II SA/Gd 2495/00

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch (spr.) Sędziowie NSA Andrzej Przybielski Asesor WSA Krzysztof Gruszecki Protokolant Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2004 r. sprawy ze skargi A. N. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 września 2000 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. Uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 lipca 2000 r. Nr [...] i zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego A. N. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. II. Zaskarżona decyzja nie może być wykonywana w całości. II SA/Gd 2495/00 U z a s a d n i e n i e Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 12 lipca 2000 r. Nr [...], działając na podstawie art. 48, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednol. Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) oraz art. 104 K.p.a., nakazał A. N. rozbiórkę pawilonu handlowego o wym. 5,0 x 5,0 m wybudowanego w 1999 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce Nr 30 położonej przy ul. O. [...] w J. – k. m. [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że inwestor wybudował pawilon handlowy na opisanej wyżej działce przed uprawomocnieniem się decyzji Burmistrza Miasta J. z dnia 15 stycznia 1999 r. Nr [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę pawilonu na okres trzech lat. Od decyzji tej odwołanie wniósł G. N. i Urząd Wojewódzki decyzją z dnia 6 maja 1999 r. Nr [...] uchylił decyzję organu I instancji oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Podstawą uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę były następujące uchybienia: - inwestor nie wykazał się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, - wydana w sprawie decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia 21 grudnia 1998 r. dotyczyła pawilonu handlowego o wymiarach 5,0 x 3,0 m, natomiast zatwierdzony decyzją projekt przewidywał, że inwestor zrealizuje obiekt o wymiarach 5,0 x 5,0 m, - przedłożony do zatwierdzenia projekt nie spełniał wymogów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 listopada 1998 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 28 ustawy Prawo budowlane, roboty budowlane można rozpocząć na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, a ponieważ inwestor nie spełnił tego warunku zaistniały podstawy do zastosowania w sprawie art. 48 cyt. wyżej ustawy. Odwołanie od powyższej decyzji złożył A. N., który wywodził, iż o uchyleniu decyzji Burmistrza Miasta J. z dnia 15 stycznia 1999 r. dowiedział się z pisma tego organu z dnia 25 maja 1999 r., w którym wezwano go do usunięcia obiektu. Ponadto wskazywał, że złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję organu odwoławczego uchylającą decyzję o pozwoleniu na budowę i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Odwołujący zakwestionował również ustalenia organu nadzoru budowlanego, że rozpoczął budowę na podstawie nieostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, gdyż decyzję tą odebrał w dniu jej wydania tj. 15 stycznia 1999 r. i nie będąc poinformowany o wniesieniu odwołania rozpoczął roboty budowlane po upływie 14 dni, czyli jeszcze w miesiącu styczniu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 5 września 2000 r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podzielił ustalenia i argumentację organu I instancji. Organ ten stwierdził ponadto, że argumenty odwołania dotyczące spraw związanych z postępowaniem organu administracji architektoniczno-budowlanej nie mają żadnego wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie popełnienia samowoli budowlanej skutkującej koniecznością zastosowania przepisu art. 48 Prawo budowlane. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. N., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji wskazywał, że organy nadzoru budowlanego nie zwróciły uwagi na fakt, że decyzja o pozwoleniu na budowę tymczasowego obiektu budowlanego została wydana w sytuacji, gdy obiekt ten tzn. tymczasowy kiosk przewoźny zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane nie wymagał uzyskania pozwolenia na budowę. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Należy przez to rozumieć nie tylko zezwolenie i uprawnienie Sądu do wykroczenia poza granice zaskarżenia, lecz również jego obowiązek – stosownego rozstrzygania, jeżeli zajdą tylko wymagające reakcji wadliwości kontrolowanego aktu lub czynności (por. T. Woś "Postępowanie sądowo-administracyjne, W-wa 1996, str. 199). W ocenie Sądu w ustalonym stanie faktycznym zaskarżona decyzja nie może się ostać, choć nie bezpośrednio z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu skargi. Zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednol. Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30. Zgodnie z art. 16 § 1 K.p.a. jest nią decyzja, od której nie przysługuje odwołanie w administra-cyjnym toku instancji. W myśl art. 48 cyt. wyżej ustawy Prawo budowlane właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Rozpatrujące niniejszą sprawę organy nadzoru budowlanego ustaliły, że skarżący zrealizował obiekt budowlany na podstawie nieostatecznej decyzji udzielającej mu pozwolenia na budowę. Skarżący w toku postępowania podniósł, iż nie wiedział o złożonym odwołaniu i do prac budowlanych przystąpił po upływie 14 dni od odbioru decyzji organu I instancji. W celu zweryfikowania twierdzeń skarżącego organ nadzoru budowlanego, przed zastosowaniem sankcji wynikającej z art. 48, winien dokładnie ustalić, kiedy wpłynęło odwołanie G. N. od decyzji udzielającej skarżącemu pozwolenia na budowę, kiedy rozpoczęto roboty budowlane i czy organ administracji architektoniczno-budowlanej zastosował się do dyspozycji art. 131 K.p.a. W wypadku gdyby wobec zaniedbania przez organ administracji spoczywających na nim obowiązków – na przykład niepowiadomienia inwestora o złożonym przez inną stronę odwołaniu oraz przyjęcia bez zastrzeżeń zawiadomienia o przystąpieniu do robót budowlanych, doręczonego organowi po upływie terminu do wniesienia odwołania – doszło do zrealizowania obiektu, nie powinno się stosować przepisu art. 48 ustawy Prawo budowlane, lecz art. 59 dotyczący pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Nie można bowiem w takiej sytuacji uznać, że działanie inwestora rzeczywiście stanowi samowolę budowlaną, lecz w istocie jest wynikiem zaniedbania obowiązków przez organ administracji (por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 1999 r. sygn. akt IV SA 397/97). Jak wynika z ustaleń poczynionych przez Sąd w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 września 2001 r. wydanego w sprawie sygn. akt II SA/Gd 1055/99 dotyczącej skargi A. N. na decyzję Wojewody ego z dnia 6 maja 1999 r. Nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę, odwołanie G. N. od decyzji Burmistrza J. z dnia 15 stycznia 1999 r. zostało przekazane organowi II instancji 7 kwietnia 1999 r. Ponadto jak wynika z akt administracyjnych dołączonych do akt niniejszej sprawy Burmistrz Miasta J. pismem z dnia 25 maja 1999 r. poinformował skarżącego, że decyzja z dnia 15 stycznia 1999 r. nie jest ostateczna. W tej sytuacji zdaniem Sądu zachodziła konieczność ustalenia przez organ nadzoru budowlanego okoliczności powyżej wskazanych tj. daty rozpoczęcia realizacji inwestycji, daty wpływu odwołania i daty zawiadomienia o tym fakcie skarżącego. Brak ustaleń w w/w zakresie w ocenie Sądu stanowiło naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Odnosząc się do zarzutu strony skarżącej, iż realizacja przedmiotowego pawilonu nie wymagała uzyskania pozwolenia na budowę a jedynie zgłoszenia właściwemu organowi stwierdzić należy, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 5a pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale później niż w okresie 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Jak wynika z akt sprawy skarżący złożył wniosek na lokalizację tymczasowego pawilonu handlowego na okres trzech lat, a zatem zrealizowanie w/w inwestycji wymagało uzyskania pozwolenia na budowę niezależnie od tego czy obiekt jest trwale połączony z gruntem czy też nie. Z uwagi na wskazane wyżej naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) i w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. Ponadto na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzygnął, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości. Ponieważ art. 97 § 2 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nakazuje stosować dotychczasowe przepisy o wpisie i innych kosztach sądowych w sprawach, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, to wobec uwzględnienia skargi Sąd zasądził koszty postępowania na rzecz skarżącego na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.).