II SA/Gd 238/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędzia NSA Andrzej Przybielski Protokolant: Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi H. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 grudnia 2006 r., nr [...] w przedmiocie pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej oddala skargę. Decyzją z dnia 9 listopada 2006r. Starosta orzekł, że pomoc pieniężna dla rodziny zastępczej H. O. na częściowe pokrycie kosztów utrzymania małoletniej K. O., która została określona w decyzji z dnia 12 kwietnia 2006r., przysługuje począwszy od dnia 1 stycznia 2001r., określił pomoc za okres od dnia 1 stycznia 2001r. do dnia 31 marca 2002r. na kwotę 5.641,70 zł. Jednocześnie uchylił w całości własną decyzję z dnia 21 października 2006r. w sprawie przyznania pomocy pieniężnej dla rodziny zastępczej. W odwołaniu od tej decyzji H. O. wniosła o jej uchylenie. Zarzuciła, że błędnie ustalono pomoc od stycznia 2001 roku w wysokości 10 % podstawy, nadto zażądała odsetek za zwłokę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 21 grudnia 2006r. na podstawie art. 138 § 2 Kpa uchyliło w całości decyzję Starosty z dnia 9 listopada 2006r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie nie zostało prawidłowo przeprowadzone postępowanie wyjaśniające. Wskazał, że w stanie prawnym obowiązującym w styczniu 2001r. pomoc pieniężna uzależniona była od dochodu rodziny. Ustalając wysokość należnej za ten okres pomocy organ winien był zatem ustalić wysokość dochodu rodziny skarżącej H. O. Z decyzji organu I instancji wynika, że skarżąca nie udostępniła informacji o dochodzie rodziny, jednakże w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dowodów świadczących o wezwaniu strony do udokumentowania dochodów rodziny. Ponadto w ocenie organu odwoławczego wymagało wyjaśnienia odliczenie połowy otrzymanych alimentów od przyznanej za okres od dnia 1 sierpnia 2001r. pomocy. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego H. O. zarzuciła, że Starosta wydał błędną decyzję, pomijając przy tym żądanie dotyczące odsetek za zwłokę, zaś Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaleciło zamiast wypłaty ponowne rozpatrzenie sprawy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 138 § 1 i 2 Kpa, organ odwoławczy, po rozpoznaniu odwołania, może wydać decyzję utrzymującą zaskarżoną decyzję w mocy, uchylającą zaskarżoną decyzję i orzekającą co do istoty sprawy bądź uchylającą zaskarżoną decyzję i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Istota skargi sprowadza się do zakwestionowania podstaw do wydania przez organ II instancji decyzji uchylającej zaskarżoną decyzję i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia. Jednocześnie zdaniem skarżącej sprawa nie została prawidłowo rozstrzygnięta przez organ I instancji. Takie też zresztą było stanowisko skarżącej na etapie wnoszenia odwołania od decyzji organu I instancji. Zaskarżona decyzja kasacyjna zapadła bowiem na skutek uwzględnienia odwołania złożonego przez skarżącą H. O. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to między innymi, że sąd nie może w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się jedynie do zarzutów sformułowanych w skardze, ale także powinien wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji kasacyjnej, ocenia jej legalność w zakresie ograniczającym się do wystąpienia przesłanek z art. 138 § 2 Kpa. Zgodnie z art. 138 § 2 Kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Przewidziany w art. 138 § 1 pkt 2 Kpa obowiązek zastosowania instytucji reformacji i orzeczenia co do istoty sprawy w sytuacji stwierdzenia wadliwości decyzji organu I instancji, istnieje wówczas, gdy dokonujący kontroli organ II instancji nie ma wątpliwości co do stanu faktycznego i nie stwierdził potrzeby prowadzenia w znacznym zakresie postępowania dowodowego. W niniejszej sprawie organ I instancji orzekał o pomocy pieniężnej dla rodziny zastępczej za okres od dnia 1 stycznia 2001r. do dnia 31 marca 2002r., na skutek wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyroku z dnia 8 czerwca 2006r., sygn. akt II SA/Gd 504/04 uchylającego uprzednio wydane decyzje w części dotyczącej początkowej daty przyznania świadczenia. Organ ten nie przeprowadził jednakże prawidłowego postępowania wyjaśniającego przed wydaniem decyzji. Ustalił bowiem pomoc pieniężną za okres od dnia 1 stycznia 2001r. w wysokości 10 % podstawy, bez ustalenia wysokości dochodu skarżącej. Z przepisów ustawy o pomocy społecznej oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 września 2000r. w sprawie rodzin zastępczych wynika natomiast, że wysokość pomocy zależy od dochodu i może wynosić ona 40%, 20% lub 10% postawy. Nie dokonano również prawidłowych ustaleń odnośnie wysokości otrzymywanych alimentów, co ma znaczenie dla wysokości świadczenia za okres po dniu 1 sierpnia 2001r. Zgodnie bowiem z obowiązującym w tej dacie art. 33 g ustawy o pomocy społecznej ustalenie pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka następuje z uwzględnieniem dochodu dziecka, jako że odlicza się 50 % dochodu dziecka, nie mniej jednak niż 20 % kwoty, o której mowa w art. 4 ustawy. W konsekwencji uznać należy, że sprawa wymagała przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. W tej zaś sytuacji zachodziły podstawy do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżona decyzja nie narusza zatem prawa. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnym oddalił skargę.