II SA/Gd 2513/02

WyrokWSA w Gdańsku2005-09-22

Skład orzekający: Jan Jędrkowiak, Jolanta Górska, Janina Guść

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego mają obowiązek nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego samowolnie, bez wymaganego pozwolenia na budowę, niezależnie od okoliczności łagodzących podnoszonych przez inwestora?
Ratio decidendi
Organy nadzoru budowlanego mają obowiązek nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego samowolnie, bez wymaganego pozwolenia na budowę, na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Przepis ten nie pozostawia organom uznaniowości w zakresie zastosowania sankcji rozbiórki, a podnoszone przez inwestora okoliczności, takie jak brak wiedzy o obowiązku uzyskania pozwolenia czy płacenie podatków, nie mają znaczenia dla oceny legalności decyzji i nie wyłączają zastosowania sankcji.
Stan faktyczny
Skarżący B. i D. H. zostali zobowiązani decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do rozbiórki samowolnie wybudowanych obiektów budowlanych: letniskowego powstałego na bazie barakowozu z tarasami oraz gospodarczego o konstrukcji drewnianej. Decyzja została utrzymana w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżący podnosili, że są laikami w prawie budowlanym, nie byli informowani o nieprawidłowościach, płacą podatki i otrzymali działkę w prezencie. Sąd administracyjny rozpatrywał skargę na decyzję organu odwoławczego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę jako bezzasadną.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Jędrkowiak, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.), Sędzia WSA Janina Guść, Protokolant Ilona Panic, po rozpoznaniu w dniu 22 września 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. i D. H. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4 września 2002 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Decyzją z dnia 18 lipca 2002r., Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał B. H. zamieszkałej w C. i D. H. zamieszkałemu w K., rozebrać samowolnie wybudowane obiekty budowlane, nietrwale związane z gruntem, zlokalizowane na działce nr [...] w B. tj. obiekt pełniący funkcję letniskową, powstały na bazie barakowozu, z dobudowanymi tarasami (stanowiącymi całość z ww. barakowozem), częściowo zadaszonymi i wymiarach 4,30 m na 7,30 m (wraz z tarasami) oraz obiekt pełniący funkcję gospodarczą, o konstrukcji drewnianej i wymiarach 1,00 m na 1,00 m. Decyzję wydano na podstawie art. 48 oraz art. 80 ust. 2 pkt l i art. 83 ust. l ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89, poz. 414, z późniejszymi zmianami) oraz art. 104 Kpa. W uzasadnieniu wskazano, iż w dniu 6 maja 2002 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie samowolnego wybudowania obiektu budowlanego, zlokalizowanego na działce nr [...] w B. gmina K., własność Państwa B. i D. H. Podczas przeprowadzonego dowodu z oględzin ustalono, że na działce nr [...] w B. istnieje obiekt budowlany pełniący funkcję letniskową, który powstał na bazie barakowozu, z dobudowanymi tarasami (częściowo zadaszonymi). Obiekt posadowiony jest na fundamentach punktowych z bloczków betonowych nietrwale związanych z gruntem. Barakowóz pokryty papą, taras częściowo płytami bitumicznymi falistymi. Według oświadczenia Z. W. przedmiotowy obiekt powstał w 2000 roku i na powyższe nie posiada decyzji pozwolenia na budowę. Ponadto na działce tej znajduje się obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej, z dachem dwuspadowym kryty papą, nietrwale związany z gruntem. Według oświadczenia Z. W. obiekt powstał w czerwcu 2002 roku i na powyższe nie posiada wymaganego z prawem zgłoszenia. W dniu 5 lipca 2002 roku z aktami sprawy zapoznał się D. H, nie wnosząc żadnych uwag. Zgodnie z wypisem z planu miejscowego ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy K., zatwierdzonym Uchwałą Rady Gminy K. Nr [...] z dnia 3 lipca 1991 r. (Dz.Urz.Woj.Gd.Nr 15 poz. 120) wraz z późniejszymi zmianami (Dz.Urz.Woj.Pom..Nr 19 poz. 171 z 2001 r.) obszar działki nr [...] położonej w obrębie B. oznaczony jest symbolem RL - tereny lasów. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli B. i D. H. podając, iż otrzymali przedmiotową działkę w prezencie ślubnym. Wskazali, że płacą regularnie podatek, w prawie budowlanym są laikami, a o żadnych nieprawidłowościach wcześniej nie byli informowani. Decyzją z dnia 4 września 2002r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt l Kpa oraz art. 80 ust. 2 pkt 2, art. 83 ust. 2 i art. 48 ustawy z dnia 07.07 .1994r. Prawo budowlane (tj.: Dz.U. Nr 106 poz. 1126 z 2000r. z późno zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, iż zgodnie z art. 48 ustawy z dnia 07.07. 1 994r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz.U. Nr 106 póz. 1126 z 2000r. z późno zm.) właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Tak więc w przypadku stwierdzenia samowoli budowlanej dokonanej w 2000 i 2002 roku właściwy organ może wydać jedynie decyzję o rozbiórce takiego obiektu. Powołane w uzasadnieniu decyzji ustalenia miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy K. są bez znaczenia dla podjętego rozstrzygnięcia, ponieważ dla nakazania rozbiórki w trybie art. 48 wystarczy wykazać, że obiekt powstał samowolnie pod rządami Prawa budowlanego z 1 994r. Wprawdzie organ I instancji w uzasadnieniu decyzji nie powołał art. 48 jednak mając na uwadze dokonane ustalenia oraz prawidłową podstawę prawną uznać należy, że zaskarżone rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem. Ustosunkowując się do argumentów strony zawartych w odwołaniu organ odwoławczy stwierdził, że nieznajomość obowiązujących przepisów nie usprawiedliwia faktu popełnienia samowoli budowlanej. W takim przypadku postępowanie organów nadzoru budowlanego nie podlega uznaniowości, gdyż powstanie obiektu budowlanego w warunkach samowoli budowlanej obliguje do wydania nakazu rozbiórki w trybie art. 48. Zobowiązania podatkowe na rzecz gminy nie mają związku z zachowaniem przepisów zawartych w ustawie Prawo budowlane, tak więc nie mogą przyczynić się do zmiany lub uchylenia zaskarżonej decyzji. Wynikłe w tej sytuacji domniemanie, że budowa przedmiotowych obiektów została zaakceptowana, nie może zastąpić wymaganego pozwolenia na budowę. W złożonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skardze B. i D. H. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. Stwierdzili, że teren, na którym położona jest działka został podzielony na małe poletka w wiadomym celu. W sąsiedztwie skarżących stało już od kilku lat sporo wybudowanych domków oraz ustawionych różnego rodzaju przyczep. Każdy właściciel odprowadzał podatki do gminy zarówno od posiadanego gruntu jak też od obiektu na nim ustawionego. Skarżący stwierdzili, że nie podjęliby decyzji o zakupie działki gdyby dotarły do nich o jakichkolwiek nieprawidłowościach. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 53 poz.1271 z późno zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl art. 1 § l i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Organy administracji obu instancji rozstrzygając sprawę dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, prowadziły postępowanie w zgodzie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego oraz zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego. Jak wynika z bezspornych okoliczności sprawy skarżący są właścicielami działki nr [...] w B., gm. K. Na działce tej posadowiono w 2000r. obiekt letniskowy, a w 2002r. obiekt gospodarczy. Na budowę powyższych obiektów właściciele nie uzyskali wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Art. 28 prawa budowlanego stanowi, iż roboty budowlane w tym budowę obiektu budowlanego (art. 3 pkt 7 prawa budowlanego) można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30. Przepisy art. 29 i 30 prawa budowlanego nie przewidują zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę obiektów takiego typu jak znajdujące się na działce skarżących. Podniesiony przez skarżących sposób związania obiektów z gruntem nie ma znaczenia dla oceny obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Przepisy Prawa budowlanego nie wyłączają bowiem takiego obowiązku w przypadku obiektu, który nie jest trwale związany z gruntem. Inwestycja, na której przeprowadzenie wymagane jest posiadanie pozwolenia na budowę lub dokonanie obowiązku zgłoszenia budowy, przeprowadzona bez spełnienia tych wymogów przez inwestora stanowi samowolę budowlaną, spotykającą się z sankcją przewidzianą w art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Art. 48 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organ administracji stanowił, iż właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Przepis ten przewiduje wobec obiektów budowlanych wzniesionych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, obowiązek nakazania przez organy nadzoru budowlanego ich rozbiórki. Unormowanie to nie pozostawia organom administracji sfery uznaniowości w zakresie zastosowania sankcji rozbiórki obiektu budowlanego wzniesionego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Stwierdzenie, że wniesienie określonego obiektu budowlanego nastąpiło bez wymaganego pozwolenia na budowę obligowało zatem organ administracji do nakazania jego rozbiórki w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego. Przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane w stanie prawnym z daty podjęcia zaskarżonej decyzji nie przewidywały możliwości legalizacji obiektu wybudowanego bez pozwolenia na budowę bądź bez dokonania obowiązku zgłoszenia właściwemu organowi, ani nie dopuszczały stosowania jakichkolwiek okoliczności łagodzących ten rygor. Podnoszone przez skarżących okoliczności, nie mają w świetle treści art. 48 Prawa budowlanego znaczenia dla oceny wydanych decyzji. W szczególności zaś brak wiedzy o obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę nie ma znaczenia dla istnienia przewidzianego prawem obowiązku i nie wyłącza zastosowania sankcji rozbiórki w przypadku samowoli budowlanej. Na skarżących ciąży obowiązek przestrzegania przepisów obowiązującego prawa. Przewidziany w art. 28 obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę dotyczy wszystkich inwestorów - w tym także skarżących. Nakaz rozbiórki w niniejszej sprawie stanowi sankcję za wybudowanie obiektu bez respektowanie przepisów prawa nakazujących uzyskanie przed rozpoczęciem budowy pozwolenia na budowę. Zawarte w skardze twierdzenia dotyczące płacenia przez nich podatków nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ nie mają wpływu na istnienie obowiązku rozbiórki obiektu wybudowanego niezgodnie z prawem. Wydana przez organ administracji decyzja jest zgodna z prawem. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę jako bezzasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło