II SA/Gd 25/25
WyrokWSA w Gdańsku2025-05-22
Skład orzekający: Krzysztof Kaszubowski, Jolanta Górska, Justyna Dudek-Sienkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy likwidacja pomieszczenia magazynowego na paszę i powiększenie o tę powierzchnię przestrzeni produkcyjnej w budynku inwentarskim, służącym tej samej działalności hodowlanej, stanowi zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego w rozumieniu art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, wymagającą zgłoszenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że powiększenie przestrzeni produkcyjnej o powierzchnię dawnego magazynu pasz, w sytuacji gdy oba pomieszczenia służyły tej samej działalności hodowlanej, nie stanowi zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego w rozumieniu art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Brak jest dowodów na to, że taka zmiana doprowadziła do zmiany warunków bezpieczeństwa pożarowego, higieniczno-sanitarnego, pracy, zdrowotnego, ochrony środowiska, wielkości lub układu obciążeń, ani oddziaływania na środowisko, co jest warunkiem koniecznym do uznania zmiany sposobu użytkowania.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania części budynku inwentarskiego. Organ I instancji ustalił, że część budynku pierwotnie przeznaczona na magazyn pasz została zaadaptowana do chowu drobiu, co stanowiło zmianę sposobu użytkowania wymagającą zgłoszenia. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów proceduralnych i materialnoprawnych, w tym brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i błędną interpretację dowodów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i postanowienie organu I instancji, a także zasądził od Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 maja 2025 r. sprawy ze skargi P. R. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 27 listopada 2024 r. nr WOP.7721.187.2024.GD w przedmiocie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bytowie z dnia 22 lipca 2024 r. nr PINB/IC/70035/129/2020, 2. uchyla postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bytowie z dnia 23 czerwca 2023 r. nr PINB/IC/70035/129/2020, 3. zasądza od Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku na rzecz P. R. kwotę 997 zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
P. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 27 listopada 2024 r. w przedmiocie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bytowie (dalej: PINB, organ I instancji), wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych wykonywanych w budynku inwentarskim (oznaczonym jako obiekt nr 2) na działce nr [...], obręb P., gmina M. Postępowanie zostało następnie rozszerzone o zmianę sposobu użytkowania ww. obiektu budowlanego.
W wyniku przeprowadzonych kontroli organ I instancji ustalił, że Państwo M. i P. R. są właścicielami przedmiotowej działki nr [...] (użytek: grunty rolne zabudowane, grunty orne i lasy o powierzchni 0,4099 ha) od 2011 r. Na działce posadowiony jest budynek fermy drobiu o pow. użytkowej 1400 m2. Budynek został wybudowany przez Państwa R. i D. M. na podstawie pozwolenia na budowę i oddany do użytkowania w 1978 r. D. M. zeznała, że budynek po wybudowaniu składał się z pomieszczenia socjalnego, do hodowli i magazynu pasz z tyłu kurnika – pomieszczenia oddzielone były ścianami od pozostałych pomieszczeń i w takim stanie budynek został sprzedany. W wyniku oględzin organ ustalił natomiast, że aktualnie budynek składa się z części socjalnej wraz z kotłownią oraz części inwentarskiej. W budynku nie ma pomieszczenia magazynowego na paszę. Ponadto w przedmiotowym budynku inwentarskim nr 2 wykonywano roboty polegające na montażu dwóch nowych wentylatorów, jeden na końcu budynku od strony działki nr [...] [...] oraz drugi na końcu budynku inwentarskiego od strony działki [..]. Montażu dokonano poprzez wykonanie nowego otworu w ścianie budynku.
