II SA/Gd 2515/02

WyrokWSA w Gdańsku2005-09-21

Skład orzekający: Stanisław Nowakowski, Katarzyna Krzysztofowicz, Krzysztof Ziółkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego, wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę, może zostać utrzymana w mocy, mimo że skarżący powołują się na krzywdę wynikającą z nakazu i sugerują alternatywne kary finansowe?
Ratio decidendi
Decyzja o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego, wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę, jest zgodna z prawem, nawet jeśli skarżący powołują się na krzywdę lub szkodę. Samowolna budowa wiąże się z ryzykiem przymusowego usunięcia obiektu na mocy ustawy. Decyzja o warunkach zabudowy nie jest równoznaczna z pozwoleniem na budowę.
Stan faktyczny
Skarżący A. i J. K. zostali zobowiązani decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do rozbiórki obiektu budowlanego pełniącego funkcję zaplecza technicznego, wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wnieśli skargę do sądu, domagając się uchylenia decyzji lub zamiany nakazu rozbiórki na sankcję finansową, przyznając jednocześnie, że budynek powstał bez pozwolenia, gdyż sądzili, że decyzja o warunkach zabudowy na to pozwala.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Nowakowski (spr.), Sędziowie : Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz, Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski, Protokolant: Agnieszka Szczepkowska, po rozpoznaniu w dniu 21 września 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. i J. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 września 2002 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 19 lipca 2002 r. powołując się na art.48, art. 80 ust. 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89 z dnia 25 sierpnia 1994 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a. nakazał skarżącym A. i J. K. rozbiórkę obiektu budowlanego pełniącego funkcję zaplecza technicznego, zlokalizowanego na działce nr [...] w S. Uzasadniając organ administracji stwierdził, że 6 czerwca 2002 r. wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie rozpoczęcia budowy obiektu budowlanego zlokalizowanego na działce [...] w B. gmina K. bez wymaganego pozwolenia na budowę, o czym skarżący zostali powiadomieni pismem z dnia 11 czerwca 2002 r. Postępowanie wszczęto w wyniku kontroli przeprowadzonej 6 czerwca 2002 r., podczas której stwierdzono, że na działce [...] w S. istnieje obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej, z dachem dwuspadowym kryty blachodachówką, posadowiony na fundamentach punktowych nietrwale związanych z gruntem, pełniący funkcję zaplecza technicznego. Według oświadczenia właścicieli obiekt powstał w 200l r. i służy do przechowywania sprzętu do uprawiania lasu, a w przyszłości służyć ma jako zaplecze dla prac związanych z zagospodarowaniem działki zgodnie z przeznaczeniem oraz dla geodetów przy podziale i realizacji przedsięwzięcia. Nadto oświadczyli, że została na ich rzecz wydana decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, z której wynika, że teren działki [...] stanowi obszar pod zabudowę letniskową. Organ pierwszej instancji wyjaśnił, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu nie jest podstawą do wybudowania obiektu. W związku z tym należy budowę traktować jako samowolę budowlaną objętą restrykcją art. 48 Prawa budowlanego. Postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2002 r. organ pierwszej instancji sprostował oczywistą omyłkę opisanej wyżej decyzji poprzez stwierdzenie, że została ona wydana 6 sierpnia 2002 r. i dotyczy obiektu budowlanego zlokalizowanego na działce [...] w S. gmina K. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli A. i J. K. stwierdzając, że przedmiotowy budynek ma powierzchnię 10 m2, jest obiektem tymczasowym niezwiązanym z gruntem, a jego rozbiórka zatrzymałaby nieodwracalnie rozpoczęty proces zagospodarowania nieużytków. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w decyzji z dnia 10 września 2002 r. powołując się na art.138 § 1 pkt 1 k.p.a., i art. 48, art.80 ust. 2 pkt 2, art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego (Dz. U. z 2000 r. Nr 106 poz. 1126) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego obiekt budowlany nietrwale związany z gruntem jest tymczasowym obiektem budowlanym, którego budowa wymaga pozwolenia na budowę. Wyłączną przesłanką do wydania decyzji o rozbiórce obiektu na podstawie art. 48 powołanej ustawy jest fakt stwierdzenia samowoli budowlanej. W myśl art. 29 ust. 1 pkt 3 pozwolenia nie wymaga budowa obiektów przeznaczonych do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych, położonych na terenie budowy. Jednakże stosownie do art. 41 ust. 1 pkt 3 budowa tymczasowych obiektów może nastąpić w ramach prac przygotowawczych stanowiących rozpoczęcie docelowej budowy - objętej pozwoleniem na budowę. W przedmiotowej sprawie okoliczności takie nie zachodzą, ponieważ skarżący nie legitymują się decyzją o pozwoleniu na budowę budynku letniskowego. W skardze na powyższą decyzję skarżący wnieśli o jej anulowanie, proponując, by nakaz rozbiórki zamienić na sankcję finansową lub inny rodzaj kary nie polegający na rozbiórce. Skarżący przyznali, że sądzili, iż decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu daje możliwość zbudowania prowizorycznego domku gospodarczego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie zasądzenie od skarżących kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwaną dalej P.p.s.a.) Zgodnie z art. 1 § l ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Skarga nie jest uzasadniona, ponieważ zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Zgodnie z art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego w brzmieniu z dnia wydania zaskarżonej decyzji obiekt budowlany nietrwale związany z gruntem jest tymczasowym obiektem budowlanym, którego budowa wymaga pozwolenia na budowę. Stosownie do art. 29 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego pozwolenia nie wymaga budowa obiektów przeznaczonych do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych, położonych na terenie budowy. Jednakże według art. 41 ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy budowa tymczasowych obiektów może nastąpić w ramach prac przygotowawczych stanowiących rozpoczęcie docelowej budowy, objętej pozwoleniem na budowę. W przedmiotowej sprawie okoliczności takie nie zachodzą, gdyż skarżący nie posiadają decyzji o pozwoleniu na budowę budynku letniskowego. Powołane wyżej przepisy nie pozostawiają wątpliwości, że wzniesienie przedmiotowego budynku wymagało uzyskania pozwolenia na budowę. Stosownie do art. 48 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Bezsporne w sprawie jest, że skarżący przedmiotowy obiekt budowlany, co sami przyznają w skardze, wybudowali bez ważnego pozwolenia na budowę. Podejmując samowolną budowę obiektu budowlanego podejmuje się też ryzyko związane z tym, że obiekt ten może zostać w drodze przymusu wynikającego z ustawy usunięty. Nie można więc skutecznie powoływać się na krzywdę albo szkodę jaka wynika z nakazu rozbiórki obiektu. Obiektów budowlanych nie można stawiać tam, gdzie się chce nawet wówczas, gdy teren na którym zamierzona jest inwestycja należy do tego, kto podejmuje budowę. Własność jest chroniona przez Konstytucję RP, ale ochrona ta doznaje w ściśle określonych przez ustawę przypadkach ograniczenia. Jednym z takich przypadków są ograniczenia wprowadzone przez Prawo budowlane. Decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie jest decyzją upoważniającą do rozpoczęcia robót budowlanych, na których prowadzenie wymagane jest pozwolenie na budowę. Sąd administracyjny powołany został do kontroli zaskarżonych aktów wyłącznie pod względem ich zgodności z prawem. Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały zgodnie z prawem. Z tych też względów na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a. Sąd oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło