II SA/Gd 2404/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch Sędzia NSA Jan Jędrkowiak Protokolant Diana Wójtowicz po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi K.B. na decyzję Kierownika Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 13 czerwca 2001 r. nr [...] w przedmiocie uprawnień kombatanckich 1. Uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ja decyzję Kierownika Urzędu Do Spraw Osób Represjonowanych z dnia 10 stycznia 2001r., nr [...] oraz zasądza od Kierownika Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz K. B. 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 2. stwierdza, że decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 13 czerwca 2001 r. Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 10 stycznia 2001 r. Nr [...], którą pozbawił K. B. uprawnień kombatanckich przyznanych jej przez Zarząd Wojewódzki Związku Bojowników o Wolność i Demokrację, decyzją z dnia 18 sierpnia 1987 r. z tytułu utrwalenia władzy ludowej w okresie od 1 czerwca 1945 r. do 15 listopada 1945 r. W uzasadnieniu wskazał, że uprawnienia kombatanckie K.B. zostały przyznane wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej w ramach służby pełnionej w organach M.O. W takiej zaś sytuacji, w myśl art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.), zwanej dalej ustawą o kombatantach, przewidziane tą ustawą przywileje tracą osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej. Wyjaśnił również, że w postępowaniu o pozbawienie uprawnień nie jest zobowiązany do dokonywania ustaleń czy istnieją przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach. Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła K. B., wskazując na swoją okupacyjną przeszłość. Załączyła do niej złożone przez dowódcę grup RO Zachód AK Wybrzeże 1939-1945 S. D. oświadczenie, którego treść potwierdza, że skarżąca w latach 1943-1945 była członkiem organizacji bojowej pn. Polski Związek Armii Podziemnej AK "Zachód", w której służyła jako łączniczka. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ rozpatrujący sprawę organ administracji dopuścił się naruszenia przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie jest trafne stanowisko Kierownika Urzędu, że w postępowaniu weryfikacyjnym gdy istnieją przesłanki do zastosowania art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach, to nie ma on obowiązku badania czy osobie poddanej weryfikacji przysługiwałyby uprawnienia kombatanckie z innych określonych w ustawie tytułów. Z utrwalonego już orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego wynika, że jeśli kombatant posiada uprawnienia kombatanckie z takiego tytułu, że możliwe jest pozbawienie go tych uprawnień na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach, a jednocześnie materiał dowodowy pozwala na ustalenie istnienia działalności kombatanckiej z innego tytułu objętego ustawą bądź zgłasza w postępowaniu weryfikacyjnym - prowadzonym także po dniu 31 grudnia 1998 r. - istnienie takiego tytułu, to przewidziany w art. 22 ust. 3 ustawy termin nie dotyczy takich sytuacji, a organ ma obowiązek rozpatrzyć, czy uprawnienia kombatanckie nie mogą być zachowane (uchwały składu Siedmiu Sędziów NSA z 3 grudnia 2001 r., sygn. akt OPS 11/01 i z 4 marca 2002 r., sygn. akt OPS 13/01; wyroki NSA z 31 lipca 2001 r., sygn. akt VSA 3431/00, z 9 sierpnia 2001 r., sygn. akt VSA 3875/00; wyrok Sądu Najwyższego z 14 marca 2002 r., sygn. akt III RN 166/01, z 27 marca 2002 r., sygn. akt III RN 207/01, z 27 marca 2002 r., sygn. akt III RN 211/01). Zważyć należy, że postępowanie w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich w oparciu o przepisy ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach jest postępowaniem administracyjnym, w którym stosuje się wszystkie unormowania dotyczące zasad i sposobu prowadzenia postępowania, w tym dowodowego, wynikające z kodeksu postępowania administracyjnego. W związku z powyższym organ powinien zgodnie z przepisami art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. rozpatrzyć czy skarżący nabył uprawnienia kombatanckie z innego przewidzianego w ustawie tytułu niż ustalone zaświadczeniem ZBoWiD-u i w zależności od tych ustaleń wydać właściwe rozstrzygnięcie. Zdaniem Sądu Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych uchybił swym obowiązkom, wynikającym z powyższych przepisów. W myśl art. 1 ust. 2 pkt 5 ustawy o kombatantach za działalność kombatancką uznaje się pełnienie służby w polskich podziemnych formacjach wojskowych lub organizacjach niepodległościowych na terytorium Państwa Polskiego w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939 r. oraz w granicach powojennych w okresie od wkroczenia armii Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich (ZSRR) do końca 1956 r., jeżeli były to formacje lub organizacje stawiające sobie za cel niepodległość i suwerenność Rzeczypospolitej. Z przedłożonych Sądowi akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżąca w toku postępowania powoływała się na okoliczność, iż po powrocie w roku 1943 z Niemiec z robót przymusowych nawiązała kontakt z podziemną organizacją bojową pn. Polski Związek Armii Podziemnej AK "Zachód", w której pełniła służbę w charakterze łącznika aż do wyzwolenia Wybrzeża Gdańskiego. Na powyższą okoliczność. Pani B. przedłożyła pisemne oświadczenie dowódcy grup RO Zachód AK Wybrzeże 1939-1945 S. D., z którego treści wynika, że w latach 1943-1945 była ona członkiem organizacji bojowej pn. Polski Związek Armii Podziemnej AK "Zachód", w której służyła jako łączniczka. Na potwierdzenie wiarygodności osoby świadka załączono m. in. kopię legitymacji stwierdzającą jego przynależność do Solidarności Polskich Kombatantów z tytułu służby w Armii Krajowej. Dowód z zeznań świadka nie został przez organ administracji przeprowadzony. Mając zatem na względzie powyższe okoliczności należy stwierdzić, że organ administracji, aby należycie rozstrzygnąć wniosek skarżącej, powinien w oparciu o dostępną wiedzę historyczną oraz zeznania świadków i ewentualnie przesłuchanie skarżącej ustalić czy we wskazanej podziemnej organizacji związanej z Armią Krajową rzeczywiście pełniła służbę. Wszelkie dowody winny zostać zebrane w sposób odpowiadający wymogom przepisów rozdziału 4 k.p.a., a ich ocena, którą organ administracji zobowiązany będzie poczynić w uzasadnieniu decyzji rozstrzygającej sprawę winna odpowiadać wymogom wynikającym z art. 80 k.p.a. Nie może być dowolna i musi opierać się na logicznych przesłankach. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Ponieważ art. 97 § 2 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nakazuje stosować dotychczasowe przepisy o wpisie i innych kosztach sądowych w sprawach, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, to wobec uwzględnienia skargi Sąd zasądził koszty postępowania na rzecz skarżącego na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74 poz. 368 ze zm.). Rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia niemożności wykonania zaskarżonej decyzji wydano na podstawie przepisu art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.