PINB uznał, że nastąpiła zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego - budynku inwentarskiego z pomieszczenia magazynowego na pomieszczenie do chowu drobiu - brojlerów, zlokalizowanego na działce o nr ewid. gruntu [...] obręb P., gm. M. W ocenie organu nadzoru budowlanego część budynku inwentarskiego tj. pomieszczenie magazynowe zostało dostosowane dla potrzeb chowu drobiu - brojlerów, w wyniku czego dokonano zwiększenia w budynku inwentarskim powierzchni do chowu drobiu - brojlerów, wykonania dwóch nowych wentylatorów w budynku inwentarskim, co powoduje zmianę w zakresie bezpieczeństwa pożarowego, warunków bezpieczeństwa pracy, zdrowia i warunków higieniczno-sanitarnych. Nie ulega wątpliwości, że zmiana przeznaczenia części obiektu budowlanego magazynu pasz, a wykorzystywanego do chowu drobiu - brojlerów, wymagała dokonania zgłoszenia, gdyż prowadziła do zmiany warunków: bezpieczeństwa pożarowego, pracy, zdrowotnych, higieniczno-sanitarnych, ochrony środowiska, a także oddziaływania na środowisko.
Postanowieniem nr PINB/IC/70035/129/2020 z 30 czerwca 2023 r. organ I instancji wstrzymał użytkowanie budynku inwentarskiego, zlokalizowanego na działce nr [...] obręb P. w P. [...], gm. M., w którym dokonano zmiany sposobu użytkowania pomieszczenia przeznaczonego do magazynowania pasz, na chów drobiu - brojlerów, oraz nałożył na współwłaścicieli nieruchomości – M. R. i P. R., obowiązek przedstawienia w terminie do 3.12.2023 r. szeregu dokumentów.
Następnie decyzją nr PINB/IC/70035/129/2020 z 22 lipca 2024 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bytowie nakazał M. R. i P.R. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania pomieszczenia przeznaczonego do magazynowania pasz o powierzchni 120 m2, użytkowanego jako pomieszczenie na chów drobiu - brojlerów w budynku inwentarskim, zlokalizowanym pod adresem P. [...], na działce nr [...], obręb P., gm. M., poprzez wykonanie trwałej przegrody wewnętrznej od strony działki nr [...] obręb P.
Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB, organ odwoławczy), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez P. R., decyzją z dnia 27 listopada 2024 r. nr WOP.7721.187.2024.GD utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu WINB wskazał, że podczas kontroli P. R. oświadczył, że jest inwestorem robót budowlanych (montaż wentylatorów), które prowadził i zakończył w 2020 r. Na roboty budowlane nie posiadał zgód administracji architektoniczno-budowlanej. Ponadto oświadczył, że nie wykonywał wyburzenia ściany oddzielającej pomieszczenie inwentarskie od pomieszczenia magazynowego, ponieważ w chwili zakupu w budynku ściany oddzielającej nie było. Budynek pełnił funkcję do hodowli drobiu, a obsada brojlerów wynosiła 20 000 sztuk. Poprzedni właściciele Państwo M. oświadczyli, że budynek składał się z pomieszczenia: socjalnego, do hodowli (około 1000 mkw hali), magazynu pasz z tyłu kurnika (około 120 mkw), pomieszczenia oddzielone ścianami od pozostałych pomieszczeń i w takim stanie budynek sprzedali. Pomieszczenie oddzielone było od hali produkcyjnej za pomocą płyt paździerzowych i konstrukcji drewnianej.
Ustaleń co do ilości brojlerów organ I instancji dokonał na podstawie protokołów z kontroli prowadzonych przez Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska. Z protokołu kontroli prowadzonej przez Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w terminie 09.12.2019 r. - 09.03.2020 r., wynika, że produkcja prowadzona jest w budynku inwentarskim o powierzchni przeznaczonej do chowu równej 1132,5 m2, maksymalna ilość stanowisk brojlerów kurzych wynosiła 14374 (51,746 DJP), ilość brojlerów kurzych wynosiła ok. 3000 sztuk. Budynek inwentarski był instalacją do chowu zwierząt w liczbie do 52 DJP, czyli nie większej niż 60 DJP.
Z protokołu kontroli prowadzonej przez Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w terminie 19.04.2021 r. - 27.08.2021 r., wynika, że produkcja prowadzona jest w pomieszczeniu przeznaczonym do chowu o powierzchni równej 1108,9 m2 (dokonano pomiaru powierzchni). W roku 2020 ilość brojlerów kurzych wynosiła ok. 69904 sztuk. Budynek inwentarski w roku 2020 był instalacją do chowu zwierząt w liczbie do 44,5 DJP, czyli nie większej niż 60 DJP. Natomiast od czerwca 2021 r. zgodnie z decyzją Powiatowego Lekarza Weterynarii w Bytowie z siedzibą w Miastku nr 133/2021, z 31.05.2021 r., jest instalacją do chowu zwierząt w liczbie 52,6 DJP czyli nie większej niż 60 DJP.
Z protokołu kontroli prowadzonej przez Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w terminie 12.05.2022 r. - 09.06.2022 r., wynika, że produkcja prowadzona jest w pomieszczeniu przeznaczonym do chowu o powierzchni równej 1108,9 m2. W dniu rozpoczęcia kontroli ilość brojlerów kurzych wynosiła 19146 sztuk (76,584 DJP). Powiatowy Lekarz Weterynarii w Bytowie z siedzibą w Miastku decyzją z 31.05.2021 r. wyraził zgodę na zwiększenie obsady kurcząt brojlerów do 39 kg/m2. Dotychczas była to obsada do 33 kg/m2. W związku z powyższym możliwość instalacji wynosi: 1108,93 m2 powierzchni x 39 kg = 43248,27 kg/2,6 kg (średnia masa I sztuki na zakończenie cyklu wg informacji kontrolowanego), czyli 16.633,95 sztuk.
Wyliczenia dokonano na podstawie załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10.09.2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019r., poz. 1839). W obecnym czasie instalacja jest instalacją należącą do przedsięwzięć mogących potencjalnie oddziaływać na środowisko, zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 104b) wyżej powołanego rozporządzenia (do przedsięwzięć mogących potencjalnie oddziaływać na środowisko zalicza się chów lub hodowla zwierząt w liczbie nie mniejszej niż 60 DJP i mniejszej niż 210 DJP). W związku z tym, podmiot zobligowany jest w myśl obowiązujących przepisów do zgłoszenia instalacji właściwemu organowi ochrony środowiska.
Zatem z analizy dokumentów, w tym przedstawionych powyżej protokołów z kontroli organu ochrony środowiska, z oświadczeń byłych współwłaścicieli i obecnego współwłaściciela wynika, że część budynku stanowiąca dawny magazyn została dostosowana do chowu brojlerów, co wynika z pomiarów w protokołach i co umożliwiło zwiększenie obsady brojlerów. Dodatkowo w ścianie zewnętrznej zostały zamontowane dwa nowe wentylatory. W efekcie dokonano zmiany warunków w zakresie: bezpieczeństwa pożarowego, bezpieczeństwa pracy, zdrowia i higieniczno-sanitarnych. Ponadto poprzez zwiększenie obsady bojlerów, inwestycja stanowi instalację należącą do przedsięwzięć mogących potencjalnie oddziaływać na środowisko. W związku z powyższym, w myśl przytoczonego powyżej art. 71 ustawy Prawo budowlane, w przedmiotowym budynku nastąpiła zmiana sposobu użytkowania z budynku inwentarskiego z pomieszczeniem magazynowym tylko na budynek inwentarski do chowu drobiu - brojlerów. Wobec tego inwestycja wymagała dokonania zgłoszenia, właściwemu organowi architektoniczno - budowlanemu, oraz właściwemu organowi ochrony środowiska, czego inwestor nie dokonał.
Należy podkreślić, że stan samowoli - zmiany sposobu użytkowania pomieszczenia trwa - skoro inwestor nie dokonał zgłoszenia, co daje podstawy do prowadzenia postępowania w oparciu o art. 71 a Prawa budowlanego.
W związku z powyższym, zgodnie z procedurą organ I instancji wydał postanowienie z 30.06.2023 r,, którym wstrzymał użytkowanie budynku inwentarskiego oraz nałożył na współwłaścicieli nieruchomości obowiązek przedstawienia w terminie do 3.12.2023 r. wyszczególnionych w sentencji postanowienia dokumentów. Ponieważ zobowiązani nie przedłożyli wymaganych ww. postanowieniem dokumentów, zgodnie z procedurą (ww. art. 71a ust. 4 Prawa budowlanego), należało nakazać współwłaścicielom przedmiotowego budynku inwentarskiego przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania pomieszczenia przeznaczonego do magazynowania pasz, a obecnie użytkowanego jako pomieszczenie na chów drobiu - brojlerów.
We wniesionej na powyższą decyzję skardze skarżący zarzucił organowi II instancji naruszenie:
przepisu art. 107 § 3 k.p.a. polegające na tym, że decyzja zawiera nieprawidłowo sporządzone uzasadnienie, które nie zawiera żadnych ustaleń faktycznych poczynionych przez organ, uzasadniających twierdzenie jakoby w stosunku do odwołującego się uzasadnione było nakazanie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania pomieszczenia;
przepisów art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 75 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, polegające na:
nieuzasadnionym uznaniu, że protokoły Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Gdańsku z uwagi na zawartą w nich treść pozwalają na stwierdzenie, że doszło do zmiany sposobu użytkowania pomieszczenia przeznaczonego do magazynowania pasz;
nieuprawnionym uznaniu, że oświadczenie inwestora robót budowlanych P. R., w przedmiocie wykonania dwóch otworów w ścianach budynku inwentarskiego w których zamontowano dwa nowe wentylatory może świadczyć o zmianie sposobu użytkowania części obiektu budowlanego;
powołanie się przez organ na zeznania świadka Z. P. jako wiarygodnych i wskazujących, iż mogło dojść do zmiany sposobu użytkowania części obiektu budowlanego;
nieuprawnionej interpretacji zeznań świadka D. M., R. M. i R. C., w świetle których konstrukcja z płyty paździerzowej i desek drewnianych stanowiła o trwałym oddzieleniu pomieszczenia do magazynowania pasz, a tym samym jej usunięcie na którymkolwiek etapie stanowiło o zmianie sposobu użytkowania części obiektu budowlanego;
art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. poprzez nieprawidłowe ustalenie rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji, sprowadzające się do powtórzenia przepisów będących podstawą do wydania decyzji, co narusza zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa;
art. 71a ust. 4 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wydanie decyzji o nakazaniu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania, w sytuacji gdy organ wydając decyzję nie opierał się na jakichkolwiek dokumentach, które miałyby potwierdzać istnienie ściany, a tym samym dokonanie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, wobec czego nakazanie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania należy uznać za bezzasadną formę represji strony.
W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
Na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżący wniósł o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.
W odpowiedzi na skargę, Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując wyrażone w zaskarżonej decyzji stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935) – zwanej dalej p.p.s.a., sądowa kontrola legalności polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Przy czym, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy co do zasady nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
W rozpoznawanej sprawie Sąd kontrolował decyzję WINB wydaną w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania pomieszczenia przeznaczonego do magazynowania pasz o powierzchni 120 m2, użytkowanego jako pomieszczenie na chów drobiu - brojlerów w budynku inwentarskim, zlokalizowanym pod adresem P. [...], na działce nr [...], obręb P., gm. M., poprzez wykonanie trwałej przegrody wewnętrznej od strony działki nr [...] obręb P.
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji (podobnie jak decyzji organu I instancji) stanowił przepis art. 71a ust. 4 w zw. z art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r., poz. 725).
Zgodnie z art. 71 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, przez zmianę sposobu użytkowania w szczególności rozumie się podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układu obciążeń. Użycie przez ustawodawcę określenia "w szczególności" wskazuje, że sytuacje przesądzające o takiej zmianie wymienione zostały w przepisie w sposób niewyczerpujący (przykładowy). Katalog ten jest otwarty, a zatem do każdej sytuacji faktycznej należy podchodzić indywidualnie. Oznacza to również, że w tej normie będą mieścić się także inne nie wymienione w tym przepisie działania, które wpływać będą na zmianę sposobu użytkowania budynku lub jego części.
Zmiana sposobu użytkowania wymaga zgłoszenia właściwemu organowi architektoniczno – budowlanemu, przed jej dokonaniem. Zgłoszenie podlega ocenie organu, który w określonym czasie może wnieść sprzeciw w sytuacjach określonych w art. 71 ust 5 ustawy. Gdy zamierzona zmiana sposobu użytkowania wymaga wykonania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, rozstrzygnięcie w sprawie zmiany sposobu użytkowania następuje w decyzji o pozwoleniu na budowę.
Zastosowany w niniejszej sprawie przepis art. 71a Prawa budowlanego reguluje natomiast sytuacje w których zmiana sposobu użytkowania dokonana zostaje bez zgłoszenia właściwemu organowi, czyli tzw. samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części.
W pierwszej kolejności, w razie ustalenia, że doszło do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia organ nadzoru budowlanego w drodze postanowienia:
1) wstrzymuje użytkowanie obiektu budowlanego lub jego części;
2) nakłada obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w art. 71 ust. 2.
Następnie, po upływie terminu lub na wniosek zobowiązanego, organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i - w przypadku stwierdzenia jego wykonania - w drodze zaskarżalnego zażaleniem postanowienia ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. W razie zaś niewykonania w terminie obowiązku o którym mowa w ust. 1 art. 71a, albo dalszego użytkowania obiektu budowlanego lub jego części pomimo jego wstrzymania, albo zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo wniesienia sprzeciwu o którym mowa w art. 71 ust. 3-5, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji, nakazuje przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części – art. 71a ust. 4.
Z przywołanych przepisów wynika zatem, że prowadząc postępowanie w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części w pierwszej kolejności organ zobowiązany jest ustalić, czy w ogóle doszło do zmiany sposobu użytkowania a następnie czy miała ona charakter samowolny. W tym celu musi wykazać ostatni dopuszczalny i legalny sposób użytkowania, a następnie porównać go z aktualnym sposobem wykorzystywania. Określenie sposobu prawnie wiążącego użytkowania obiektu lub jego części stanowi kluczowy punkt wyjścia do porównania go następnie z faktycznym (rzeczywistym) wykorzystywaniem.
W niniejszej sprawie mimo braku dokumentów związanych z budową przedmiotowego budynku, w tym zwłaszcza pozwolenia na budowę, nie jest sporne, że został on wybudowany w 1978 r. jako budynek inwentarski przeznaczony do hodowli drobiu. W taki sposób budynek też jest przez skarżącego wykorzystywany. Spór dotyczy części tego budynku, o powierzchni około 120 mkw, która pierwotnie wykorzystywana była jako magazyn na paszę dla hodowanego drobiu i która oddzielona miała być od przestrzeni produkcyjnej ścianą. Natomiast aktualnie w budynku nie ma wydzielonej przestrzeni magazynowej, w związku z czym przestrzeń produkcyjna uległa powiększeniu o owe około 120 mkw.
W ocenie Sądu nie można zgodzić się z organami, że w okolicznościach niniejszej sprawy powiększenie przestrzeni produkcyjnej o powierzchnię uprzednio przeznaczoną na magazyn pasz, stanowiło zmianę sposobu użytkowania tej części obiektu.
Należy mieć na uwadze, że przepisu art. 71 ust 1 pkt 2 Prawa budowalnego nie można wykładać tak, że każda zmiana sposobu wykorzystywania znajdujących się w obiekcie pomieszczeń powinna być zakwalifikowana jako zmiana sposobu użytkowania. Z treści tego przepisu wynika, że chodzi tu o zmianę na działalność, która wymaga spełnienia innych lub dodatkowych warunków określonych przepisami prawa niż działalność dotychczas prowadzona. Konieczne zatem jest nie tyle ustalenie, jakie są aktualnie warunki prowadzonej w obiekcie budowlanym działalności i czy zgodne są one z obowiązującymi przepisami, co określenie czy zmiana sposobu użytkowania doprowadziła do zmiany wskazanych wyżej warunków. Wymaga to zestawienia warunków wcześniejszych z aktualnymi, porównania ich i określenia, czy uległy one zmianie (por. wyrok NSA z dnia 23 marca 2023 r., sygn. akt II OSK 232/22). Nadto przez zmianę sposobu użytkowania obiektu lub jego części należy rozumieć nie tylko przeznaczenie obiektu do innego rodzaju użytkowania, lecz także zintensyfikowanie dotychczasowego sposobu użytkowania obiektu, jeżeli wywołuje skutki określone w art. 71 ust. 1 pkt 2 u.p.b. (por. wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2021 r., sygn. akt II OSK 2232/20).
Dla uznania, że doszło do zamiany sposobu użytkowania wystarczające jest ustalenie, że nowy charakter prowadzonej w nim działalności wymaga sprawdzenia spełnienia w obiekcie warunków zastrzeżonych prawem dla tego typu działalności np. przeciwpożarowych, higieniczno-sanitarnych, pracy. Taka sytuacja nie ma miejsca w tej sprawie, bowiem zarówno magazyn pasz jak i przestrzeń produkcyjna służyły tej samej działalności – hodowli drobiu. Stanowisko organów co do tego, że na skutek zlikwidowania magazynu pasz i przeznaczenia jego powierzchni na hodowlę drobiu doszło do zmiany użytkowania można zatem byłoby uznać za słuszne, gdyby wykazane zostało, że przedmiotowy magazyn do czasu wprowadzenia tej zmiany nie był wykorzystywany do działalności hodowlanej – a wszak magazynowanie paszy służyło właśnie tej działalności.
Materiał dowodowy nie potwierdza też, aby wskutek zwiększenia powierzchni produkcyjnej doszło do takiego zintensyfikowania produkcji, które skutkowałoby zmianą warunków ochrony środowiska. W szczególności nie wynika to z protokołów kontroli prowadzonych przez Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska. W aktach sprawy znajdują się trzy protokoły z kontroli przeprowadzonych w dniach: 9.12.2019 r. – 09.03.202 r., 19.04.2021 r. – 27.08.2021 r., 12.05.2022 r. – 09.06.2022 r. Powierzchnia przeznaczona do chowu w przedmiotowym budynku inwentarskim w każdym z tych protokołów ma zbliżoną wielkość, tj. odpowiednio: 1132,5 mkw, 1108,9 mkw, 1120 mkw. Z protokołów nie wynika, aby doszło do zwiększenia powierzchni produkcyjnej. Z dwóch pierwszych z trzech wymienionych protokołów wynika, że maksymalna ilość stanowisk brojlerów kurzych nie przekraczała 60 DJP, tj. ilości jaka powoduje zaliczenie instalacji do przedsięwzięć mogących potencjalnie oddziaływać na środowisko zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 104b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r. poz. 1839 z późn. zm., dalej: "rozporządzenie środowiskowe"). Natomiast z trzeciego protokołu, z kontroli przeprowadzonej w terminie 12.05.2022 r. – 09.06.2022 r. wynika, że ilość stanowisk brojlerów kurzych zwiększona została ponad 60 DPJ, co stanowiło zmianę warunków wynikających z przepisów ochrony środowiska, jednak zmiana ta nie miała związku ze zwiększeniem powierzchni produkcyjnej o powierzchnię magazynową, ale wynikała z decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w Bytowie z siedzibą w Miastku, który decyzją z dnia 31 maja 2021 r. wyraził zgodę na zwiększenie obsady kurcząt brojlerów z 33 kg/mkw do 39 kg/mkw.
Organy nie wykazały zatem, aby w związku ze stwierdzoną zmianą w istocie doszło do zmiany warunków bezpieczeństwa pożarowego, higieniczno-sanitarnych, pracy, zdrowotnych, ochrony środowiska, wielkości i układu obciążeń oraz oddziaływania na środowisko. Nie wskazały żadnych przepisów, które taki wniosek by uzasadniały.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że obie decyzje wydane zostały z naruszeniem art. 71a ust. 4 w zw. z art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane w sposób mający wpływ na wynik sprawy, co uzasadniało wyeliminowanie z obrotu prawnego obu aktów, jak też postanowienia o wstrzymaniu użytkowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w związku z art. 135 p.p.s.a., o czym orzeczono w pkt 1 i 2 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie 3 sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, tj. 997 zł, na które składa się wysokość uiszczonego wpisu (500 zł), wysokość opłaty skarbowej za złożenie dokumentu pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenie reprezentującego skarżącą adwokata (480 zł), ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j.: Dz.U. z 2023 r., poz. 1964 ze zm.).
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań oraz oceny prawnej i wiążą organy w niniejszej sprawie stosownie do art. 153 p.p.s.a.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło