20 lipca 2017 r., nr [..]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, jako wniesionej z uchybieniem terminu. Odpis odpowiedzi na skargę oraz wezwanie z dnia 24 kwietnia 2018 r. do uzupełnienia w terminie 7 dni braków formalnych skargi poprzez złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej (KRS), zostały doręczone skarżącemu w dniu 8 maja 2018 r. W dniu 14 maja 2018 r. strona skarżąca uzupełniła braki formalne oraz wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wyjaśniając, że uchybienie terminu było wynikiem niedopełnienia obowiązków przez pracownika skarżącego, za co skarżący nie ponosi winy. Dochował on bowiem należytej staranności, przesyłając wcześniej mailem pracownikowi odpowiedzialnemu za sprawy administracyjno-biurowe skargę z prośbą o jej wydrukowanie i niezwłoczne przedłożenie Prezesowi do podpisu wraz z informacją, że skarga musi zostać wysłana przed Świętami Wielkiej Nocy. Z nieznanych skarżącemu przyczyn skarga została jednak przedłożona do podpisu dopiero w dniu 5 kwietnia 2018 r. Do wniosku załączono oświadczenie pracownika, który potwierdził fakt otrzymania skargi mailem pod koniec marca 2018 r. oraz swoje zaniechanie, a także oświadczył, że nie miał świadomości konsekwencji związanych z późniejszym wysłaniem skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., czynność podjęta w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże sąd, na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi o przywróceniu terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. We wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Z treści powyższych przepisów wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i tylko kumulatywne zaistnienie przywołanych przesłanek może stanowić podstawę faktyczną i prawną do wydania przez sąd administracyjny postanowienia o przywróceniu wnioskodawcy terminu do dokonania czynności procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2017, s. 526). Brak winy w uchybieniu terminu winien być oceniany w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy. Z brakiem winy mamy do czynienia tylko w przypadku zaistnienia okoliczności niezależnych od strony, które są niemożliwe do przezwyciężenia nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2014 r. II GZ 223/14, LEX nr 1465314; z dnia 3 września 2010 r., I OZ 655/10, LEX nr 741901; z dnia 13 września 2012 r., II FZ 689/12, LEX nr 1223294). Do takich przeszkód zalicza się m.in. stany nadzwyczajne, problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (zob. postanowienie NSA z dnia 8 sierpnia 2012 r., II GZ 257/12, LEX nr 1223957). Sąd badając wniosek o przywrócenie terminu w pierwszej kolejności sprawdza, czy wnioskodawca wniósł go w terminie 7-dniowym przewidzianym w art. 87 § 1 p.p.s.a. Jak wynika z akt niniejszej sprawy, skarżący o uchybieniu terminu dowiedział się w dniu 8 maja 2018 r., kiedy doręczono mu odpis odpowiedzi na skargę (zwrotne potwierdzenie odbioru k. 9 akt sądowych), zaś wniosek złożył w dniu 14 maja 2018 r. (k. 10 akt), co pozwala na stwierdzenie, że wnioskodawca zachował termin do wniesienia wskazanego środka prawnego. Rozpatrując merytorycznie niniejszy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, Sąd uznał go za niezasadny. W ocenie Sądu skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybił terminowi do wniesienia skargi bez swojej winy. Okoliczności faktyczne powołane we wniosku, stanowiące w istocie błędy w organizacji pracy pracownika Spółki, nie mogą stanowić okoliczności wyłączających zawinienie strony. Jak wynika bowiem z ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych na równi z zawinieniem strony traktuje się zawinienie osób, którym zleciła ona prowadzenia swoich spraw, w tym zatrudnionych przez stronę pracowników (zob. wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2008 r., I FSK 374/06, dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jeżeli strona powierza dokonywania określonych czynności konkretnej osobie, licząc na jej dokładność i staranność, ponosi także ryzyko związane z zachowaniem tej osoby (zob. m.in. postanowienia NSA z dnia 10 stycznia 2012 r., I OZ 1103/11, z dnia 28 czerwca 2011 r., I FZ 160/11, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślenia wymaga, że sprawą wewnętrzną Spółki jest taki dobór pracowników, aby zapewnić właściwe jej funkcjonowanie, zaś zaniedbania pracownika odpowiedzialnego za sprawy korespondencji w stosunku do podmiotów trzecich (w tym sądów) obciążają osobę prawną (pracodawcę) zatrudniającego tegoż pracownika. Wina pracownika, którego działanie lub zaniechanie stało się przyczyną uchybienia terminu, jest zatem tożsama z winą podmiotu go zatrudniającego, organizującego pracę w sposób zapewniający nadzór nad wykonywaniem zadań przez pracowników (zob. postanowienie NSA z dnia 16 maja 2013 r., I GZ 159/13, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając to wszystko na uwadze Sąd uznał, że fakt, iż wyznaczony pracownik mimo polecenia nie wykonał w terminie czynności związanych z wniesieniem skargi do sądu administracyjnego, nie stanowi uprawdopodobnienia braku winy skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, a tym samym wyklucza możliwość przywrócenia terminu do dokonania tej czynności procesowej. Oczywistym jest, że wskazane w rozpatrywanym wniosku zachowanie pracownika, będące co najmniej następstwem niedbalstwa, stanowi przypadek niedochowania wymogów należytej staranności w ramach całokształtu działań polegających na zapewnieniu funkcjonowania Spółki. Wbrew twierdzeniom skarżącego, wydanie stosownych poleceń i zobowiązanie pracownika Spółki do przygotowania oraz wysłania skargi do sądu, nie zwalnia spółki z odpowiedzialności za działania tegoż pracownika oraz prawnych ich konsekwencji. Z tych względów w badaniu, czy uchybienie terminu jest zawinione czy też nie, nie mają także znaczenia podnoszone we wniosku argumenty związane z dotychczasową oceną pracy danego pracownika, czy stażem jego pracy, gdyż argumentacja z tym zakresie stanowi wyłącznie subiektywne odczucia skarżącego. Reasumując Sąd uznał, że wniosek strony o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie zasługuje na uwzględnienie. Kluczowym warunkiem przywrócenia uchybionego terminu jest uprawdopodobnienie braku winy osoby, która miała dokonać czynności procesowej w terminie. Uprawdopodobnienie nie wymaga wprawdzie wykazania pewności istnienia pewnych faktów, niemniej rolą wnioskującego jest przekonujące wykazanie okoliczności, które świadczą o braku winy. W niniejszej sprawie skarżący powołuje, jako okoliczność mającą potwierdzać brak jego winy, zaniechanie pracownika w wykonaniu polecenia pracodawcy dotyczącego przygotowania skargi do podpisu i wysłania. Okoliczności te jednak nie mogą zostać uznane za wskazujące na brak winy skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, a wręcz wskazują na niedochowanie przez niego należytej staranności, wymaganej od osoby podejmującej czynności w postępowaniu przed sądem. Podmiot dbający o własne interesy i posługujący się inną osobą, winien bowiem zapewnić także odpowiedni nadzór nad sposobem wykonania powierzonej czynności tak, aby nie wywołało to dla niego negatywnych konsekwencji procesowych. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.