II SA/Gd 241/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Dobroń po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 stycznia 2007 r., nr [...] w przedmiocie przekazania podania dotyczącego zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Wójta Gminy z dnia 4 stycznia 2007 r., bez numeru, 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. Wójt Gminy postanowieniem z dnia 4 stycznia 2007r. wydanym na podstawie art. 65 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego przekazał podanie B. T. – pismo z dnia 29 grudnia 2006r. w sprawie ponownego ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, do rozpatrzenia Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu. Organ I instancji uznał na podstawie okoliczności sprawy, że opisane podanie należy traktować jako mylnie skierowaną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. B. T. na powyższe postanowienie wniosła zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wskazała odwołująca, że argumenty zawarte w uzasadnieniu postanowienia nie odnoszą się do treści pisma z dnia 29 grudnia 2006r., w którym wnosi ona o zmianę decyzji ustalającej prawo do zasiłku rodzinnego, wskazując na spełnienie przesłanki kryterium dochodowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 stycznia 2007r. utrzymało w mocy opisane wyżej postanowienie Wójta Gminy. SKO ustaliło, że skarżąca wnosiła o zmianę decyzji Wójta Gminy z dnia 21 września 2006r. Nr [...] odmawiającej przyznania prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku na dwoje dzieci: D. i C. T. Wymieniona decyzja została utrzymana w mocy decyzją SKO z dnia 7 listopada 2006r., którą strona otrzymała w dniu 6 grudnia 2006 r. Organ II instancji powołując się na art. 16 kpa wskazał, iż brak jest podstaw do zmiany przez organ I instancji decyzji z dnia 21 września 2006r. Nr [...], wobec czego należało przekazać sprawę do rozpatrzenia przez SKO zgodnie z właściwością rzeczową. B. T. na powyższe postanowienie złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku ponawiając argumenty podniesione w odwołaniu. W jej ocenie organy obu instancji nie uwzględniły wystąpienia nowej okoliczności w sprawie, która miała miejsce po wydaniu decyzji z dnia 7 listopada 2006r., to jest spełnienie przez skarżącą wymogu kryterium dochodowego, zgodnie ze skorygowanym zaświadczeniem z Urzędu Skarbowego z dnia 27 grudnia 2006r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentacje. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga podlegała uwzględnieniu, ponieważ zaskarżone postanowienie narusza prawo. Sąd administracyjny sprawuje zaś, w zakresie swej właściwości, kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając skargę Sąd miał również na względzie treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jak wynika z niespornych okoliczności sprawy skarżąca ubiegała się o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku na dwoje dzieci . i C. T. Decyzją z dnia 21 września 2006r. Nr [...] Wójt Gminy odmówił skarżącej przyznania przedmiotowych świadczeń, uzasadniając odmowę przekroczeniem kryterium dochodowego, co zostało ustalone na podstawie zaświadczenia z Urzędu Skarbowego o wysokości dochodu osiągniętego 2005r. Wymieniona decyzja na skutek odwołania wniesionego przez B. T. utrzymana została w mocy ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 listopada 2006r. Nr [...], doręczoną stronie w dniu 6 grudnia 2006r. Pismo skarżącej z wnioskiem o zmianę decyzji organu I instancji w związku z okolicznością, jaką jest skorygowane zaświadczenie Urzędu Skarbowego o wysokości dochodu członków rodziny skarżącej za rok 2005, wpłynęło do Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w dniu 29 grudnia 2006r. Z treści pisma wynika, że skarżąca nie zamierza korzystać z dalszych środków zaskarżenia (vide: pismo w aktach administracyjnych I instancji). Prawidłowe jest ustalenie organu odwoławczego, że strona w opisanym wyżej piśmie wnosi o zmianę decyzji z dnia 21 września 2006r. wydanej w imieniu Wójta Gminy przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej. Z okoliczności sprawy, co potwierdza również treść skargi, wynika jednoznacznie brak zamiaru zaskarżenia decyzji SKO z dnia 7 listopada 2006r. do sądu administracyjnego. Jednakże mimo prawidłowego ustalenia przez SKO intencji skarżącej, zaskarżone postanowienie naruszyło przepisy prawa. Wskazać bowiem należy, wbrew stanowisku organu odwoławczego, że stosownie do treści art. 16 kpa decyzja Wójta Gminy z dnia 21 września 2006r. stała się w okolicznościach niniejszej sprawy ostateczna. Zgodnie z art. 16 § 1 kpa decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Jak wynika z przepisów postępowania, odwołanie w toku instancji nie służy między innymi od decyzji wydanych w II instancji (art. 127 kpa). W rozpoznawanej sprawie na skutek wydanej w postępowaniu odwoławczym decyzji SKO z dnia 7 listopada 2006r., w sposób ostateczny załatwiona została sprawa administracyjna, której przedmiot wyznaczył wniosek strony z dnia 20 lipca 2006r. o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku. Skoro decyzja Wójta Gminy stała się ostateczna, strona skarżąca mogła domagać się jej zmiany, zgodnie z treścią pisma z dnia 29 grudnia 2006r. W tej sytuacji rzeczą organu administracji było zbadania, czy treść żądania, którego celem jest zmiana decyzji ostatecznej, jest dopuszczalna w świetle przepisów postępowania administracyjnego lub ustawy szczególnej, o czym mowa w cytowanym wyżej przepisie art. 16 kpa. Organ I instancji wadliwie zinterpretował podanie skarżącej, mimo iż żądanie w nim wyrażone było jednoznaczne. To, że strona błędnie w piśmie powołała się na przepis art. 132 kpa nie wiązało w żaden sposób organu administracji, natomiast mogło wzbudzić wątpliwości co do treści żądania, obligujące organ do wyjaśnienia stronie jej sytuacji prawnej i zwrócenia się o doprecyzowanie treści przedmiotowego podania. Skutkiem zaniechania wyjaśnienia intencji strony było wadliwe potraktowanie jej pisma jako skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wniesionej do niewłaściwego organu. Tym samym organ I instancji naruszył ogólne zasady postępowania administracyjnego wyrażone w art. 7, art. 8 i art. 9 kpa, a w konsekwencji również art. 65 kpa. Organ odwoławczy z kolei utrzymując w mocy wadliwe postanowienie organu I instancji naruszył przepis art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 140 kpa. Prawidłowo uznając, że treścią podania strony jest żądanie zmiany decyzji Wójta z dnia 21 września 2006r., błędnie SKO uznało, iż żądanie to narusza przepis art. 16 kpa. Skoro bowiem bezspornie przedmiotowa decyzja Wójta stała się ostateczna, to może zostać zmieniona stosownie do treści tego przepisu, na warunkach określonych w przepisach postępowania lub w ustawie szczególnej. Przepisy prawa materialnego regulujące przedmiot niniejszej sprawy, jakim jest zasiłek rodzinny i dodatki do niego, zawiera ustawa z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006r., Nr 139, poz. 992, ze zm.). Zgodnie z art. 32 ust. 1 tej ustawy organ właściwy może bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych albo osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne. Stosownie zaś do ust 2, w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Istnienie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji administracyjnej uzasadniało wszczęcie postępowania na skutek podania strony, w kierunku wzruszenia przedmiotowej decyzji. Z uwagi na naruszenie wymienionych wyżej przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzające, stosownie do treści art. 145 § 1 pkt c w związku z art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozpoznając podanie strony ponownie, organ I instancji rozpatrzy je jako wniosek o zmianę ostatecznej decyzji Wójta z dnia 21 września 2006r. Nr [...], stosując zgodnie z treścią przytoczonego wyżej przepisu art. 32 ustawy o świadczeniach rodzinnych, reguły określone w kodeksie postępowania administracyjnego (art. 154 kpa). W wyroku zawarto obligatoryjne rozstrzygnięcie oparte na przepisie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określającego, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt nie może być wykonany, skutkiem którego zaskarżone postanowienie nie obowiązuje do daty uprawomocnienia wyroku. Zarządzenie 1. odpis wyroku wraz z uzasadnieniem i pouczeniem o skardze kasacyjnej doręczyć skarżącej i SKO, 2. akta przedłożyć za 46 dni.