II SA/Gd 2493/01
PostanowienieWSA w Gdańsku2004-04-29
Skład orzekający: Sędzia NSA Marek Gorski, Sędzia NSA Anna Orłowska, Asesor WSA Krzysztof Retyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprawa dotycząca kwestionowania podstawy naliczenia emerytury funkcjonariusza Policji, wynikającej z rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby, należy do właściwości sądu administracyjnego, czy też sądu powszechnego?Ratio decidendi
Sąd administracyjny odrzucił skargę, uznając, że kwestionowanie podstawy naliczenia emerytury funkcjonariusza Policji, wynikającej z rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby, nie jest sprawą administracyjną podlegającą kognicji sądu administracyjnego. Sprawy dotyczące ustalenia prawa do zaopatrzenia emerytalnego i jego wysokości należą do właściwości sądów powszechnych, które rozpatrują odwołania od decyzji organów emerytalnych zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego.Stan faktyczny
Skarżący R. K. został zwolniony ze służby w Policji rozkazem personalnym Komendanta Miejskiego Policji z dnia 28 maja 2001 r. z powodu niezdolności do służby. Skarżący nie kwestionował zasady zwolnienia, lecz wysokość uposażenia przyjętą do obliczenia emerytury, ekwiwalentu i odprawy. Twierdził, że powinna być ona oparta na innej kwocie niż ta z dnia zwolnienia. Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz. Skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego, domagając się uwzględnienia jego stanowiska co do podstawy naliczenia świadczeń.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Gorski, Sędziowie: Sędzia NSA Anna Orłowska, Asesor WSA Krzysztof Retyk (spr.), Protokolant Wioleta Gładczuk, po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2004 r., na rozprawie sprawy ze skargi R. K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia 4 lipca 2001 r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby postanawia odrzucić skargę.
Komendant Miejski Policji [...] rozkazem personalnym nr [...] z dnia 28 maja 2001r. zwolnił ze służby w Policji skarżącego R. K. Raport o zwolnienie ze służby złożył skarżący z uwagi na orzeczenie przez komisję lekarską niezdolności do służby w Policji oraz zaliczenie go do III grupy inwalidzkiej w związku ze służbą. W rozkazie tym wskazano dla skarżącego jako uposażenie zasadnicze w wysokości 867 zł wraz z dodatkiem służbowym w kwocie 80 zł.
Uposażenie zasadnicze w wysokości określonej w rozkazie było tym uposażeniem, które skarżący pobierał w dniu 26 marca 1997 r. Dzień ten wskazano również jako początek zawieszenia skarżącego, rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji [...], w czynnościach służbowych z uwagi na prowadzone przeciwko niemu postępowanie karne.
W odwołaniu od rozkazu personalnego nr [...] z dnia 28 maja 2001 r. skarżący nie neguje zasady zwolnienia go ze służby, lecz przyjęcia w wymienionym rozkazie kwoty uposażenia z dnia 26 marca 1997 r. Zdaniem skarżącego dla obliczenia emerytury, ekwiwalentu oraz odprawy emerytalnej powinna być brana kwota w 6 grupie uposażenia zasadniczego mnożnikiem 0,97 kwoty bazowej w wysokości 1180, złotych wraz z dodatkiem służbowym w kwocie 80 złotych miesięcznie wynikającą z rozkazu personalnego nr [...].
Komendant Wojewódzki Policji [...] rozkazem personalnym nr [...] z dnia 4 lipca 2001 r. utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz. W uzasadnieniu decyzji Organ II instancji wskazał, iż wprawdzie wypłata świadczeń określonych w ustawie o policji powinna być naliczona z podstawy stanowiącej uposażenie policjanta w dniu zwolnienia jednakże w stosunku do skarżącego uposażeniem takim jest z dnia zawieszenia w czynnościach służbowych.
Zdaniem Organu II instancji fakt wydania rozkazów personalnych dotyczących mianowania policjanta a związanych z reformą ustrojową państwa, reformą policji oraz wprowadzeniem nowego katalogu stanowisk służbowych nie ma wpływu na naliczenie świadczeń w przypadku zwolnienia ze służby policjanta zawieszonego w czynnościach służbowych.
W skardze R. K. po raz kolejny twierdził, iż kwotą uposażenia stanowiąca kwota bazową do naliczenia emerytury, odprawy emerytalnej oraz ekwiwalentu za niewykorzystany urlop powinna być kwota wskazana w 6 grupie uposażenia zasadniczego z mnożnikiem 0,97 kwoty bazowej w wysokości 1180, złotych wraz z dodatkiem służbowym w kwocie 80 złotych miesięcznie wynikającą z rozkazu personalnego nr [...] albowiem jest to uposażenie należne funkcjonariuszowi na ostatnio zajmowanym stanowisku.
Organ II instancji podtrzymał argumentację ze swojego uzasadnienia decyzji oraz uzasadnienia decyzji Organu I instancji oraz wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, z póź. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Tym samym w myśl art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z póź. zm.) sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na decyzje administracyjne; postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające w sprawie, co do istoty; postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; inne niż określone wyżej akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków. W przypadku stwierdzenia, iż sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z póź. zm.)
Sąd odrzuca skargę.
Zdaniem Sądu przedstawione przez skarżącego żądanie wskazania w rozkazie personalnym kwoty bazowej uposażenia zasadniczego z mnożnikiem 0,97 w wysokości 1180, złotych należy do kognicji sądu powszechnego.
Zgodnie z art. 32 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu. Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tekst jednolity Dz. U. Nr 8, poz. 67).
,,1. Prawo do zaopatrzenia emerytalnego i wysokość świadczeń pieniężnych z tytułu tego zaopatrzenia ustala w formie decyzji:
w stosunku do funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej oraz członków ich rodzin - organ emerytalny określony przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych;
w stosunku do funkcjonariuszy Służby Więziennej i członków ich rodzin -organ emerytalny określony przez Ministra Sprawiedliwości.
Decyzję, o której mowa w ust. 1, doręcza się zainteresowanemu na piśmie wraz z uzasadnieniem oraz pouczeniem.
Postępowanie w sprawie ustalenia prawa do zaopatrzenia emerytalnego wszczyna się na wniosek zainteresowanego.
3 a. Postępowanie, o którym mowa w ust. 3, powinno być zakończone nie później niż w terminie 60 dni od dnia zgłoszenia wniosku.
Od decyzji, o której mowa w ust. 1, przysługuje zainteresowanemu odwołanie do właściwego sądu, według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego.
Odwołanie do sądu przysługuje również w przypadku nie wydania przez organ emerytalny decyzji w terminie określonym w ust. 3.
Jeżeli prawo do świadczenia pieniężnego zostało udowodnione, lecz wydanie decyzji ulega zwłoce z powodu niemożności ustalenia wysokości świadczenia lub innych okoliczności, organ emerytalny przyznaje osobie uprawnionej świadczenie w kwocie zaliczkowej."
Tym samym należy uznać, iż rozkaz personalny w części dotyczącej podstawy do naliczenia emerytury nie jest decyzją administracyjną. Rozkaz personalny o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby jest tylko i wyłącznie podstawą do wszczęcia postępowania o ustalenie prawa do zaopatrzenia emerytalnego zakończonego wydaniem decyzji przez organ emerytalny w przedmiocie prawa do emerytury oraz określenia przez ten organ jej wysokości bądź odmową przyznania prawa do emerytury.
Weryfikacja decyzji o przyznaniu prawa do emerytury oraz jej wysokości następuje w drodze odwołania się do sądu okręgowego (wydział pracy i ubezpieczeń społecznych), o czym świadczy odwołanie się w ustawie z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tekst jednolity Dz. U. Nr 8, poz. 67) do kodeksu postępowania cywilnego. Zgodnie, bowiem z art. 476 § 2 k.p.c sprawy, w których wniesiono odwołanie od decyzji organów rentowych dotyczące emerytur i rent są sprawami z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Konsekwencja powyższego jest to, że sprawy dotyczące emerytur i rent "policyjnych" a zatem również ich wysokości należą do właściwości sądów powszechnych gdzie skarżący może zakwestionować nie tylko wysokość emerytury, ale przede wszystkim podstawę jej naliczenia.
Wskazać należy także, że zgodnie z art. 33 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tekst jednolity Dz. U. Nr 8, poz. 67) prawo do świadczeń pieniężnych z tytułu zaopatrzenia emerytalnego lub ich wysokość ulega ponownemu ustaleniu na wniosek osoby zainteresowanej albo z urzędu, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji w tej sprawie zostaną przedstawione nowe dowody lub ujawnione nowe okoliczności, które mają wpływ na prawo do świadczeń albo ich wysokość.
Nadmienić należy, iż zgodnie z art. 177 konstytucji RP sądy powszechne sprawują wymiar sprawiedliwości we wszystkich sprawach z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych dla właściwości innych sądów. A zatem jest to domniemanie drogi sądownictwa powszechnego, które może być wyłączenie w drodze ustawy.
Sąd administracyjny badając przedmiotową sprawę odnosi się tylko i wyłącznie do tego czy została zachowana procedura wydania rozkazu personalnego oraz czy sprawę rozpatrywały właściwe Organy.
Sąd administracyjny nie może w imię zapewnienia maksymalnej ochrony prawnej skarżącemu wyjść poza zakres właściwości i rozpoznać sprawę jako odwołanie od rozkazu personalnego albowiem skarżący w odwołaniu, skardze oraz na rozprawie wskazywał, iż nie zgadza się tylko z tą częścią rozkazu personalnego, która dotyczy podstawy naliczenia emerytury.
W tym też zakresie sprawa nie nosi cech sprawy administracyjnej oraz nie podlega kontroli przez sąd administracyjny.
Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z póź. zm.) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, z póżn. zm.) odrzucił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło