II SA/Gd 248/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Orłowska Sędziowie: WSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz WSA Alina Dominiak ( spr.) Protokolant: Jarosław Skopczyński po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. P. na postanowienie Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddziału Rejonowego z dnia 5 stycznia 2001 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddziału Terenowego z dnia 13 grudnia 2000 r. oddalające wniesiony zarzut do tytułu wykonawczego nr 146 z dnia 24 listopada 2000 r. II. zasądza od Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddziału Rejonowego na rzecz A. P. kwotę 10,00 zł ( dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia 13.12.2000 r. Dyrektor Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddziału Terenowego, powołując się na art. 34 § 2 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, oddalił zarzut A. P. do postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 24.11.2000 r. A. P. podniósł zarzut umorzenia wierzytelności do tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 24.11.2000 r. Dyrektor Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddziału Terenowego wskazał w uzasadnieniu, że w związku z powstaniem zaległości w opłatach za zajmowaną kwaterę służbową w dniu 24.11.2000 r. wystawiony został tytuł wykonawczy nr [...]. A. P. w swoich pismach do W AM podnosił, że dokonuje potrąceń za zajmowaną kwaterę służbową z wierzytelności z tytułu refundacji kosztów wymiany stolarki okiennej , a WAM - że nie można uznać prawidłowości potrącenia, bowiem wierzytelności można potrącić, jeżeli są wymagalne, a, zgodnie z umową z dnia 20.05.1999 r. zawartą między A. P. a Wojskową Agencją Mieszkaniową Oddziałem Terenowym wymagalność roszczenia nastąpi z upływem 30 dni od zwolnienia kwatery( § 8 w zw. z § 6 umowy) . Podstawą do zwrotu kosztów montażu okien jest tylko zawarta umowa i postanowienia z niej wynikające, dlatego A. P. nie może potrącić swego, niewymagalnego roszczenia z wymagalnym roszczeniem , jakie ma WAM OT w stosunku do niego. Zarzut umorzenia, na podstawie którego postępowanie egzekucyjne można byłoby umorzyć jest niewłaściwy. Postanowieniem z dnia 5.01.2001 r. nr [...] Dyrektor Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddziału Rejonowego , powołując się na art. 138 § 1 i art. 144 kpa oraz art. 37 ustawy z dnia 22.06.1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz. U. Nr 86, ( poz. 433 ze zm.), utrzymał w mocy postanowienie z dnia 13.12.2000 r. Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddziału Terenowego oddalające zarzut A. P. do tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 24.11.2000 r. W uzasadnieniu wskazał, że nie budzi wątpliwości fakt zawarcia przez strony w dniu 20.05.1999 r. umowy dotyczącej wymiany stolarki okiennej, termin wykonania prac oraz sposób ich rozliczenia. Sposób wzajemnych rozliczeń z tytułu prac wykonanych przez A. P. został określony w § 6, 7 i 8 umowy. Warunkiem koniecznym do spowodowania wymagalności tych zobowiązań jest wcześniejsze zwolnienie kwatery przez lokatora. Określone w umowie prace odebrane zostały "Protokołem odbioru technicznego" spisanym w dniu 31.05.1999r. Oba dokumenty zostały podpisane przez skarżącego i upoważnionego przedstawiciela OT WAM Gdynia. W tej sytuacji dokonanie przez skarżącego potrąceń w stosunku do zobowiązań wobec WAM z tytułu użytkowania zajmowanej kwatery służbowej nie może być uznane za właściwe. Zawarta między stronami umowa posiada pierwszeństwo w określeniu sposobu realizacji wzajemnych rozliczeń między stronami w zakresie będącym przedmiotem tej umowy. Zarzut postawiony przez skarżącego pracownikowi OT WAM wyłudzenia podpisu nie ma potwierdzenia w dokumentach, bowiem A. P. potwierdził swoim podpisem nie tylko warunki umowy, ale i fakt odebrania przez pracownika WAM określonych w umowie prac. W tej sytuacji stanowisko organu I instancji oddalające zarzut zgłoszony do tytułu wykonawczego jest zasadne. Skargę na powyższe postanowienie wniósł A. P., wnosząc o stwierdzenie nieważności obu postanowień i umorzenie postępowania egzekucyjnego. Zarzucił naruszenie prawa przez nieuwzględnienie zarzutu umorzenia wierzytelności na skutek potrącenia. Wskazał, że od lipca 2000 r. składa oświadczenia o potraceniu opłat za zajmowaną kwaterę z wierzytelnością przysługującą mu od Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddziału Terenowego z tytułu refundacji kosztów wymiany stolarki okiennej w kwocie 5.739,46 zł, wobec czego należności z tytułu opłat za zajmowaną przez niego kwaterę objęte tytułem wykonawczym z dnia 24.11.2000 r. uległy umorzeniu. Stwierdził, że Dyrektor WAM Oddziału Rejonowego nie kwestionuje składania przez niego oświadczeń, a jedynie podnosi, że wzajemne rozliczenia między stronami z tytułu refundacji kosztów wymiany stolarki okiennej określa umowa z dnia 20.05.1999 r.. Wskazał, że wymiana stolarki okiennej została dokonana za zgoda Dyrektora OT WAM jeszcze przed dniem 7.05.1999 r. - przed dniem podpisania przywołanej umowy z dnia 20.05.1999 r. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddziału Rejonowego wniósł o jej oddalenie, wskazując, że roszczenie skarżącego nie jest roszczeniem wymagalnym i w tej sytuacji zasadne jest stanowisko oddalające zarzut zgłoszony do tytułu wykonawczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji( Dz. U. z 1991 r. Nr 36, poz.161 ze zm.) podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego może być tylko: 1) wykonanie, umorzenie, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku, 2) odroczenie terminu' wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej, 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego lub bezpośrednio z przepisu prawa, a w przypadkach określonych w art. 26 § 3 - z orzeczenia sądowego, 4) błąd co do osoby zobowiązanego, 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym, 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego, brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, wymaganego w myśl art. 15, 7) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 7). W sprawie niniejszej nie było sporu o to, czy A. P. przysługuje wierzytelność wobec Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, lecz czy jest ona wymagalna. Kwestia ta została rozstrzygnięta prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 30 października 2001 r. sygn. akt [...] , złożonym do akt sprawy, w którym Sąd m.in. dokonał określenia daty wymagalności wierzytelności A. P. wobec Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddziału Terenowego na dzień 22 lutego 2000 r. Nie mają więc racji organy administracji obu instancji, że wierzytelność skarżącego nie była wymagalna w lipcu 2000 r. Ponadto wskazać trzeba, że przywołany w zaskarżonym postanowieniu przepis art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz. U. Nr 86, poz. 433 ze zm.) który stanowił, że czynsz i opłaty z tytułu zajmowania kwatery lub lokalu mieszkalnego, nie uiszczone w ustalonym terminie płatności, podlegają wraz z odsetkami za zwłokę przymusowemu ściągnięciu na podstawie tytułu wykonawczego w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, został, wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14.07.2003 r. sygn. akt K 35/01, uznany za niezgodny z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej ( OTK-A 2003/6/64 ), i utracił moc z dniem 31 grudnia 2003r. Rzeczą organu administracji będzie ponowna ocena prawidłowości potrącenia wzajemnych wierzytelności stron z uwzględnieniem powyższych stwierdzeń oraz ewentualnie tego, czy, pomimo złożonych oświadczeń o potrąceniu, skarżący nie zrealizował uzyskanego tytułu wykonawczego. Wobec powyższego Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie na mocy art.145 § 1 pkt. 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) . Ze względu na rodzaj zaskarżonego postanowienia Sąd nie dokonywał w myśl art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określenia, czy i w jakim zakresie zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.