II SA/Gd 2497/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Asesor WSA Krzysztof Retyk (spr.) Protokolant Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 czerwca 2001 r. [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze nr [...], w dniu 25 czerwca 2001 r., na podstawie art. 138 § 3 k.p.a. uchyliło decyzję z dnia 17 maja 2001 r. Zastępcy Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w przedmiocie odmowy podwyższenia zasiłku celowego na zakup żywności i środków higieny w wysokości 20 złotych w miesiącu lutym 2001 r. dla M. N. W uzasadnieniu swojej decyzji organ wskazał, że decyzją z dnia 22 lutego 2001 r. Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie przyznał M. N. zasiłek celowy w wysokości 20 złotych z przeznaczeniem na żywność i środki higieny. Na skutek wniesionego odwołania przez M. N. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 5 kwietnia 2001 r. uchyliło wyżej opisaną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania wskazując na okoliczności, które powinny być brane przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Następnie Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie, decyzją z dnia 17 maja 2001 r., odmówił podwyższenia przyznanego zasiłku celowego M. N. w wysokości 20 złotych z przeznaczeniem na żywność i środki higieny w miesiącu lutym 200Ir. A zatem, zdaniem SKO, pozostawało do rozpatrzenia podanie M. N. z dnia 9 lutego 2001 r. o przyznanie zasiłku celowego na zakup żywności, środków higieny własnej i sanitarnej. Tym samym nie ma podstaw do wydawania decyzji odmawiającej podwyższenia przyznanego zasiłku celowego w sytuacji kiedy decyzja o przyznaniu tego zasiłku została wyeliminowana z obrotu prawnego i w dniu wydawania decyzji o odmowie podwyższenia zasiłku jej nie było. M. N. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której domagał się uchylania zaskarżonej decyzji, wskazując, że narusza ona art. 2 ust. 1 i ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. W uzasadnieniu skargi M. N. wywodził, iż decyzja powyższa jest niesprawiedliwa i krzywdząca. Jego zdaniem organ nie rozpoznał wnikliwie jego trudnej sytuacji materialnej i bytowej spowodowanej długotrwałym bezrobociem oraz złym stanem zdrowia. Nadto skarżący wskazał, iż organy naruszyły art. 2 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r., Nr 64, poz. 414 ze zm.) albowiem zaskarżone decyzje nie pozwalają skarżącemu bytować w warunkach odpowiadających godności człowieka, a organy nie zbadały jakie są jego niezbędne potrzeby życiowe. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Skarga jest nie zasadna. Sąd stwierdził, iż organ II instancji uchylając decyzję odmawiającą podwyższenia zasiłku celowego nie naruszył prawa , to jest art. 138 § 3 k.p.a. W przedmiotowej sprawie organ I instancji decyzją z dnia 17 maja 2001 r. odmówił podwyższenia przyznanego zasiłku celowego M. N. w wysokości 20 złotych z przeznaczeniem na żywność i środki higieny w miesiącu lutym 2001r. pomimo tego, że decyzja o przyznaniu tego zasiłku została wyeliminowana z obrotu prawnego i w dniu wydawania decyzji o odmowie podwyższenia zasiłku ( a zatem jej zmiany) jej nie było. Oznacza to, iż organ I instancji odmówił zmiany decyzji wyeliminowanej z obrotu prawnego. Przepis art. 43 ust. 2a ustawy z 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej, w brzmieniu wprowadzonym nowelą z dnia 27 czerwca 1997 r. (Dz. U. Nr 93, poz. 569), przewiduje możliwość zmiany lub uchylenia decyzji administracyjnej na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa lub zmiany w sytuacji dochodowej lub osobistej, a także jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 4 i 5 oraz w art. 6 i 34 ust. 4a. Przy czym zmiana na korzyść nie wymaga zgody strony. Zdaniem Sądu, decyzja o odmowie podwyższenia zasiłku celowo, a zatem zmiana decyzji o przyznaniu takiego zasiłku, w sytuacji kiedy decyzja o przyznaniu zasiłku celowego została wyeliminowana z obrotu prawnego i w dniu wydawania decyzji odmawiającej jej zmianę nie istniała, rażąco naruszał przepis art. 43 ust. 2a ustawy z 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej co prowadzi do stwierdzenia, iż jest dotknięta wadą nieważności z przyczyny wskazanej w art. 156 § 1 pkt2kpa. Wprawdzie organ II instancji nie wyartykułował wyraźnie powyższej przesłanki wskazując jedynie na to, iż nie można odmówić podwyższenia zasiłku celowego w sytuacji kiedy nie ma rozstrzygnięcia o przyznaniu zasiłku celowego w ogóle, a zatem nada! pozostawało do rozstrzygnięcia podanie M. N. z dnia 9 lutego 2001 r. o przyznanie zasiłku celowego na zakup żywności, środków higieny własnej i sanitarnej a nie sprawa o podwyższenie zasiłku. Zdaniem Sądu, granice działania organu II instancji zakreśla art. 138 k.p.a. Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, do czego uprawnia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., może mieć miejsce wówczas, gdy decyzja organu I instancji jest decyzją prawidłową z punktu widzenia zgodności z prawem, jeżeli natomiast rozstrzygnięcie jest wadliwe, organ odwoławczy obowiązany jest wadliwość tę usunąć, co wynika z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Jednakże gdy wadliwości tej decyzji nie może sam usunąć ponieważ rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części bądź rozstrzygnięcie zależy od uznania organu to organ uchyla i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania (art. 138 § 2 i 3 k.p.a.) W przypadku zatem gdy organ odwoławczy, w sprawie w której rozstrzygnięcie zależy od uznania organu 1 instancji ustali, że decyzja organu I instancji jest dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) może jedynie uchylić decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia. W konsekwencji należy przyjąć, że organ II instancji, który uchyla decyzję dotknięta wadą nieważności ( decyzja organu I instancji odmówiła zmiany decyzji nieistniejącej) i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznani, nie narusza przepisu art. 138 § 3 k.p.a. Bezzasadny jest zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organ II instancji art. 2 ust. 1 i ust. 3 ustawy o pomocy publicznej albowiem organ uchylił zaskarżoną decyzje ze względów powyżej podanych nie rozstrzygając sprawy administracyjnej dotyczącej przyznania zasiłku celowego. Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, nie stwierdzając naruszenia prawa przez organ II instancji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.