II SA/Gd 246/25
WyrokWSA w Gdańsku2026-01-08
Skład orzekający: Katarzyna Krzysztofowicz, Krzysztof Kaszubowski, Jakub Chojnacki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wybudowanego garażu, który częściowo znajduje się w strefie ochronnej gazociągu wysokiego ciśnienia, może zostać utrzymana w mocy, mimo że organ odwoławczy nie zbadał w sposób wyczerpujący możliwości legalizacji obiektu ze względu na naruszenie przepisów techniczno-budowlanych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja nakazująca rozbiórkę garażu jest zgodna z prawem, ponieważ obiekt ten został wybudowany bez wymaganego zgłoszenia i narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie nieprzekraczalnych linii zabudowy od gazociągu wysokiego ciśnienia. Niezgodność z planem miejscowym stanowi przeszkodę nie do pokonania dla legalizacji obiektu, co uzasadnia nakaz rozbiórki, nawet jeśli kwestia naruszenia przepisów techniczno-budowlanych nie została w pełni zbadana.Stan faktyczny
Skarżący H. K. wniósł skargę na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) nakazującą rozbiórkę garażu wybudowanego w 2018 r. bez pozwolenia na budowę. Organ pierwszej instancji (PINB) pierwotnie nakazał rozbiórkę, wskazując na naruszenie przepisów technicznych i miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. WINB uchylił decyzję PINB i sam wydał nakaz rozbiórki, uznając, że obiekt jest garażem, a jego budowa wymagała zgłoszenia, które nie zostało dokonane. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów KPA poprzez wydanie decyzji na jego niekorzyść i błędną kwalifikację obiektu jako garażu zamiast budynku gospodarczego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Asesor sądowy WSA Jakub Chojnacki (spr.) Protokolant Specjalista Kinga Czernis po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2026 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi H. K. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 25 lutego 2025 r., nr WOP.7721.176.2023.GD w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Pan H. K. (Skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku (WINB) z 25 lutego 2025 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kartuzach (PINB) w dniu 18 sierpnia 2023 r. wydał decyzję nakazującą Skarżącemu rozbiórkę budynku garażowego o konstrukcji drewnianej, o wymiarach wynoszących 4,65 m x 7,07 m, wybudowanego w 2018 r. na działce nr [...] w M., gmina Ż. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.
Organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał, że budynek jest trwale związany z gruntem i ma dwie kondygnacje, tj. parter i poddasze użytkowe oraz, że zlokalizowany został w odległości 1,86 m od granicy z działką nr [...] ścianą z dwoma otworami okiennymi, co jest niezgodne z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Ponadto dla terenu działek nr [...] i [...] obowiązują ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi Małkowo zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w Żukowie z dnia 28 czerwca 2008 r., nr XX/343/2008, z której zapisów wynika, że przez działkę nr [...] i działkę nr [...] w M. przebiega gazociąg wysokiego ciśnienia DN 150 relacji [...]. W związku z tym zostały określone nieprzekraczalne linie zabudowy w odległości 15 m od osi gazociągu dla wolnostojących budynków niezamieszkałych. Z pomiarów dokonanych w trakcie oględzin wynika, że budynek garażu zlokalizowany został w odległości od 16 m do 14,5 m od osi gazociągu wysokiego ciśnienia DN 150, a więc częściowo narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie nieprzekraczalnych linii zabudowy.
PINB wyjaśnił, że postanowieniem z 5 lutego 2021 r. wstrzymał Skarżącemu prowadzenie robót budowlanych oraz nałożył na niego obowiązek przedłożenia określonych w postanowieniu dokumentów. Postanowienie to zostało zmienione postanowieniem z 21 czerwca 2022 r. oraz postanowieniem z 13 grudnia 2022 r. w zakresie terminu wykonania obowiązku. Do dnia wydania decyzji zobowiązany nie przedłożył dokumentów, wobec czego należało w ocenie organu, w oparciu o art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, wydać nakaz rozbiórki.
WINB rozpoznając odwołanie Skarżącego decyzją z 25 lutego 2025 r. uchylił decyzję PINB z 18 sierpnia 2023 r. w całości i nakazał Skarżącemu na podstawie art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego rozbiórkę budynku garażowego o konstrukcji drewnianej i wymiarach zabudowy wynoszących 4,65 m x 7,07 m, samowolnie wybudowanego w 2018 r. na terenie działki nr [...] w miejscowości M., gm. Ż.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że postępowanie zostało wszczęte przez organ pierwszej instancji w dniu 17 września 2020 r., zatem mają zastosowanie przepisy Prawa budowlanego, zgodnie z którymi roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie pozwolenia na budowę, a jedynie zgłoszenia wymaga budowa m.in. wolno stojących parterowych budynków gospodarczych i garaży o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki.
W ocenie organu odwoławczego, dołączona do akt inwentaryzacja architektoniczna wykonana przez uprawnionego architekta opisuje przedmiotowy garaż jako "budynek pełniący funkcję garażu, niepodpiwniczony, parterowy z nieużytkowym poddaszem". W konsekwencji organ odwoławczy uznał, że należało zastosować procedurę określoną w przepisie art. 49b Prawa budowlanego w brzmieniu sprzed nowelizacji i wyjaśnił, że przed orzeczeniem nakazu rozbiórki organ nadzoru budowlanego ma obowiązek zbadania, czy jest możliwa legalizacja obiektu budowlanego zrealizowanego bez wymaganego zgłoszenia. W tym kontekście wskazano, że przedmiotowa inwestycja jest niezgodna z zapisami obowiązującego na jej terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie nieprzekraczalnych linii zabudowy, a z pisma G. z 10 grudnia 2021 r. wynika, że budynek znajduje się w odległości 12,5 m od gazociągu.
Zdaniem WINB budynek narusza również przepisy techniczne, ponieważ znajduje się w odległości 1,86 m od granicy z działką nr [...] ścianą z dwoma otworami okiennymi. Garaż nie może więc podlegać procedurze legalizacyjnej ze względu na niezgodność z zapisami miejscowego planu, czego nie wziął pod uwagę organ pierwszej instancji.
Skarżący w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję WINB z 25 lutego 2025 r. wnosząc o jej uchylenie, zarzucił naruszenie:
art. 138 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. art 49 b ust. 1 w zw. z art. 29 pkt ust. 1 ustawy Prawo Budowlane przez nakazanie rozbiórki, podczas gdy budynek nie jest garażem, lecz parterowym budynkiem gospodarczym o powierzchni zabudowy do 35 m2, więc nie ma zastosowania art. 49b ust. 1 ustawy Prawo Budowlane;
art. 139 Kodeksu postępowania administracyjnego przez wydanie decyzji na niekorzyść Skarżącego.
Skarżący podkreślił, że organ odwoławczy dokonał zmiany trybu postępowania w sprawie, odbierając mu w ten sposób możliwość skutecznej obrony swoich praw.
W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie.
Uczestniczka postępowania spółka G. S.A. pismem z 1 października 2025 r., wniosła o oddalenie skargi w całości.
W uzasadnieniu stanowiska uczestniczka podniosła m.in., że obiekt posadowiony przez Skarżącego został wzniesiony w bezpośrednio w strefie kontrolowanej gazociągu wysokiego ciśnienia DN 150, co samo w sobie stanowi rażące naruszenie § 10 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Gospodarki w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz. U. z 2013 r., poz. 640), w myśl którego w strefie kontrolowanej gazociągu zabudowa jest zabroniona. Zdaniem Spółki, przedmiotowy obiekt jest również posadowiony wbrew zapisom miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą nr XX/343/2008 Rady Miejskiej w Żukowie z dnia 27 czerwca 2008 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi Małkowo.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga nie podlega uwzględnieniu, ponieważ decyzja WINB nie narusza prawa w sposób uzasadniający jej eliminację z obrotu prawnego.
Postępowanie administracyjne w sprawie zostało wszczęte pismem z 17 września 2020 r. To oznacza, że na mocy art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 471 ze zm.), w sprawie zastosowanie miały przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333), w brzmieniu obowiązującym do 19 września 2020 r.
Zgodnie z art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego, będącym podstawą wydania zaskarżonej decyzji, organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej.
Spór pomiędzy organem administracji a Skarżącym dotyczy w istocie tego, czy budowa obiektu budowlanego objętego zaskarżoną decyzją wymagała uprzedniego zgłoszenia – tak jak przyjął to WINB, czy też była zwolniona zarówno z konieczności dokonania zgłoszenia jak i uzyskania pozwolenia na budowę – jak wywodzi Skarżący. WINB zakwalifikował sporny obiekt budowlany jako garaż, którego budowa stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, wymagała uprzedniego zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Skarżący zaś podnosi, że przedmiotowy obiekt nie jest garażem, lecz parterowym budynkiem gospodarczym o powierzchni do 35 m² przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,8 m, czyli obiektem, którego budowa nie wymagała uprzedniego zgłoszenia organowi architektoniczno-budowlanemu.
Zdaniem Sądu, pomimo tego, że Prawo budowlane nie zawiera definicji legalnej ani garażu, ani budynku gospodarczego, to zgromadzony w sprawie materiał dowodowy uzasadniał kwalifikację spornego obiektu jako garażu. Po pierwsze, to że na działce nr [...] wybudowano w 2018 r. garaż dwukondygnacyjny, potwierdził sam Skarżący w trakcie oględzin przeprowadzonych 18 listopada 2020 r., podpisując bez uwag protokół z przeprowadzonej czynności (k. 33 akt administracyjnych PINB). Po drugie, z przedłożonej również przez Skarżącego i wykonanej na jego zlecenie inwentaryzacji z 20 maja 2022 r., sporządzonej przez architekt A.J., jasno wynika, że objęty kontrolowanym postępowaniem obiekt budowlany jest garażem. Co ważne, fakt ten nie był przez Skarżącego kwestionowany w toku postępowania administracyjnego, w tym w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Zatem w toku postępowania administracyjnego brak było podstaw do uznania, że sporny obiekt budowlany nie jest garażem, skoro sam Skarżący potwierdził taką funkcję tego obiektu. Twierdzenia Skarżącego dotyczące tego, że przedmiotowy obiekt budowlany to budynek gospodarczy o powierzchni zabudowy do 35 m², przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,8 m kwadratowego, nie znajdują żadnego potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, w tym także tym przedłożonym przez Skarżącego. Zauważyć przy tym należy, że zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego, zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę albo dokonania zgłoszenia dotyczyło jedynie obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej. Nawet więc gdyby przyjąć, że sporny obiekt stanowi budynek gospodarczy jak chce tego Skarżący, to z uwagi na to, że działka nr [...] przeznaczona została uchwałą Rady Miejskiej w Żukowie z dnia 27 czerwca 2008, nr XX/343/2008 w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi Małkowo ograniczonego północną granicą działki nr [...] i działką nr [...] stanowiącą drogę, od strony wschodniej drogą krajowa nr [...], od strony południowej granica wsi M. i od strony zachodniej rejon wschodniej granicy działki nr [...], Gmina Ż., pod zabudowę mieszkaniową, to nie byłoby możliwe skorzystanie przez Skarżącego z wyjątku konieczności uzyskania pozwolenia na budowę ani dokonania zgłoszenia, o którym mowa w przywołanych wyżej przepisach Prawa budowlanego.
Jeśli zatem organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły, że przedmiotem samowoli budowlanej jest garaż o powierzchni zabudowy nieprzekraczającej 35 m², to prawidłowo WINB zakwalifikował go jako budowę, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, która zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 tej ustawy wymagała uprzedniego zgłoszenia organowi architektoniczno-budowlanemu. Jednocześnie w sprawie nie budzi wątpliwości, że zgłoszenia takiego nie dokonano. Sąd podziela przy tym interpretację art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego dokonaną przez WINB, wskazującą, że liczba kondygnacji garażu, o którym mowa w tym przepisie, nie ma znaczenia dla jego zastosowania. Wynika to z literalnego brzmienia przepisu, w którym przesłanka "parterowości" dotyczy jedynie budynków gospodarczych.
W konsekwencji, skoro organ nadzoru architektoniczno-budowlanego zidentyfikował budowę obiektu budowlanego bez wymaganego zgłoszenia, to zobowiązany był do wdrożenia procedury określonej w art. 49b Prawa budowlanego. Jednocześnie WINB prawidłowo uznał, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie było możliwości przeprowadzenia procedury legalizacyjnej, o której mowa w tym przepisie. Umożliwienie Skarżącemu legalizacji spornego obiektu budowlanego byłoby możliwe, jeżeli budowa byłaby zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a nadto gdyby budowa nie naruszała przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem.
Tymczasem w sprawie bezspornie ustalono, że garaż częściowo znajduje się w strefie ochronnej od osi gazociągu wysokiego ciśnienia DN 150, określonej przywołanym wyżej miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (§ 19 ust. 3 pkt 1 lit. b uchwały). Zabudowa, zgodnie z unormowaniami planu, wykluczona jest w odległości 15 m od osi gazociągu, co wynika z ustalonej planem w ten sposób nieprzekraczalnej linii zabudowy. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego na terenie objętym tym planem, co powoduje, że normy z niego wynikające są wiążące zarówno dla obywateli jak i dla organów administracji publicznej. Dopóki określone postanowienia planu miejscowego nie zostaną uchylone w przewidzianej do tego procedurze, dopóty muszą mieć zastosowanie także w tej sprawie.
Z akt postępowania administracyjnego wynika, że pomiarów odległości garażu od osi gazociągu dokonano w sprawie dwukrotnie. Pierwszego pomiaru dokonano podczas oględzin w dniu 18 listopada 2020 r. Na jego podstawie stwierdzono, że garaż zlokalizowany został w odległości od 16 m do 14,5 m od osi gazociągu. Drugi pomiar wykonany został na prośbę Skarżącego przez operatora gazociągu spółkę G. Ze znajdującego się w aktach sprawy pisma z 10 grudnia 2021 r. (k. 61akt PINB) wynika, że sporny budynek znajduje się w odległości 12,5 m od osi gazociągu. Przeprowadzony pomiar nie był przez Skarżącego kwestionowany, natomiast uzyskany po jego przeprowadzeniu rezultat jest jeszcze mniej korzystny niż ustalenia PINB. Niemniej podkreślić trzeba, że oba przeprowadzone w ramach prowadzonego postępowania pomiary wskazują na przekroczenie linii zabudowy określonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Nie ma przy tym znaczenia, że z pomiaru dokonanego przez organ architektoniczno-budowlany wynika, że sporny budynek jedynie w części i w niewielkim zakresie przekracza linię zabudowy, ponieważ miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie przewiduje żadnego wyjątku w zakresie możliwości przekraczania linii zabudowy względem osi gazociągu. Budynek garażu w całości powinien znajdować się poza określoną strefą 15 m.
W konsekwencji, skoro sporna budowa nie jest zgodna z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, to w sprawie nie było możliwości umożliwienia legalizacji garażu, a WINB zobowiązany był to nakazania jego rozbiórki.
Wobec powyższego nie ma znaczenia fakt, że w ocenie Sądu powołanie się przez WINB na niezgodność budowy z przepisami techniczno-budowlanymi, jako na okoliczność przemawiającą za niemożnością legalizacji garażu było w sprawie przedwczesne. Organy obu instancji pominęły bowiem, że naruszenie przepisów techniczno-budowlanych powoduje niemożność przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego jedynie w sytuacji, gdy zakres tego naruszenia uniemożliwia doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Tymczasem WINB stwierdził, że budynek narusza przepisy techniczne, ponieważ znajduje się w odległości 1,86 m od granicy z działką nr [...] ścianą z dwoma otworami okiennymi. Ani organ pierwszej instancji ani organ odwoławczy, nie wskazały konkretnego przepisu prawa, na podstawie którego stwierdziły, że taki stan rzeczy jest nieprawidłowy, a ponadto co ważniejsze, nie przeanalizowały czy w okolicznościach rozpoznawanej sprawy możliwe jest doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, to jest stanu zgodnego z przepisami techniczno-budowlanymi. Stanowi to niewątpliwie naruszenie art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego oraz zasad prowadzenia postępowania administracyjnego, określonych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572). Z zasad tych wynika między innymi obowiązek: prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierowania się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 § 1), zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1) oraz oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80). Wobec jednakże niezgodności lokalizacji spornego garażu z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, kwestia zgodności budowy z przepisami techniczno-budowlanymi nie miała wpływu na końcowe rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej, ponieważ nawet stwierdzenie, że możliwe jest doprowadzenie budynku do zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi, nie prowadziłoby w okolicznościach tej sprawy do możliwości przeprowadzenia postępowania lokalizacyjnego z uwagi na niezgodność zabudowy z planem miejscowym.
Sąd administracyjny zaś, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. – dalej "p.p.s.a."), uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W realiach tej sprawy naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie miało wpływu na wynik sprawy.
Sąd nie uwzględnił również podnoszonego w skardze zarzutu naruszenia art. 139 Kodeksu postępowania administracyjnego, polegającego zdaniem Skarżącego na wydaniu decyzji na niekorzyść odwołującego się. Otóż "niekorzyść", o której mowa w art. 139 Kodeksu postępowania administracyjnego, to obiektywne pogorszenie sytuacji prawnej strony odwołującej się wskutek wydania decyzji przez organ odwoławczy. O tym, czy pogorszenie takie nastąpi, przesądza zestawienie osnowy decyzji organu pierwszej instancji z projektowanym rozstrzygnięciem organu odwoławczego. Istota zakazu reformationis in peius wyraża się w tym, że organ odwoławczy nie może pogarszać – określonej decyzją organu pierwszej instancji – sytuacji prawnej strony odwołującej się. Strona odwołująca się powinna bowiem pozostawać w usprawiedliwionym przekonaniu, że wniesione przez nią odwołanie, jeżeli nie okaże się skuteczne, spowoduje co najwyżej utrzymanie jej dotychczasowej sytuacji prawnej ustalonej zaskarżoną decyzją, w żadnym zaś wypadku nie doprowadzi do jej pogorszenia (por. A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2025, art. 139.).
W rozpoznawanej sprawie PINB jak i WINB nakazali Skarżącemu rozbiórkę spornego obiektu budowlanego. Organ odwoławczy nie nałożył na Skarżącego obowiązków dalej idących niż te, nałożone przez organ pierwszej instancji, zatem nie można uznać, aby zaskarżona do Sądu decyzja pogorszyła sytuację prawną Skarżącego w stosunku do sytuacji ukształtowanej decyzją organu pierwszej instancji. W ocenie Sądu podnoszony zarzut jest bezzasadny. Skarżący powołuje się co prawda na zmianę podstawy prawnej prowadzonego postępowania przez organ drugiej instancji, niemniej należy mieć na względzie, że postępowanie w sprawie dotyczyło samowoli budowlanej. Postępowanie administracyjne jest co do zasady postępowaniem dwuinstancyjnym (art. 15 Kodeksu postępowania administracyjnego), co oznacza obowiązek organu odwoławczego nie tylko skontrolowania decyzji organu pierwszej instancji, ale rozpoznanie sprawy w jej całokształcie po raz drugi. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Skoro organ odwoławczy został wyposażony w kompetencję orzekania merytorycznie co do istoty sprawy, to wiąże się to co do zasady z zastosowaniem odmiennych podstaw prawnych niż miało to miejsce podczas orzekania przez organ pierwszej instancji (por. wyrok NSA z 19 grudnia 2022 r., II OSK 2328/21; opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Skarżący w uzasadnieniu skargi nie wskazuje w czym upatruje pogorszenia swojej sytuacji prawnej w związku ze zmianą materialno-prawnej podstawy nałożenia nakazu rozbiórki. Na marginesie jedynie zauważyć można, że gdyby nie obiektywna przeszkoda wszczęcia postępowania legalizacyjnego wskazywana przez organy obu instancji, to zastosowana przez WINB przy wydawaniu zaskarżonej decyzji podstawa prawna, wiązałaby się dla Skarżącego z wymogiem przedłożenia mniejszej ilości niezbędnych dokumentów legalizacyjnych niż w przypadku samowoli budowlanej opisanej w art. 48 Prawa budowlanego, czyli w przepisie zastosowanym przez PINB przy wydawaniu decyzji objętej odwołaniem.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło