II SA/Gd 2451/00

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA M. Gorski (spr.) Sędziowie WSA A. Despot-Mładanowicz K. Retyk Protokolant Jarosław Skopczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi E. M.-B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 września 2000 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich i Komunikacji Publicznej z dnia 30 czerwca 2000 r. Nr [...], 2. decyzje wymienione w punkcie 1 nie mogą być wykonywane, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz E. M.-B. 61,- (sześćdziesiąt jeden) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. 3 II SA/Gd 2451/00 U z a s a d n i e n i e Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję dyrektora Zarządu Dróg Miejskich i Komunikacji Publicznej z dnia 30 czerwca 2000 r. nr [...] zezwalającą E. M.-B. – Pizzeria "[...]" na zajęcie części pasa drogowego ulicy [...] w [...] o powierzchni [...] na okres od 1 maja 2000 r. do 30 września 2000 r. w celu ustawienia ogródka letniego i ustalającą opłaty za zajęcie pasa drogowego w kwocie 1514,70 zł. Jako podstawę prawną zaskarżonego orzeczenia powołano art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 40 ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 14 poz. 60 z późn. zm.) i § 10a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 stycznia 1986 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów o drogach publicznych (Dz. U. Nr 6, poz. 33 z późn. zm.). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, iż zgodnie z treścią art. 40 ust. 4 ustawy o drogach publicznych – publ. jak wyżej Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia określiła zasady i warunki udzielania zezwoleń na zajmowanie pasa drogowego i umieszczanie w nim urządzeń nie związanych z funkcjonowaniem drogi oraz opłaty z tego tytułu, jak również kary pieniężne za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia oraz organy właściwe w tych sprawach. Stosownie do § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 stycznia 1986 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych zajęcie pasa drogowego na cele nie związane z budową, modernizacją i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi. Zgodnie zaś z § 10a ust. 1 tego rozporządzenia zarządca drogi pobiera opłatę odpowiadająca iloczynowi powierzchni pasa drogowego zajętego przez obiekt handlowy, liczby dni zajęcia pasa drogowego określonych w zezwoleniu oraz stawki opłat. Zdaniem organu II instancji własność terenu, na którym zlokalizowano obiekt handlowy nie ma znaczenia, jeżeli znajduje się on w pasie drogowym. Obowiązujące prawo wskazuje, że nawet właściciel terenu ma obowiązek uzyskania zgody na zajęcie pasa drogowego i musi dokonać stosownej opłaty. Decyzję tę zaskarżyła E. M.-B.– Pizzeria "[...]". Wnosząc o jej uchylenie skarżąca zarzucała, iż jest właścicielką pasa drogowego w części, która dotyczyła jego zajęcia pod ogródek Pizzerii "[...]" w [...] i jej zdaniem Zarząd Dróg Miejskich mógłby co najwyżej pobrać jednorazową opłatę w znaczkach skarbowych, a nie naliczać czynszu za nie swoją własność zwłaszcza, iż ona jako właścicielka nie pobierała czynszu od Zarządu Dróg Miejskich. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wychodząc poza granicę skargi do czego Sąd uprawniony jest z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) stwierdzić należy, iż stosownie do art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.) nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Podstawą do ujawnienia w księdze wieczystej przejścia na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego jest zgodnie z treścią art. 73 ust. 3 tej ustawy ostateczna decyzja wojewody. W aktach sprawy brak jest takiej decyzji wojewody, a organ II instancji mimo wezwania go przez Sąd do nadesłania jej w terminie publikacyjnym nie tylko nie nadesłał decyzji, ale nie odpowiedział na wezwanie Sądu. W sprawie zatem powstaje problem kto jest zarządcą pasa drogowego, którego zajęcia w części domagała się skarżąca i kto był uprawniony do wydania zezwolenia na zajęcie pasa i określenia wysokości należnych opłat. Sąd Najwyższy w uchwale w sprawie III CZP [...] (OSNC [...]) wyraził pogląd, iż niedopuszczalne jest ustalenie przez sąd nabycie własności nieruchomości na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną – publ. jak wyżej. Problemem zatem w sprawie nie jest kwestia czy na zajęcie części pasa drogowego niezbędna jest zgoda właściwego organu i że od zajęcia pasa drogowego pobiera się opłaty, a zagadnienie kto w istocie jest właścicielem pasa drogowego. Domniemanie przejścia własności pasa drogowego z dotychczasowego właściciela na Skarb Państwa lub na właściwą jednostkę samorządu terytorialnego jest niedopuszczalne. Nie jest bez znaczenia treść takiej decyzji, bowiem ta określa własność rzeczową organów orzekających w sprawie. Ostatnie zdanie uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazuje na to, iż nie została wcześniej uregulowana kwestia własności pasa drogowego, skoro organ II instancji powołuje się jedynie na § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 stycznia 1986 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych (Dz. U. Nr 6 poz. 33 z późn. zm.) i § 10a tego rozporządzenia co oznacza, iż brak jest podstaw do ustalenia właściwości organów do orzekania w sprawie. Mając powyższe rozważania na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 145 § 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 cytowanej wyżej ustawy.