II SA/Gd 248/09

WyrokWSA w Gdańsku2009-09-17

Skład orzekający: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok, Sędzia WSA Jolanta Górska, Sędzia WSA Mariola Jaroszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego, rozpatrując sprawę na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego, powinny uwzględnić zarzuty dotyczące naruszenia służebności osobistej przejazdu i przechodu, które wynikają z realizacji obiektu budowlanego zgodnie z pozwoleniem na budowę?
Ratio decidendi
Organy nadzoru budowlanego, działając w ramach art. 50 i 51 Prawa budowlanego, mogą ingerować w realizację robót budowlanych jedynie w przypadkach określonych w tych przepisach. Jeśli budowa jest realizowana zgodnie z pozwoleniem na budowę i nie zagraża bezpieczeństwu, a zarzuty dotyczące naruszenia służebności osobistej nie mieszczą się w katalogu przesłanek z art. 50 i 51 Prawa budowlanego, organy te nie mają podstaw do wstrzymania robót, rozbiórki obiektu lub nałożenia innych obowiązków. Kwestie ochrony praw rzeczowych, takich jak służebność, należą do właściwości sądów powszechnych.
Stan faktyczny
A. K. złożył skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o braku podstaw do rozstrzygnięcia w oparciu o art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Skarżący zarzucił sąsiadowi R. P. wybudowanie domu jednorodzinnego w sposób uniemożliwiający wykonanie służebności osobistej przejazdu i przechodu. Organy uznały, że budowa jest zgodna z pozwoleniem na budowę i nie zagraża bezpieczeństwu, a kwestie służebności należą do właściwości sądów powszechnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Małgorzata Kuba po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2009 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 marca 2009 r., nr [...] w przedmiocie budowy obiektu budowlanego oddala skargę. A. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia 27 marca 2009 r., utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 23 lipca 2008r., orzekającą o braku podstaw do rozstrzygnięcia w oparciu o przepisy art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane w odniesieniu do budynku mieszkalnego wybudowanego na działce nr [...] w miejscowości M. Z akt sprawy oraz twierdzeń strony wynika następujący stan faktyczny i prawny: W piśmie z dnia 18 lutego 2008 r. A. K. zawiadomił Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. o naruszeniu prawa przez jego sąsiada R. P., poprzez wybudowanie domu jednorodzinnego na działce nr [...], w sposób uniemożliwiający wykonanie przysługującej A. K. służebności osobistej przejazdu i przechodu przez działkę nr [...] oraz współużytkowania stawu. W wyniku przeprowadzonego postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 23 lipca 2008r., wydaną na podstawie art. 80 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 50 i art. 51 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U z 1974r., Nr 38, poz. 229), dalej jako Prawo budowlane, stwierdził brak podstaw do podjęcia rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o przepisy art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane. Powiatowy Inspektor ustalił, że na działce nr [...] w M. realizowany jest przez R. P. budynek mieszkalny w oparciu o decyzję Starosty z dnia 31 maja 2007 r. o pozwoleniu na budowę. W trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu 9 lipca 2008 r. organ nie stwierdził, aby realizowane roboty budowlane wykonywane były w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w pozwoleniu na budowę. Nie stwierdził również, aby wykonywane roboty powodowały zagrożenie bezpieczeństwa ludzi, mienia bądź środowiska. W konsekwencji nie znaleziono podstaw do wstrzymania budowy, rozbiórki obiektu bądź nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych. W wyniku rozpoznania wniesionego przez A. K. dnia 5 sierpnia 2008 r. odwołania, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego , decyzją z dnia 27 marca 2009 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Jak wskazano w uzasadnieniu, organy nadzoru budowlanego działają w ramach ustawowo określonych kompetencji i mają obowiązek ingerować w realizację robót budowlanych jedynie wtedy, gdy zachodzą przypadki określone w przepisach Prawa budowlanego. Treść przepisu art. 50 ust. 1 i 51 Prawa budowlanego oraz analiza przedmiotowej sprawy pozwoliła na przyjęcie, że nie zachodzi żadna z sytuacji w nim wymienionych. Jak podkreślono, budowa domu jednorodzinnego na działce nr [...] położonej w M. prowadzona jest w oparciu o pozwolenie na budowę wydane R. P. przez Starostę w dniu 31 maja 2007 r.. Roboty budowlane prowadzone są zgodnie z udzielonym pozwoleniem i projektem budowlanym, co potwierdziły przeprowadzone oględziny. Ponadto budowa nie zagraża bezpieczeństwu ludzi i mienia. Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego A. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o jej wstrzymanie. Skarżący powołał się na treść art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, który zobowiązuje do poszanowania interesów osób trzecich występujących w obszarze oddziaływania obiektu. W konsekwencji interes skarżącego, wynikający z osobistej służebności powinien zostać uwzględniony już na etapie projektu budowlanego, zaś zaniechanie w tym przedmiocie stanowi naruszenie prawa. Dalej podał, że wbrew twierdzeniu organów w rozpatrywanym przypadku zachodzą podstawy do wstrzymania robót budowlanych. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Dodatkowo wskazano, że zarzuty skarżącego odnoszące się do postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę zakończonego ostateczną decyzją Starosty z dnia 31 maja 2007 r. nie mogą zostać uwzględnione, gdyż organy nadzoru budowlanego są tą decyzją związane. Również kwestie własności działki nr [...] oraz wykonywania służebności wykracza poza ramy postępowania uregulowanego w art. 50 i 51 Prawa budowlanego, bowiem ochrona własności objęta jest przepisami kodeksu cywilnego, a wszelkie spory wynikłe na jej tle mogą być rozpoznawane jedynie przez sądy powszechne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 oraz § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa powyżej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uwzględnienie skargi następuje jedynie w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). W wyniku dokonanej zgodnie z przytoczonymi przepisami oceny Sąd stwierdził, że w przedmiotowej sprawie skarga nie jest zasadna, ponieważ decyzje organów obu instancji wydane zostały zgodnie z przepisami prawa. Przedmiotem niniejszego postępowania było zbadanie zgodności z prawem decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia 27 marca 2009 r., utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 23 lipca 2008r., orzekającą o braku podstaw do rozstrzygnięcia w oparciu o przepisy art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane w odniesieniu do budynku mieszkalnego wybudowanego na działce nr [...] w miejscowości M. Przepis art. 50 Prawa budowlanego stanowi, że w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. Natomiast zgodnie z przepisem art. 51, przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji: 1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo 2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo 3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. Po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie nałożonego obowiązku, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. W przypadku niewykonania w terminie tego obowiązku, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. W przedmiotowej sprawie skarżący zawiadomił organ nadzoru budowlanego o naruszeniu prawa przez jego sąsiada R. P., poprzez wybudowanie domu jednorodzinnego na działce nr [..], w sposób uniemożliwiający wykonanie przysługującej A. K. służebności. W związku z tym organ przeprowadził postępowanie dowodowe, w trakcie którego ustalił treść projektu budowlanego, a następnie w trakcie oględzin porównał istniejący obiekt z zatwierdzonym projektem budowlanym, nie stwierdzając istotnych odstępstw. Należy przy tym podkreślić, że także skarżący nie wskazuje na okoliczność realizacji obiektu niezgodnie z projektem budowlanym. W wyniku przeprowadzonego postępowania organ pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy, a następnie w sposób właściwy odmówił zastosowania przepisu art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Prawidłowej oceny dokonał również organ drugiej instancji utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję. Jednocześnie z dokumentacji przedstawionej przez A. K. jako załącznik do skargi wynika, że Starosta Powiatowy w K., po wznowieniu w dniu 22 kwietnia 2008 r. postępowania zakończonego decyzją z dnia 31 maja 2007 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu R. P. pozwolenia na budowę domu jednorodzinnego na działce nr [...] z dnia 3 czerwca 2008 r. odmówił uchylenia przedmiotowej decyzji, stwierdzając jednocześnie, że została ona wydana z naruszeniem prawa. Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że po wznowieniu postępowania organ rozważył zarzuty A. K., dotyczące pozbawienia go możliwości realizacji służebności i uznał, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść jedynie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Na powyższą decyzję skarżący wniósł odwołanie. Podniesiony w przedmiotowej sprawie zarzut uniemożliwienia wykonania przysługującej A. K. sużebności osobistej przejazdu i przechodu przez działkę nr [...] współużytkowania stawu jest zatem przedmiotem rozważań organów w sprawie pozwolenia na budowę. Zarzut ten może być także podniesiony przed sądem powszechnym, przed którym skarżący może dochodzić ochrony swych praw obciążających nieruchomość należącą do R. P. W przedmiotowej sprawie decyzja o pozwoleniu na budowę jest decyzją ostateczną, natomiast organy stwierdziły, że inwestor zrealizował obiekt budowlany zgodnie z zatwierdzonym projektem, w sposób nie zagrażający bezpieczeństwu ludzi lub mienia bądź środowisku oraz zgodnie z obowiązującymi przepisami. W tej sytuacji skarga nie jest zasadna. Mając na względzie powyższe rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło