II SA/Gd 2422/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Jędrkowiak Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Protokolant Ilona Panic po rozpoznaniu w 22 września 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora nadzoru Budowlanego z dnia 23 sierpnia 2002 r., nr [...] w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego oddala skargę. Decyzją z dnia 16 lipca 2002 r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zezwolił A Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L., na wznowienie użytkowania obiektu stacji paliw, na działce nr [...] przy ul. [...] jako stacji przeznaczonej do użytku publicznego. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 51 ust. 1 a w związku z art. 71 ust. 3 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2000r.Nr 106 poz. 1126 ze zm.). W uzasadnieniu organ administracji ustalił, że obiekt stacji paliw został wybudowany jako część inwestycji budowy Międzykółkowej Bazy Maszynowej w L., na podstawie decyzji nr [...] z dnia 3 lutego 1969 r. wydanej przez Powiatowej Rady Narodowej o zatwierdzeniu planu ogólnego zagospodarowania obiektu. Stacja obsługiwała Międzykółkową Bazę Maszynową w L., wybudowaną dla obsługi kółek rolniczych. Dopuszczenie stacji do użytku publicznego miało miejsce kilkanaście lat temu tj. przed nabyciem stacji w 2000 r. przez obecnego właściciela spółkę A. W urzędzie brak jest dokumentu zawiadomienia o oddaniu stacji do użytkowania lub zmianie sposobu użytkowania. Organ I instancji wskazał, że zgodnie z miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego gminy zatwierdzonym Uchwałą Rady Gminy nr XXXVII/237/94 z dnia 22 kwietnia 1994r. (Dz.Urz.Woj.Gd Nr 23 poz. 115 z 1994r. ) przekształcenie zakładowej stacji benzynowej do użytku publicznego było dopuszczalne, pod warunkiem uzyskania uzgodnień dotyczących ochrony środowiska, warunków sanitarnych oraz warunków bezpieczeństwa ruchu z następującymi instytucjami: Wydziałem Ochrony Środowiska Urzędu Wojewódzkiego, Państwowym Wojewódzkim Inspektorem Sanitarnym, Rejonem Dróg Publicznych. Ponieważ użytkownik dobrowolnie przedłożył wymagane przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie dokumenty, organ uznał za bezprzedmiotowe nakładanie na stronę obowiązków wynikających z art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł D. Ł. zarzucając naruszenie art. 51 ust. 1 a w związku z art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego, poprzez zezwolenie na wznowienie użytkowania stacji paliw mimo braku decyzji organu architektoniczno budowlanego o zmianie sposobu użytkowania obiektu budowanego, naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie zawartego w decyzji organu odwoławczego stanowiska, że przeznaczenie stacji paliw do użytku publicznego wymaga decyzji o zmianie sposobu użytkowania obiektu budowanego, oraz pominięcie treści planu zagospodarowania przestrzennego. Decyzją z dnia 23 sierpnia 2002 r. Nr [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy ustalił, że bez wymaganego przepisami pozwolenia zakładowa stacja paliw została przekształcona w stację paliw do użytku publicznego. W związku z samowolną zmianą sposobu użytkowania obiektu stacji paliw, w niniejszej sprawie, na podstawie art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego, znajdują odpowiednie zastosowanie przepisy art. 50 i 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Przepisy te nie dają podstaw do wydania decyzji zezwalającej na wznowienie użytkowania obiektu, a organ administracji winien wyczerpać tryb przewidziany w art. 51 w związku z art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego. A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. wniosła skargę na przedmiotową decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego, domagając się jej uchylenia. Skarżąca podniosła zarzut sprzeczności dokonanych ustaleń faktycznych z rzeczywistym stanem rzeczy, wskazując, iż w niniejszej sprawie nie doszło do samowolnej zmiany przez skarżących sposobu użytkowania stacji. Dopuszczenie stacji do użytku publicznego miało bowiem miejsce kilkanaście lat przed jej nabyciem przez skarżącą i zostało uwzględnione w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Skarżąca stwierdziła, że sama nazwa jej poprzednika - Międzykółkowa Baza Maszynowa wskazuje na użytkowanie spornego obiektu przez podmioty zewnętrzne, a nie tylko należące go samego zakładu. Skarżąca wskazała nadto, że prowadzi działalność zgodnie z wszystkim wymogami technicznymi i sanitarnymi, co potwierdziła przedłożona przez nią dokumentacja. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu wydanej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Stanowiący podstawę wydania zaskarżonej decyzji art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2000r. Nr 106 poz. 1126 ze zm.) stanowi, iż zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga pozwolenia właściwego organu, przepisy art. 32 stosuje się odpowiednio. Art. 71 ust. 2 tej ustawy stanowi, że za zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności: 1) przeróbkę pomieszczenia z przeznaczeniem na pobyt ludzi albo przeznaczenie do użytku publicznego lokalu lub pomieszczenia, które uprzednio miało inne przeznaczenie bądź było budowane w innym celu, w tym także przeznaczenie pomieszczeń mieszkalnych na cele niemieszkalne, 2) podjęcie albo zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego lub pracy, warunki zdrowotne, higieniczno-sanitarne lub ochrony środowiska, bądź wielkość lub układ obciążeń. Zgodnie z ust. 3 niniejszego artykułu, w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia, o którym mowa w ust. 1, przepisy art. 50 i art. 51 stosuje się odpowiednio. W decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1, właściwy organ może nakazać właścicielowi albo zarządcy przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Zarzut skarżącej dotyczący błędnego ustalenia przez organy administracji, że w niniejszej sprawie doszło do samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego przez przeznaczenie stacji paliw do użytku publicznego, jest niezasadny. Z art. 71 ust. 1 Prawa budowlanego wynika, że przeznaczenie obiektu, który miał poprzednio inne przeznaczenie, do użytku publicznego stanowi zmianę sposobu użytkowania tego obiektu (art. 71 ust. 2 pkt 1). Przeznaczenie stacji paliw do użytku publicznego stanowi zatem zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego w rozumieniu tego przepisu, wymagającą pozwolenia, a taka ocena charakteru dokonanej zmiany sposobu użytkowania, wynika wprost z treści ustawy i nie wymaga dokonywania szczegółowych ustaleń w tym zakresie. Podnoszony przez skarżącego argument, iż stacja paliw Międzykółkowej Bazy Maszynowej Spółdzielni Kółek Rolniczych użytkowana była przez podmioty zewnętrzne, a nie tylko należące go samego zakładu, nie jest uzasadniony. Pierwotną funkcją stacji paliw była obsługa ściśle określonych podmiotów - zrzeszonych w Spółdzielni Kółek Rolniczych, nawet szeroki podmiotowy zakres świadczonych usług, ale ograniczony do określonej kategorii odbiorców, wbrew stanowisku skarżącego, nie świadczy o wcześniejszym publicznym użytkowaniu stacji. Także treść planu zagospodarowania przestrzennego, na który powołuje się skarżący, bezpośrednio potwierdza poprzedni wewnętrzny sposób użytkowania stacji paliw. Miejscowy Plan Ogólny Zagospodarowania Przestrzennego gminy zatwierdzony Uchwałą Rady Gminy nr XXXVII/237/94 z dnia 22 kwietnia 1994r. (Dz.Urz.Woj.Gd Nr 23 poz. 115 z 1994r.) stanowi bowiem, iż w jednostce planistycznej 1.8. RPU znajduje się stacja paliw Spółdzielni Kółek Rolniczych, i zawiera postanowienie o dopuszczalności przekształcenia zakładowej stacji benzynowej do użytku publicznego, pod warunkiem uzyskania uzgodnień dotyczących ochrony środowiska, warunków sanitarnych oraz warunków'' bezpieczeństwa ruchu. Podnoszona przez skarżącą okoliczność, iż zmiana sposobu użytkowania stacji nastąpiła przed jej nabyciem przez skarżącą, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. W przypadku samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, nakazy przewidziane w art. 50 i art. 51 w związku z art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego winny być kierowane do aktualnego użytkownika obiektu, on bowiem winien legitymować się pozwoleniem na użytkowanie zgodnym z prowadzoną w obiekcie działalnością. Ten również podmiot, w zależności od dokonanych w toku postępowania administracyjnego ustaleń, winien zostać zobowiązany przez organ administracji do zaprzestania bezprawnego użytkowania obiektu, bądź po wykonaniu nałożonych obowiązków uzyskać pozwolenie na jego użytkowanie. Fakt, iż samowolnej zmiany sposobu użytkowania dopuścił się już poprzedni użytkownik stacji, w żaden sposób nie legalizuje działań skarżącej. Nie uzasadnia on również udziału w postępowaniu poprzednika prawnego skarżącej, który zaprzestał prowadzenia w obiekcie działalności z momentem jego zbycia. Organ odwoławczy prawidłowo zatem uznał, iż w niniejszej sprawie w związku z samowolną zamianą sposobu użytkowania stacji paliw w stosunku do skarżącego znajduje zastosowanie tryb przewidziany w art. 51 w związku z art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego. Decyzja wydana na podstawie art. 51 ust. 1 w związku z art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego winna określać czynności jakie należy wykonać w celu doprowadzenia zmienionego sposobu użytkowania do stanu zgodnego z prawem, winna zatem zobowiązywać stronę do spełnienia warunków wymaganych przy uzyskaniu pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania, którego uzyskania strona zaniechała. Prawidłowo także organ II instancji stwierdził, iż wydanie przez inspektora nadzoru budowlanego decyzji o pozwoleniu na wznowienie użytkowania obiektu budowlanego nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa, a zarzuty skarżącego w tym zakresie są bezzasadne. Przepis art. 55 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego stanowi bowiem, iż jeżeli właściwy organ wydał decyzję nakazującą dokonanie określonych czynności, zmian lub przeróbek na podstawie art. 71 ust, 3, wymagane jest uzyskanie pozwolenia na użytkowanie. Właściwym do wydania takiego pozwolenia, z mocy art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, był w dacie wydania zaskarżonej decyzji, organ administracji architektomczno-budowlanej. Wobec wyraźnego, odrębnego, uregulowania tej kwestii przez ustawodawcę w art. 55 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, brak jest, w przypadku samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, podstaw do odpowiedniego zastosowania z mocy art. 71 ust. 3 przepisu art. 51 ust. 1 a Prawa budowlanego, przewidującego wydanie przez inspektora nadzoru budowlanego decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych. Wydanie decyzji o "o pozwoleniu na wznowienie użytkowania" obiektu nie znajduje zatem uzasadnienia w przepisach prawa, a wydanie pozwolenia na użytkowanie, przypadku samowolnej zmiany sposobu użytkowania, nie leży w kompetencji inspektora nadzoru budowlanego. W niniejszej sprawie organ administracji prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego — ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane i prawidłowo na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zaskarżona decyzja jest zatem zgodna z prawem. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.