II SA/Gd 2458/00
WyrokWSA w Gdańsku2004-02-05
Skład orzekający: Krzysztof Ziółkowski, Krzysztof Gruszecki, Janina Guść
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która nie została podpisana przez wszystkich członków składu orzekającego, jest nieważna?Ratio decidendi
Decyzja administracyjna wydana przez organ kolegialny, która nie została podpisana przez wszystkich członków składu orzekającego, jest dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa, co skutkuje jej nieważnością. Podpis jest istotnym elementem decyzji, a doręczenie stronie jedynie kserokopii decyzji z brakami formalnymi jest prawnie bezskuteczne.Stan faktyczny
Spółdzielnia B wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku magazynu. Skarżąca podniosła zarzut wadliwości decyzji SKO z uwagi na brak podpisu trzeciego członka Kolegium. SKO przyznało, że doręczona skarżącej decyzja miała tylko dwa podpisy, jednak twierdziło, że oryginał w aktach zawierał trzy podpisy i że sprawa została rozpoznana przez trzyosobowy skład.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Sędziowie: As. WSA Krzysztof Gruszecki WSA Janina Guść (spr.) Protokolant: Barbara Kroczak po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Spółdzielni A we W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 sierpnia 2000 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Spółdzielni A we W. kwotę 10 (dziesięć) zł.
Prezydent Miasta decyzją z dnia 5 lipca 2000 r. Nr [...] na podstawie art. 39, art. 40 ust. 1 i 3 i art. 42 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 89, poz. 415 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a. i art. 107 k.p.a. po rozpoznaniu wniosku A Spółki Akcyjnej z siedzibą we W. ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku magazynu wyrobów gotowych z przyłączami, odprowadzenia wód opadowych, placu manewrowego, dróg pożarowej i wewnętrznych oraz budowie nawierzchni na ul. [...] na nieruchomości położonej we W. przy ul. [...] stanowiącej działki Nr podane w załączniku opisowym nr 1.
Spółdzielnia B z siedzibą we W. wniosła odwołanie od tej decyzji wskazując, że budowa magazynu jest sprzeczna z planem zagospodarowania przestrzennego, przewidującym jedynie adaptację istniejącego Zakładu Koncentratów Spożywczych, a nie budowę nowego budynku, a wysokość obiektu pozostaje w dysproporcji do budynków sąsiednich. Nadto w odwołaniu wskazano, że trzyzmianowa praca w obiekcie i wjazd od ul. [...] przy małym placu manewrowym spowoduje uciążliwość, w postaci hałasu, dla mieszkańców sąsiednich budynków.
Decyzją z dnia 21 sierpnia 2000 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołując jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 43 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tj. Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 43 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym nie można odmówić ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli zamierzenie nie jest sprzeczne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organ II instancji wskazał, że odmowa ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu może nastąpić, gdyby uwzględnienie wniosku skutkowało nie jakimkolwiek, ale takim naruszeniem planu zagospodarowania przestrzennego, które nie dawałoby się pogodzić z porządkiem prawnym ustalonym w tym planie lub przepisach szczególnych, np. realizacja zamierzenia wnioskodawcy wykluczałaby zagospodarowanie terenu dla ustalonej w planie funkcji. Plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje na obszarze objętym postępowaniem "Teren przemysłu nieuciążliwego. Adaptacja istniejącego Zakładu Koncentratów Spożywczych". Lokalizacja na tym terenie budynku magazynowego nie jest sprzeczna z treścią planu, a zarzuty odwołania w tym zakresie są nieuzasadnione. Odnośny zapis planu dotyczy bowiem wyłącznie budynków zakładu pozostających pod ochroną konserwatorską. Na inwestycję uzyskano zgodę Konserwatora Zabytków i została ona pozytywnie zaopiniowana przez Państwowy Inspektorat Sanitarny. Organ II instancji wskazał, że wymogi dotyczące ochrony osób trzecich są rozpatrywane w toku postępowania o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu w granicach określonych ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego, a szczegółowe badanie interesów osób trzecich zagrożonych inwestycją następuje na etapie wydawania pozwolenia na budowę, w którym odwołujący się, uczestnicząc jako strona, będzie mógł podnosić konkretne zarzuty, w tym dotyczące naruszenia jego interesów przez umiejscowienie wjazdu do obiektu.
Spółdzielnia B z siedzibą we W. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję, domagając się jej uchylenia.
Skarżący wskazał, że doręczona mu decyzja jest wadliwa, bowiem została podpisana jedynie przez dwóch, a nie trzech członków Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w związku z czym skład Kolegium był niewłaściwy. Ponadto skarżący podniósł zarzuty
- braku wnikliwości przy ocenie wniosków konserwatorskich i istnienie dwóch sprzecznych postanowień w tym zakresie
- naruszenia interesów osób zamieszkujących na sąsiednich nieruchomościach, w związku dojazdem do magazynu samochodów ciężarowych i hałasem na rampach załadunkowych
- błędnego ustalenia, że sprawy ochrony interesów osób trzecich będą mogły być rozważone na etapie pozwolenia na budowę, bowiem wydana decyzja wytycza podstawowe kierunki projektowanej inwestycji w sposób wiążący dla organu wydającego pozwolenie na budowę
- błędnej interpretacji zapisów planu nie uwzględniającej rozróżnienia pojęć adaptacja i rozbudowa-budowa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ II instancji przyznał, że zarzut skarżącej dotyczący otrzymania decyzji zawierającej dwa podpisy jest uzasadniony. Wskazał jednak, iż odwołanie było rozpoznane w składzie trzyosobowym i wydana decyzja nie jest dotknięta nieważnością. Decyzja pozostawiona w aktach organu oraz przesłana Prezydentowi Miasta zawierała wymagane trzy podpisy, a skarżącemu przesłano kserokopię wydanej decyzji z trzema podpisami. Skarżącym mógł zatem przyjąć, że skutki prawne związane wydaniem decyzji nastąpiły zatem od daty doręczenia mu uwierzytelnionego odpisu decyzji z wymaganymi podpisami. Nadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że postępowanie prowadzone przez organ konserwatorski nie może być przedmiotem oceny organów wydających decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Zarzut skarżącego odnośnie wadliwości decyzji wobec braku podpisu trzeciego członka Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest uzasadniony.
Decyzja administracyjna musi odpowiadać warunkom wskazanym w art. 107 § 1 k.p.a. – powinna zatem zawierać oznaczenie organu wydającego decyzję, datę wydania, oznaczenie stron, powołanie podstawy prawnej, treść rozstrzygnięcia sprawy, uzasadnienie faktyczne i prawne, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji i pouczenie o środkach prawnych. Podpis osoby wydającej decyzję należy niewątpliwie do istotnych elementów decyzji mających zasadnicze znaczenie dla oceny jej prawidłowości, bądź istnienia – w przypadku decyzji wydawanych jednoosobowo. To przez podpisanie decyzji, organ wyraża wolę powzięcia rozstrzygnięcia o określonej treści, wydanie decyzji pisemnej związane jest zatem nierozerwalnie z jej podpisaniem. Twierdzenie, że decyzja organu kolegialnego powzięta została przez organ działający we właściwym składzie, w sytuacji braku wymaganych podpisów członków tego organu jest zatem nieuzasadnione. O ile przepisy nie stanowią inaczej, w przypadku decyzji wydawanej przez organ kolegialny decyzja winna zawierać podpisy wszystkich osób uczestniczących w podjęciu decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze jest organem kolegialnym. Jak wynika z art. 18 ust. 1 i art. 17 ust. 5 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.), składa się ono z trzech osób, a orzeczenia kolegium podpisują wszyscy członkowie składu. Decyzja tego organu powinna być zatem podpisana przez trzy osoby.
Decyzja, sprzecznie z prawem ,nie podpisana przez wszystkich członków organu kolegialnego narusza podstawowe wymogi dotyczące wydawania decyzji administracyjnych. Rażące naruszenie prawa – przepisów dotyczących składu i zasad podpisywania orzeczeń samorządowych kolegiów odwoławczych oraz art. 107 § 1 k.p.a., uzasadnia w świetle art. 156 § 1 pkt 2 stwierdzenie nieważności decyzji.
Zaskarżona decyzja doręczona skarżącemu nie zawierała podpisów trzech członków kolegium, co skutkuje jej nieważnością.
Fakt podpisania przez trzech członków Kolegium egzemplarza decyzji pozostawionego w aktach oraz doręczenia skarżącemu kserokopii tej decyzji, nie ma wpływu na ocenę ważności zaskarżonej decyzji.
Decyzja administracyjna jest indywidualnym aktem administracyjnym zewnętrznym, skierowanym do konkretnego adresata i winna być zakomunikowana temu adresatowi w przewidzianej prawem formie.
Dopiero spełnienie tej przesłanki, nadaje, podjętej przez organ administracji czynności, walor wiążącej decyzji administracyjnej. Art. 110 k.p.a. stanowi, że organ administracyjny, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Decyzja, która nie została stronom doręczona ani ogłoszona, stanowi jedynie projekt decyzji, którym organ administracji nie jest związany. Dla ważności wydanej decyzji jest zatem niezbędne, by wymogi ważności decyzji (w tym wymogi w zakresie podpisania decyzji) spełniały wszystkie egzemplarze wydanej decyzji, zarówno egzemplarz pozostawiony w aktach administracyjnych, jak i egzemplarze doręczane stronom postępowania. Fakt istnienia w aktach decyzji podpisanej przez trzech członków kolegium nie sanuje wadliwości zaskarżonej decyzji. Decyzja w takiej formie – w jakiej istnieje ona w aktach administracyjnych – tj. zawierającej trzy podpisy – nie została bowiem skarżącemu doręczona.
Zgodnie z art. 109 § 1 k.p.a. decyzję doręcza się stronom na piśmie. Przepis ten wprowadza zasadę doręczenia decyzji, a więc jej oryginału a nie odpisu bądź kopii. Strona winna zatem otrzymać dokument jakim jest decyzja w oryginale, z własnoręcznymi podpisami osób reprezentujących organ wydający decyzję. Doręczenie stronie kserokopii decyzji znajdującej się w aktach administracyjnych, zawierającej trzy podpisy jest prawnie bezskuteczne.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem wydana decyzja rażąco narusza prawo.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. Wobec nieważności decyzji, rozstrzyganie pozostałych zarzutów skargi, dotyczących merytorycznej słuszności decyzji nieważnej, było bezprzedmiotowe.
W związku z uwzględnieniem skargi, Sąd na postawie art. 200 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zasądził na rzecz skarżącego od Samorządowego Kolegium Odwoławczego tytułem zwrotu kosztów postępowania – uiszczonego w sprawie wpisu sądowego kwotę 10 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło