II SA/Gd 239/06

Dnia 19 maja 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2006 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Spółdzielni A w G. na decyzję Wojewody z dnia 21 lutego 2006 r., nr [...] w przedmiocie zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości 1/ stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2/ zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej Spółdzielni A w G. 200 zł (dwieście) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 17 stycznia 2006 r., nr [...], Prezydent Miasta zezwolił B Sp. z o.o. w G. na czasowe zajęcie nieruchomości znajdujących się w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni A oznaczonych jako działki nr [...], [...] i [...] w celu ułożenia w ziemi kabla energetycznego niskiego napięcia, kabla telefonicznego C S.A. i D oraz kabla E. W pkt 3 decyzji zobowiązano wnioskodawcę do doprowadzenia zajętej nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po zakończeniu czynności uzasadniających czasowe zajęcie nieruchomości, zawiadomienia użytkownika wieczystego przedmiotowej nieruchomości o terminie rozpoczęcia i zakończenia robót oraz do ustalenia i wypłaty odszkodowania na rzecz użytkownika wieczystego terenu. W uzasadnieniu wskazanej decyzji organ administracji stanął na stanowisku, iż wobec spełnienia przesłanek z art. 124 ust. 1 i ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami należało przychylić się do wniosku B Sp. z o.o. w G. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca Spółdzielnia A zaskarżyła powyższą decyzję w całości wnosząc o jej uchylenie bądź o uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skarżąca Spółdzielnia wskazała, że toczy się kilka postępowań administracyjnych, których wyniki będą miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, m.in. o uchylenie uchwały Rady Miasta zatwierdzającej miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dotyczący części dzielnicy K. w G. w rejonie ulic M. i P. oraz postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania o pozwolenie na budowę wnioskodawcy na wskazanych wyżej terenach. Rozpoznając odwołanie Wojewoda decyzją z dnia 21 lutego 2006 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, uchylił pkt 3 osnowy zaskarżonej decyzji w części dotyczącej zobowiązania B Sp. z o.o. w G. do ustalenia i wypłaty odszkodowania na rzecz użytkownika wieczystego terenu. W uzasadnieniu wskazanego rozstrzygnięcia wskazano, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w części dotyczącej zobowiązania B Sp. z o.o. do ustalenia i wypłaty odszkodowania na rzecz użytkownika wieczystego terenu. Stwierdzono, że w związku z faktem, że budowa i utrzymanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, stanowi zgodnie z art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, cel publiczny, a użytkownik wieczysty nie udziela zgody na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, zasadnym pozostało wydanie pozwolenia na czasowe zajęcie przedmiotowych nieruchomości. W świetle powyższego organ odwoławczy uznał, że zarzuty skarżącej o wpływie toczących się postępowań administracyjnych na przedmiotowe rozstrzygnięcie są niezasadne. Art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi jedynie, że ograniczenie następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku jego braku, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Nie ma w nim mowy o żadnych innych decyzjach, a więc skoro ograniczenie następuje zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego, postępowanie w sprawie wznowienia postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę na terenach objętych ww. uchwałą nie ma żadnego wpływu na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości znajdujących się w użytkowaniu wieczystym skarżącej. Wskazano nadto, iż zgodnie z dyspozycją art. 129 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami organ właściwy wydaje odrębną decyzję w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania w razie obciążenia nieruchomości poprzez ograniczenie sposobu korzystania z niej. Wobec powyższego zasadnym było uchylenie zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie. Skargę na wskazaną decyzję złożyła Spółdzielnia A w części niedokonującej uchylenia decyzji Prezydenta Miasta z dnia 17 stycznia 2006 r., nr [...], wnosząc o uchylenie ww. decyzji i odmowę zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości znajdujących się w użytkowaniu wieczystym skarżącej bądź o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Uzasadniając skargę skarżąca ponowiła w całości argumentację sformułowaną w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skarga jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja jest niezgodne z prawem. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż dokonując kontroli legalności decyzji administracyjnych sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ocenia zatem nie tylko trafność zarzutów sformułowanych przez stronę skarżącą, ale również bada, czy nie zachodzą jakiegokolwiek inne wady zaskarżonego rozstrzygnięcia, w tym w szczególności kwalifikowane, tzn. takie które powodują nieważność orzeczenia bądź dają podstawę do wznowienia postępowania nim zakończonego. Zaskarżona decyzja organu odwoławczego wydana została w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., w myśl którego organ odwoławczy uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji. Z powyższego wynika, iż na wskazanej wyżej podstawie mogą zapaść dwa rodzaje rozstrzygnięć odwoławczych, a mianowicie merytoryczno – reformacyjne, gdy organ uchyli zaskarżone orzeczenie w całości lub w części i w tym zakresie orzeknie co do istoty sprawy bądź kasacyjne, gdy uchyli je i umorzy postępowanie pierwszej instancji. Orzeczenie pierwszego rodzaju sprawdza się do uchylenia zaskarżonej decyzji w odpowiedniej części i wydania orzeczenia merytorycznego w tym zakresie. Konstrukcja art. 138 k.p.a. wyklucza zatem dopuszczalność uchylenia przez organ odwoławczy decyzji organu I instancji bez merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, bądź bez dwóch możliwych rozstrzygnięć procesowych – umorzenia postępowania I instancji (§ 1 pkt 2) lub przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania (§ 2). W wyroku z dnia 13 października 1983 r., SA/Kr 706/83, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "(...) zgodnie z art. 138 k.p.a. organ odwoławczy uchylając decyzję organu I instancji jest zobowiązany do określenia swego stanowiska w sprawie, co powinno nastąpić poprzez orzeczenie co do istoty sprawy, umorzenie postępowania lub przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Decyzja organu odwoławczego ograniczająca się tylko do uchylenia decyzji organu administracji I instancji jest nieważna". Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podzielając przytoczony wyżej pogląd prawny. Wskazać tu nadto należy, że organ II instancji w zaskarżonej decyzji dokonał rozstrzygnięcia (nieprawidłowego jak już wyżej wykazano) tylko w zakresie pkt. 3 decyzji organu I instancji, a nie rozstrzygnął sprawy w zakresie objętym pkt. 1 tej decyzji. Tego rodzaju uchybienie przepisom postępowania administracyjnego należy zakwalifikować jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdza, że istnieją podstawy do uwzględnienia skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że stwierdza się nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Obarczenie zaskarżonej decyzji wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 k.p.a. uzasadniało rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego (art. 119 pkt 1 i art. 120 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępo- waniu przed sądami administracyjnymi stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. Sąd nie zawarł w wyroku rozstrzygnięcia opartego na przepisie art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określającego, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Rozstrzygnięcie takie jest bowiem zdaniem Sądu obligatoryjne tylko w takim przypadku, gdy zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja nadaje się ze swej istoty do wykonania oraz gdy przepis szczególny nie wyklucza jej wykonalności z mocy samego prawa do czasu prawomocnego rozpatrzenia skargi przez sąd. Skoro zatem zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja nie nadaje się w żadnej mierze do wykonania, to bezprzedmiotowe było orzekanie o możliwości wykonania decyzji w trybie art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.