II SA/Gd 238/17

WyrokWSA w Gdańsku2017-07-26

Skład orzekający: Jolanta Górska, Mariola Jaroszewska, Dariusz Kurkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Ośrodek Terapii Uzależnień, będący nieodpłatnym użytkownikiem nieruchomości sąsiadującej z terenem planowanej inwestycji, posiada interes prawny uzasadniający jego status strony w postępowaniu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, a w konsekwencji prawo do żądania wznowienia postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Wojewódzki Ośrodek Terapii Uzależnień, będący jedynie nieodpłatnym użytkownikiem nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji, nie wykazał istnienia własnego, indywidualnego interesu prawnego, chronionego przepisem prawa materialnego. Stosunek zobowiązaniowy wynikający z umowy użyczenia nie przekłada się na powstanie sytuacji, w której po stronie użytkownika powstaje naruszenie jego interesu prawnego, uzasadniające przyznanie mu statusu strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy. W związku z tym, Ośrodek nie był uprawniony do żądania wznowienia postępowania, a tym samym decyzje organów obu instancji są zgodne z prawem.
Stan faktyczny
Wojewódzki Ośrodek Terapii Uzależnień (dalej Ośrodek) złożył wniosek o wznowienie postępowania w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na nadbudowie budynku szkoły, argumentując brak swojego udziału w postępowaniu bez winy. Ośrodek, będący nieodpłatnym użytkownikiem sąsiedniej nieruchomości, twierdził, że planowana inwestycja wpłynie negatywnie na intymność pacjentów i funkcjonowanie Ośrodka. Prezydent Miasta wznowił postępowanie, ale odmówił uchylenia decyzji, uznając Ośrodek za stronę jedynie z interesem faktycznym, a nie prawnym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Ośrodek wniósł skargę do WSA, podtrzymując swoje stanowisko.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Pazdykiewicz po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2017 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi Wojewódzkiego Ośrodka Terapii Uzależnień na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 marca 2017 r., nr SKO [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie warunków zabudowy oddala skargę. W dniu 4 kwietnia 2016 r. Ośrodek na podstawie art. 145 §1 pkt 4 k.p.a. wniósł o wznowienie postępowania w przedmiocie wydania przez Prezydenta Miasta decyzji z 11 lutego 2016 r. dla Spółki Jawnej B z siedzibą w G. o warunkach zabudowy dla inwestycji obejmującej nadbudowę o jedną kondygnację istniejącego budynku dydaktycznego usytuowanego w G. przy ul. Z. 37A - działka nr [...] obr. 78 z powodu braku udziału wnioskodawcy w tym postępowaniu bez jego winy. Wnoszący o wznowienie oświadczył, że sąsiaduje z planowaną inwestycją, a pominięcie go w toku postępowania spowodowało, że nie mógł przedstawić swojego, istotnego z punktu widzenia korzystania z nieruchomości, stanowiska w sprawie. W dniu 27 kwietnia 2016 r. Prezydent Miasta postanowieniem wznowił postępowanie w przedmiotowej sprawie. Oceniając zaistnienie przesłanki Prezydent Miasta wskazał, że zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Elementem kwalifikacyjnym, który ma znaczenie dla uznania danego podmiotu za stronę jest istnienie interesu prawnego lub obowiązku. Po zacytowaniu treści art. 145 § 1 k.p.a. organ I instancji stwierdził konieczność wyjaśnienia czy został wykazany interes prawny lub obowiązek po stronie wnioskodawcy, warunkujący skuteczność wniosku o wznowienie. Organ w oparciu o posiadane materiały dowodowe złożone z dokumentów ewidencji gruntów, korespondencji dotyczącej wszystkich postępowań związanych z planowaną inwestycją, a przede wszystkim wniosku inwestora, dokonał analizy pod kątem posiadania interesu prawnego lub faktycznego przez wnioskodawcę. W konkluzji organ I instancji wskazał, że wnioskodawcy nie uznano za stronę w toczącym się postępowaniu, ponieważ nie potwierdzono jego interesu zarówno faktycznego jak i prawnego. Ośrodek w istocie nie jest właścicielem nieruchomości położonej w najbliższym sąsiedztwie, a jedynie jej użytkownikiem. Właścicielem jest Urząd Marszałkowski Województwa, który był stroną zakończonego już postępowania. Strona ta brała w nim aktywny udział, ostatecznie nie wniosła uwag do treści otrzymanej decyzji. Z treści pisma złożonego przez wnioskującego o wznowienie postępowania wynika, że nie uwzględnienie go w toczącym się postępowaniu uniemożliwiło mu zajęcie stanowiska w sprawie. Ośrodek uzasadnił swoje roszczenia co do udziału w postępowaniu koniecznością zapewnienia intymności pacjentów biorących udział w terapii oraz anonimowości w celu "wykonywania w pełni zadań, do których został powołany". Odnosząc się do powyższej argumentacji Prezydent Miasta zauważył, że zarówno wysokość projektowanej zabudowy, jej odległość do granicy będącej jednocześnie obrysem ściany zewnętrznej budynku wynosząca co najmniej 32,0 m (do granicy działki [...] odległość ta wynosi 12,0 m), a wreszcie koncentracja projektowanej zabudowy wzdłuż przeciwnej do działki nr [...] granicy zachowuje przepisy w zakresie odległości, wynikających z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75 z 2002 r., poz. 690). Przepisy w/w rozporządzenia nie zawierają regulacji w zakresie podnoszenia standardów chroniących sąsiedztwo. Planowane zagospodarowanie, być może powodujące obawę użytkownika sąsiedniej nieruchomości o prawdopodobieństwo powodowania dyskomfortu użytkowania zarówno budynku jak i działki nie znajduje poparcia w przepisach. Podnoszenie standardu użytkowników w obrębie własnej nieruchomości leży w gestii jej właściciela. Decyzja o konieczności podniesienia komfortu użytkowania obiektu jak postawienie ogrodzenia na granicy posesji, lecz w obrębie własnej nieruchomości należy do jej właściciela. Wydana decyzja o warunkach zabudowy obejmująca inwestycję określoną we wniosku sporządzona została z poszanowaniem przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Nie obejmowała elementu - ogrodzenia, wnioskowanego przez ośrodek. Co do żądania nałożenia na inwestora obowiązku wybudowania i podwyższenia pełnego ogrodzenia pomiędzy posesjami nr [...] obr 78 przy ul. Z. 37A i nr [...] obr 78 przy ul. Z. 37 organ wyjaśnił, że odniósł się do tej kwestii w toku postępowania i poinformował wnioskodawcę, że ogrodzenie nie jest przedmiotem postępowania, a wniesione miedzy posesjami ogrodzenie podlega przepisom szczególnym i nie wymaga ustaleń warunków zabudowy. Argumentacja w/w użytkownika sąsiadującej z inwestycją nieruchomości, o zagrożeniu zgubnymi dla podopiecznych skutkami realizacji inwestycji i w efekcie żądanie włączenia do udziału w postępowaniu na prawach strony w celu przerzucenia ciężaru własnych obowiązków na właściciela sąsiadującej posesji nie wydaje się trafna. Ośrodek nie przedstawił żadnych, poza własnym przeświadczeniem, dowodów i kwalifikacji prawnych na nieuchronność zagrożenia mającego mieć źródło w realizacji inwestycji nadbudowy. W świetle powyższych ustaleń, ośrodek nie kwalifikuje się do uzyskania żądanego statusu strony w zakończonym postępowaniu, zarówno w aspekcie interesu prawnego, a tym bardziej obowiązku. Zgodnie z art. 146 § 2 k.p.a. stanowiącego, że nie uchyla się decyzji w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, Prezydent Miasta odmówił uchylenia decyzji własnej z 11 lutego 2016 r. wydanej dla z siedzibą w G. przy ul. Z., o warunkach zabudowy dla inwestycji obejmującej nadbudowę o jedną kondygnację istniejącego budynku dydaktycznego usytuowanego w G. przy ul. Z. 37A w G. - działka nr [...] obr. 78. We wniesionym odwołaniu Dyrektor Ośrodka zakwestionował odmowę uznania za stronę postępowania zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i podkreślił, że nadbudowa istniejącej szkoły sąsiadującej z nieruchomością Ośrodka spowoduje znaczące zwiększenie hałasu dobiegającego ze szkoły, a także zakłócenie intymności pacjentów. Kwestionując zasadność uzasadnienia zaskarżonej decyzji odwołujący podał, że planowana nadbudowa budynku szkoły zakłóci normalne funkcjonowanie Ośrodka jako zakładu opieki zdrowotnej i utrudni korzystanie przez pacjentów z pomocy terapeutycznej. Zwiększenie się ilości uczniów jako skutek nadbudowy szkoły spowoduje znaczące naruszenie intymności pacjentów biorących udział w terapii oraz ich anonimowości, a więc uniemożliwi wykonywanie w pełni zadań, do których został powołany Ośrodek. Decyzją z 3 marca 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że jego zdaniem brak jest uzasadnionych podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Z ustaleń organu I instancji wynika bowiem, iż brak w przypadku niniejszej sprawy nie ma wystarczających podstaw do uznania, by w przedmiotowej sprawie zaistniała przesłanka wznowieniowa określona przepisem art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a, zgodnie z którą strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Podkreśliło Kolegium, iż w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003r o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym adresatem decyzji o warunkach zabudowy są inwestor oraz właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości, na których będą lokalizowane inwestycje celu publicznego. Zgodnie bowiem z art. 64 cyt. ustawy, który w sprawach warunków zabudowy odsyła do stosowania art. 53 cyt ustawy, o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz postanowieniach i decyzji kończącej postępowanie strony zawiadamia się w drodze obwieszczenia, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości. Inwestora oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości, na których będą lokalizowane inwestycje celu publicznego, zawiadamia się na piśmie. W rozumieniu przywołanych wyżej przepisów nie ma Kolegium wątpliwości, że w przypadku spraw rozstrzygających o sposobie zabudowy i zagospodarowania terenu w zależności od planowanej inwestycji w sytuacji braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w tym decyzji wydawanej w przedmiocie warunków zabudowy, stroną postępowania jest właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości której dotyczy postępowanie natomiast właściciele lub wieczyści użytkownicy działek sąsiadujących, z nieruchomością, której dotyczy postępowanie mogą być jego stroną po wykazaniu w konkretnej sprawie i w konkretnych okolicznościach tej sprawy przesłanek z art. 28 k.p.a., a więc wpływu wyniku tego postępowania na własny interes prawny lub obowiązek. Zgodnie zaś z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Z akt badanej sprawy wynika bezspornie, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania z 4 listopada 2015 r., jak i decyzja Prezydenta Miasta z 11 lutego 2016 r. ustalająca na wniosek inwestora warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na nadbudowie o jedną kondygnację istniejącego budynku szkoły na dz. nr [...] obr. 78 przy ul. Z. 37A w G. zostały adresowane do stron postępowania, w tym do właściciela nieruchomości nr [...] obr. 78 przy ul. Z. 37 - Marszałka Województwa. Z akt sprawy nie wynika by w/w działka znajdowała się w użytkowaniu wieczystym innych podmiotów. Okolicznością bezsporną jest też fakt, iż wnioskodawca posiadając w nieodpłatnym użytkowaniu nieruchomość o nr [...] obr. 78 nie brał udziału w niniejszym postępowaniu na prawach strony, tak jak i nie uczestniczył na wcześniejszym etapie postępowania odnośnie inwestycji. Badając interes wnioskodawcy w rozumieniu przepisu art. 28 k.p.a. w oparciu o dokumenty z ewidencji gruntów, korespondencji dot. wszystkich postępowań związanych z planowaną inwestycją w tym wniosku inwestora organ I instancji w uzasadnieniu zaskarżonej podał, że wnioskodawca nie został uznany za stronę niniejszego postępowania z uwagi na brak interesu faktycznego jak i prawnego w sprawie. Ośrodek nie jest właścicielem nieruchomości położonej w najbliższym sąsiedztwie a jedynie użytkownikiem tej nieruchomości. Decyzja ustalająca warunki zabudowy z dnia 11 lutego 2016r została doręczona właścicielowi nieruchomości nr [...] tj. Marszałkowi Województwa. Z akt sprawy nie wynika by właściciel w/w nieruchomości kwestionował zasadność realizacji planowanej przez inwestora inwestycji z powodu oddziaływania na sposób zagospodarowania czy też korzystania z jego nieruchomości. Organ I instancji mając na względzie podnoszone przez Ośrodek w G. przy piśmie z 28 grudnia 2015 r. wnioski o podwyższenie i wybudowanie przez inwestora pełnego płotu - ogrodzenia rozgraniczającego posesję budynku szkoły przy ul. Z. 37A, z posesją przy ul. Z. 37 (przekazane do wiadomości właścicielowi działki nr [...]) w uzasadnieniu decyzji z 11 lutego 2016 r. wyjaśnił, że modyfikacja istniejącego ogrodzenia nie jest przedmiotem postępowania w sprawie warunków zabudowy, a lokalizacja płotu pomiędzy posesjami podlega przepisom szczególnym i nie wymaga ustaleń warunków zabudowy, której nie tworzy. Zdaniem Kolegium w zaistniałej sytuacji podnoszone przez wnioskodawcę argumenty nie mogą przesądzać o konieczności uchylenia w trybie wznowieniowym zaskarżonej decyzji z powodu nie uwzględnienia interesu prawnego i faktycznego użytkownika działki znajdującej się w bezpośrednim sąsiedztwie terenu dz. nr [...]. Obawy wnioskodawcy odnośnie realizacji planowanej w sąsiedztwie inwestycji związane z zakłócaniem intymności pacjentów Ośrodka czy zakłócaniem ponad przeciętną miarę korzystania z własnej nieruchomości bądź trudności korzystania przez pacjentów z pomocy terapeutycznej nie przesądzają o istnieniu interesu prawnego w niniejszej sprawie, ponieważ z ustaleń postępowania pierwszoinstancyjnego nie wynika, by realizacja planowanej inwestycji w jakikolwiek sposób wpływała na kształt i zagospodarowanie terenu sąsiedniego czy też negatywnie oddziaływała na nieruchomości sąsiednie. Ponadto z akt sprawy wynika, że wnioskodawca nie jest właścicielem nieruchomości stanowiącej dz. nr [...], ani jej użytkownikiem wieczystym Tym samym wnioskodawca nie udowodnił wpływu planowanej inwestycji na nieruchomość będącą w jego posiadaniu, w konsekwencji czego jako podmiot nie posiadający przymiotu strony w rozumieniu przepisów k.p.a. nie wykazał w badanej sprawie istnienia interesu prawnego opartego na konkretnej normie prawa materialnego. Wskutek ustalenia przez organy obu instancji w sposób bezsporny, że skarżący nie dysponuje prawem własności czy też prawem użytkowania wieczystego do nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] nie mogło odnieść skutku jego żądanie o uchylenie ostatecznej decyzji. W związku z powyższym gdy kwestionowana decyzja w sprawie ustalenia warunków zabudowy zgodnie z art. 53 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym została dostarczona właścicielowi tej nieruchomości nie ma podstaw do przyjęcia założenia wedle którego nie doręczenie w/w decyzji dysponującemu innym prawem użytkownikowi tej samej nieruchomości przesądzałoby o wadliwości wydanej decyzji i konieczności jej uchylenia z tego właśnie powodu. Nie zgodził się organ odwoławczy z tym, by doszło do naruszenia czy też ograniczenia praw podmiotu użytkującego nieodpłatnie nieruchomość nr [...]. Powyższe wykluczyło istnienie przesłanki wznowieniowej określonej przepisem art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a. co z kolei uzasadniało konieczność wydania decyzji odmawiającej uchylenia decyzji Prezydenta Miasta utrzymanej w mocy niniejszą decyzją organu odwoławczego. Skargę na powyższą decyzję wniósł Ośrodek ponownie podnosząc, że nadbudowa istniejącej szkoły sąsiadującej z nieruchomością skarżącego spowoduje znaczące zwiększenie hałasu dobiegającego ze szkoły, a także zakłócenie intymności pacjentów. Nadbudowa zakłóci normalne funkcjonowanie Ośrodka w G. jako zakładu opieki zdrowotnej i utrudni korzystanie przez pacjentów z pomocy terapeutycznej. Skarżący nie zgodził z uzasadnieniem wydanych w sprawie decyzji. Prezydent Miasta wskazuje w uzasadnieniu, że wnioskodawcy nie uznano za stronę w toczącym się postępowaniu, ponieważ nie potwierdzono jego interesu zarówno faktycznego, jak i prawnego. Prezydent Miasta wskazał, że skarżący nie jest właścicielem, a zaledwie użytkownikiem nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością objętą inwestycją. Zdaniem skarżącego użytkowanie jako prawo rzeczowe ograniczone podlega ochronie, zaś zgodnie z art.251 k.c. "Do ochrony praw rzeczowych ograniczonych stosuje się odpowiednio przepisy o ochronie własności." W ocenie skarżącego powinien on korzystać z takiej ochrony jak właściciel. Skarżący nie zgodził się z argumentacją organu, że jako użytkownik i sąsiad planowanej inwestycji nie ma interesu prawnego w tym postępowaniu. Podkreślił, że jest samodzielną jednostką ochrony zdrowia wykonującą swe zadania w ochronie zdrowia. Niewątpliwie wysokość projektowanej zabudowy, a przez to zwiększenie liczby uczniów doprowadzi do zwiększenia hałasu oraz narazi na utratę anonimowości pacjentów Ośrodka w G., co nie jest bez znaczenia w prowadzonych terapiach pacjentów. W przekonaniu skarżącego argumentacja organu, iż " Podnoszenie standardu użytkowników w obrębie własnej nieruchomości leży w gestii jej właściciela" i przerzucanie na skarżącego konieczności wybudowania wyższego ogrodzenia zamiast obciążenia tym inwestora jest nietrafne. To Ośrodek w G. będzie zmuszony wyasygnować środki na budowę płotu, chociaż to inwestor swym działaniem spowoduje działania zakłócające pracę odwołującego się. Zgodnie z art. 144 k.c. "Właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych". Zdaniem skarżącego planowana inwestycja zakłóci korzystanie przez niego ze swej nieruchomości "ponad przeciętną miarę" i poważnie utrudni wykonywanie zadań ochrony zdrowia. Ośrodek w G. wskazywał organowi we wcześniejszych wnioskach ten problem i organ wydając decyzje miał tego pełną świadomość. Argumentacja organu jakoby Ośrodek w G. chciał "przerzucić ciężar własnych obowiązków na właściciela sąsiadującej posesji" jest nie do przyjęcia jako nieprawdziwa. To odwołujący się będzie poszkodowany w przypadku nadbudowy szkoły przez inwestora i obciążony znacznymi kosztami podwyższenia istniejącego ogrodzenia, a ponadto będzie ponosił skutki uniemożliwiające mu prawidłowe wykonywanie swych zadań ochrony zdrowia. Ośrodek w G. nie może zgodzić się z argumentacją Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż wnioskodawca nie udowodnił wpływu planowanej inwestycji na nieruchomość będącą w jego posiadaniu oraz nie wykazał istnienia interesu prawnego. Skarżący wskazał na oddziaływanie planowanej inwestycji na użytkowaną przez niego nieruchomość, jak też swoje działania statutowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 2062 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. W rozpoznawanej sprawie sąd dokonując w zakreślonych wyżej granicach kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego . oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta, wydanych w toku postępowania wznowieniowego o odmowie uchylenia decyzji o warunkach zabudowy, nie dopatrzył się istotnych naruszeń przepisów obowiązującego prawa, które skutkowałoby koniecznością ich usunięcia z obrotu prawnego. Dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej konieczne jest wyjaśnienie, że wznowienie postępowania administracyjnego jest obok postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jednym z nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji ostatecznych. Oba tryby nadzwyczajne są rozłączne, co oznacza, że nie można w ramach jednego z nich badać wystąpienia przesłanek drugiego postępowania. Przesłanki wznowienia postępowania zostały enumeratywnie określone przez ustawodawcę w art. 145 § 1 pkt 1-8 k.p.a. oraz art. 145a § 1 k.p.a. i art. 145b § 1 k.p.a. Warunkiem jego uruchomienia jest przede wszystkim funkcjonowanie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji, której owo postępowanie miałoby dotyczyć, złożenie wniosku w tym przedmiocie przez uprawniony podmiot ze wskazaniem jednej z przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 pkt 1-8 k.p.a., art. 145a § 1 k.p.a., art. 145b § 1 k.p.a. oraz zachowanie terminu, o którym stanowi art. 148 k.p.a. Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 k.p.a.), jednakże termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 k.p.a.). Spełnienie łącznie wspominanych przesłanek stanowi podstawę do wydania przez organ postanowienia o wznowieniu postępowania w trybie art. 149 § 1 k.p.a., które stanowi następnie podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Jeśli jednak termin do wznowienia postępowania nie został zachowany wówczas organ powinien w oparciu o art. 149 § 3 k.p.a. wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. Zgodnie z art. 151 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której: pkt 1 - odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo pkt 2 - uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Z powyższego jasno wynika, że wznowienie postępowania administracyjnego samo w sobie nie otwiera możliwości ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej, ponieważ w pierwszej kolejności nakierowane jest na zbadanie, czy w realiach konkretnej sprawy wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania, czy też taka przesłanka nie wystąpiła. Pozytywne ustalenie przez organ wystąpienia (istnienia) przesłanki wznowienia, otwiera organowi drogę do ewentualnego uchylenia decyzji ostatecznej i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy, chyba że wystąpią okoliczności określone w art. 151 § 2 k.p.a. w zw. z art. 146 k.p.a. Natomiast negatywne ustalenia w tym zakresie, czyli mówiąc inaczej - stwierdzenie braku wystąpienia ustawowej przesłanki wznowienia postępowania, zamyka organowi drogę do merytorycznego rozpatrzenia sprawy administracyjnej. W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych, akceptowanym w pełni przez tutejszy sąd, podkreśla się, że sens uregulowania zawartego w art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. polega na braku możliwości przejścia do merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej, gdy stwierdzi się, iż nie zaistniała żadna z podstaw wznowienia postępowania. Decyzja o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej może być podjęta po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i dowodowego, w wyniku którego jednoznacznie można stwierdzić, iż nie istniały określone w k.p.a. podstawy wznowienia postępowania. Postępowanie wznowieniowe nie może być wykorzystywane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Postępowanie to może bowiem odnosić się wyłącznie do kwestii ustalenia istnienia kwalifikowanych wad procesowych wyliczonych w art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b k.p.a. i z tej przyczyny w jego toku organ nie można prowadzić rozważań materialnoprawnych. Decyzja o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej nie stanowi rozstrzygnięcia co do istoty sprawy (art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.). Wydanie tej decyzji jest bowiem następstwem ustalenia przez organ braku podstaw wznowieniowych, co wyłącza dopuszczalność rozstrzygania o istocie sprawy. Ustalenie to pozbawia bowiem organ możliwości przystąpienia do oceny decyzji dotychczasowej, a w szczególności oceny, czy zapadła ona z naruszeniem prawa. W tej sprawie skarżący jako podstawę wznowienia postępowania, zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta z 11 lutego 2016 r. o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji obejmującej nadbudowę o jedną kondygnację istniejącego budynku dydaktycznego usytuowanego w G. przy ul. Z. 37A w G. - działka nr [...] obr. 78, powołał przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w myśl którego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Organ I instancji po prawidłowym ustaleniu zachowania przez wnioskodawców terminu z art. 148 § 2 k.p.a., w dniu 27 kwietnia 2016 r. wznowił postępowanie i poprawnie skoncentrował się na zbadaniu, czy skarżącemu przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zakończonym wspomnianą wyżej decyzją i czy faktycznie podmiot ten bez swojej winy został w nim pominięty. W tym miejscu wskazać należy, iż w myśl art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie "interesu prawnego" nie zostało dotychczas zdefiniowane w przepisach obowiązującego prawa, niemniej jednak w judykaturze sądów administracyjnych dominujące jest stanowisko, że interes prawny to osobisty, konkretny i aktualnie prawnie chroniony interes, który może być realizowany na podstawie określonego przepisu, bezpośrednio wiążący się z indywidualnie i prawnie chronioną sytuacją strony. O istnieniu tego interesu można mówić, gdy istnieje związek o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu na gruncie administracyjnoprawnym. Od tak pojętego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, tj. sytuację, w której dany podmiot jest zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, lecz nie znajduje oparcia w przepisach prawa materialnego powszechnie obowiązującego. W przypadku postępowań o ustalenie warunków zabudowy krąg stron ustalany jest w oparciu o zasadę dobrego sąsiedztwa uregulowaną w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. w zw. z art. 28 k.p.a. Zatem stroną takiego postępowania oprócz wnioskodawcy, który niekoniecznie musi być właścicielem terenu przeznaczonego pod inwestycję, mogą być właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości sąsiadujących bezpośrednio lub pośrednio z nieruchomością, na której planowana jest realizacja inwestycji. Przymiot strony tych podmiotów za każdym razem musi być jednak oceniany przez pryzmat wymogów wymienionych w art. 28 k.p.a. Sam fakt bycia właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub zarządcą sąsiedniej nieruchomości nie przesądza o tym, że podmiot taki automatycznie staje się stroną postępowania o ustalenie warunków zabudowy. Podkreślić należy, że strona skarżąca posiada w nieodpłatnym użytkowaniu działkę bezpośrednio sąsiadującą z działką, na której realizowana będzie inwestycja, a działka ta jest własnością Województwa i z tego tytułu udział w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną brał Marszałek Województwa. Pomiędzy stroną skarżącą a właścicielem działki funkcjonuje umowa o nieodpłatnym użytkowaniu i jest to stosunek zobowiązaniowy pomiędzy dwoma podmiotami, który w żaden sposób nie przekłada się na powstanie sytuacji, gdy po stronie nieodpłatnie użytkującego działkę powstaje naruszenie jego interesu prawnego prowadzące do powstania po jego stronie uprawnienia strony postępowania w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy. W niniejszym postępowaniu strona skarżąca nie wykazała istnienia własnego, indywidualnego interesu prawnego, chronionego przepisem prawa. Nie stanowi skutecznej argumentacji powoływanie się przez skarżącego na przepisy art. 244 § 1 k.c. w związku z art. 251 k.c. i art. 222 § 2 k.c.. Art. 241 § 1 k.c. jedynie wylicza ograniczone prawa rzeczowe, a art. 251 stanowi, że do ochrony praw rzeczowych ograniczonych stosuje się odpowiednio przepisy o ochronie własności. Żadnego z tych przepisów nie można w tej sprawie stosować, stanowią one ogólne normy prawne, nie konkretyzujące ochrony. Art. 222 § 2 k.c. stanowi zaś, że przeciwko osobie, która narusza własność w inny sposób aniżeli przez pozbawienie właściciela faktycznego władztwa nad rzeczą, przysługuje właścicielowi roszczenie o przywrócenie stanu zgodnego z prawem i o zaniechanie naruszeń. Jest to roszczenie nazywane roszczeniem negatoryjnym, które przysługuje przeciwko każdemu, kto narusza czyjąś własność w sposób bezprawny bez wyzucia właściciela z władania rzeczą (corpus), a więc nawet nie koniecznie z jej posiadania (wymagającego animus possidendi). Takie roszczenie, o ile byłoby uzasadnione, może być dochodzone w postępowaniu cywilnym, a nie administracyjnym. Skarżący wywodzi we wniesionej skardze swoje daleko idące prawa, które nie wynikają z przysługującego mu prawa do nieruchomości. Skarżący nie ma bowiem żadnego tytułu prawnego do nieruchomości bezpośrednio graniczącej z terenem inwestycji, a domaga się przyznania praw strony jak dla właściciela nieruchomości. Bez wątpienia Ośrodek w G. działa .w stosunku do użytkowanego gruntu w miejsce właściciela i w jego sferze prawnej, wykonując w granicach udzielonej kompetencji jego uprawnienia i obowiązki. Działania to nie obejmuje jednak skutecznego domagania się ochrony interesu faktycznego użytkownika. A taki interesem jest oczekiwanie wybudowania ogrodzenia pomiędzy działkami inwestora i Województwa . celem zachowania dogodnych warunków dla podopiecznych skarżącego i ochrony przed nadmiernymi immisjami ze strony nieruchomości, gdzie rozbudowana ma zostać szkoła. Skarżący nie wykazał istnienia interesu prawnego, który uzasadniałby przyznanie mu statusu strony w zakończonym postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy. Tym samym nie był osobą uprawnioną do żądania wznowienia postępowania zakończonego decyzją ustalającą warunki zabudowy, co w konsekwencji musi prowadzić do uznania, że decyzje wydane w kontrolowanym postępowaniu są zgodne z prawem. Z tych wszystkich względów skarga, jako niezasadna, podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło