II SA/Gd 249/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w następującym składzie: Przewodniczący Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. L. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 stycznia 2019 r., nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia w sprawie zawieszenia postępowania dotyczącego budowy obiektu budowlanego postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącej J. L. ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego od skargi. J. L., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 stycznia 2019 r., nr [...], stwierdzające niedopuszczalność zażalenia z dnia 17 grudnia 2018 r. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 listopada 2018 r., nr [...], o odmowie zawieszenia postępowania prowadzonego w sprawie budowy obiektu budowlanego – domku holenderskiego nietrwale związanego z gruntem o konstrukcji stalowej, pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej, o wymiarach 3,10 m x 10,30 m, wraz z zadaszonym tarasem o konstrukcji drewnianej, o wymiarach 8,00 m x 4,30 m, posadowionego bez wymaganego pozwolenia na budowę, na terenie działki nr [...] (w części działki oznaczonej na załączonej do akt sprawy mapie jako "B"), położonej w obrębie geodezyjnym O., gmina W. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 10 kwietnia 2019 r., wydanym na podstawie art. 49 § 1 w zw. z art. 47 § 1 i art. 37 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wezwano pełnomocnika skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi przez wskazanie adresu zamieszkania skarżącej, złożenia 9 egzemplarzy odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych, wskazania miejsca zamieszkania skarżących oraz złożenia pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, zgodnie z art. 35 p.p.s.a. W wezwaniu wyznaczono termin 7 dni na ich wykonanie obowiązków pod rygorem odrzucenia skargi. Zarządzeniem z tej samej daty, wydanym na podstawie art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 221, poz. 2193), wezwano pełnomocnika skarżącej do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł, w terminie 7 dni od doręczenia zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Odpisy zarządzeń zostały doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 13 maja 2019 r., zaś w dniu 20 maja 2019 r. pełnomocnik uiścił wymagany wpis, nadesłał 9 egzemplarzy odpisów skargi własnoręcznie podpisanych przez pełnomocnika, wskazał adres zamieszkania skarżącej oraz nadesłał kopię udzielonego mu pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącej m.in. przed sądami administracyjnymi wszelkich instancji, poświadczonego za zgodność z oryginałem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga podlega odrzuceniu z powodu nieuzupełnienia braków formalnych. Zgodnie z art. 34 p.p.s.a. strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo w podpisem mocodawcy lub uwierzytelniony odpis takiego pełnomocnictwa (art. 37 § 1 p.p.s.a.). Stosownie do art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Jednym z takich wymogów jest obowiązek podpisania skargi przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika (art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a.), który przy pierwszej czynności procesowej obowiązany jest dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis takiego pełnomocnictwa (art. 37 § 1 p.p.s.a.). Zaznaczyć przy tym należy, że adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuci skargę, której braków formalnych stronie nie usunęła w wyznaczonym terminie. W niniejszej sprawie profesjonalny pełnomocnik skarżącej wezwany został do złożenia pełnomocnictwa procesowego do działania w jej imieniu przed sądem administracyjnym, ewentualnie do złożenia odpisu tego dokumentu poświadczonego za zgodność z oryginałem, zgodnie z wymogami zawartymi w treści art. 37 p.p.s.a. Przepisy p.p.s.a. nie zawierają żadnych wskazań, co do sposobu uwierzytelniania pełnomocnictw lub innych dokumentów przez wymienionych w nim pełnomocników, dlatego wymogów poświadczeń odpisów dokumentów należy poszukiwać w przepisach ustaw dotyczących korporacji zawodowych zrzeszających tych pełnomocników. Zgodnie zaś z art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (t.j.: Dz.U. z 2018 r., poz. 2115 ze zm.), radca prawny ma prawo sporządzania poświadczeń odpisów dokumentów za zgodność z okazanym oryginałem w zakresie określonym odrębnymi przepisami. Poświadczenie powinno zawierać podpis radcy prawnego, datę i oznaczenie miejsca jego sporządzenia, na żądanie - również godzinę dokonania czynności. Jeżeli dokument zawiera cechy szczególne (dopiski, poprawki lub uszkodzenia) radca prawny stwierdza to w poświadczeniu. Tymczasem w niniejszej sprawie nadesłany przez profesjonalnego pełnomocnika uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa wzbudza uzasadnione wątpliwości co do skuteczności udzielenia tego pełnomocnictwa, albowiem pełnomocnictwo to nie zostało podpisane przez mocodawcę – skarżącą J. L. Z przepisu art. 37 p.p.s.a. wynika, że pełnomocnik jest zobowiązany do przedłożenia dokumentu pełnomocnictwa zawierającego podpis mocodawcy, który potwierdza złożenie przez mocodawcę oświadczenia o udzieleniu pełnomocnictwa do działania w jego imieniu w postępowaniu przed sądem. W konsekwencji brak takiego podpisu świadczy o wadliwości udzielenia samego pełnomocnictwa, którego uwierzytelniony odpis nie mógł spełniać wymogów z art. 37 § 1 p.p.s.a. W okolicznościach niniejszej sprawy istotne jest, że oryginał pełnomocnictwa nie zawiera niezbędnego elementu w postaci podpisu osoby udzielającej pełnomocnictwa. Brak w tym zakresie powoduje, że również każdy odpis tego dokumentu obarczony będzie wadą wskazującą na nieskuteczne udzielenie pełnomocnictwa. W konsekwencji należało stwierdzić, że pełnomocnik nie uzupełnił braku formalnego skargi polegającego na przedłożeniu pełnomocnictwa do reprezentowania strony skarżącej bądź jego uwierzytelnionego odpisu, co stanowi przeszkodę do merytorycznego rozpoznania wniesionej skargi. W tym miejscu wskazać należy, że orzecznictwo sądów administracyjnych co do skutków prawnych nieuzupełnienia braków formalnych skargi przez pełnomocnika nie jest jednolite. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela jednak pogląd, że w takiej sytuacji skargę należy odrzucić, bez dodatkowego wzywania strony do uzupełnienia braku formalnego, którego nie uzupełnił pełnomocnik. Wynikająca bowiem z art. 34 p.p.s.a. zasada wolnego wyboru sposobu działania przed sądem administracyjnym polega na tym, że strony same decydują o tym, czy w postępowaniu sądowoadministracyjnym będą występowały osobiście czy przez pełnomocnika. Skoro więc skarżący powierzyli prowadzenie sprawy profesjonalnemu pełnomocnikowi, w zaufaniu do jego wiedzy i kompetencji, to ten, zgodnie z art. 37 § 1 p.p.s.a., obowiązany był dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Ewentualne braki w tym zakresie pełnomocnik winien natomiast uzupełnić samodzielnie jako konsekwencje swojego działania i brak jest podstaw, aby wymagać w tym zakresie aktywności od podmiotu, w imieniu którego skargę złożono. Podstawy takiej brak jest w szczególności w sytuacji, gdy – jak miało to miejsce w niniejszej sprawie – wybrany przez stronę pełnomocnik jest aktywny w postępowaniu, tj. uzupełnił pozostałe braki wskazane w zarządzeniu, a nieuzupełnienie jednego z braków skargi wynika z niedokładności (por. pogląd w postanowieniu NSA z dnia 7 maja 2019 r., I OZ 156/19, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Od profesjonalnego pełnomocnika można bowiem oczekiwać znajomości ciążących na nim obowiązków zawodowych. Ponadto, w ocenie Sądu, rozwiązanie, polegające na dodatkowym wezwaniu strony skarżącej do nadesłania pełnomocnictwa lub podpisania skargi w sytuacji błędnego wykonania wezwania Sądu przez pełnomocnika, prowadzi do naruszenia art. 32 Konstytucji RP, a więc zasady równości wobec prawa. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w przypadku stron, które występują przed sądem administracyjnym bez pełnomocnika profesjonalnego, skarga, której brak formalny nie zostanie uzupełniony w wyznaczonym terminie, zostanie odrzucona w oparciu o art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. bez ponownego wezwania. Strona korzystająca z usług profesjonalnego pełnomocnika nie powinna z tego tytułu korzystać z dodatkowych przywilejów. Przywilejem takim byłoby wzywanie strony do uzupełnienia braków skargi wobec niewykonania wezwania przez jej pełnomocnika (zob. postanowienie NSA z dnia 27 lutego 2019 r., sygn. akt I OZ 156/19, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że nieuzupełnienie braku formalnego skargi, w sytuacji gdy brak był istotny, a wezwanie precyzyjne i prawidłowo doręczone profesjonalnemu pełnomocnikowi, obligowało Sąd do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3, o czym orzeczono w pkt 1 sentencji. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi Sąd orzekł w pkt 2 sentencji postanowienia na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w myśl którego Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.