II SA/Gd 2529/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Jędrkowiak Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Protokolant Ilona Panic po rozpoznaniu w dniu 22 września 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi S. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 września 2002r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 lipca 2002r., nr [...]; 2. orzeka, że uchylone w punkcie pierwszym decyzje nie mogą być wykonane. Decyzją z dnia 18 lipca 2002r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał S. M., rozebrać samowolnie wybudowane obiekty budowlane pełniące funkcję letniskową, nietrwale związane z gruntem, zlokalizowane na działce nr [...] w B., o konstrukcji drewnianej, z dachem dwuspadowym - zabudowany barakowóz o wymiarach 2,10 m. na 4,20 m, obiekt dobudowany do barakowozu o wymiarach 3,60 m. na 6,60 m. oraz taras o wymiarach 2,40 m. 2,10 m. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo Budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2, oraz art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a. W uzasadnieniu wskazano, że na działce nr [...] w B. istnieje obiekt budowlany, nietrwale związany z gruntem, pełniący funkcję letniskową, o konstrukcji drewnianej, z dachem dwuspadowym niesymetrycznym, krytym papą. Obiekt ten powstał w miejsce istniejącego od 1960 r. domku letniskowego, który był systematycznie modernizowany, a w 1993 r. został uzupełniony o barakowóz jednoosiowy. Właściciel obiektu S. M. nie posiada wymaganych prawem decyzji o pozwoleniu na budowę. Zgodnie z wypisem z planu miejscowego ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy K., zatwierdzonego Uchwałą Rady Gminy Nr [...] z dnia 3 lipca 1991 r. (Dz.Urz.Woj. [...]) wraz ze zmianami (Dz.Urz.Woj. [...]) obszar działki nr [...] położonej w obrębie B. oznaczony jest symbolem 2.06.UT - rezerwa terenu pod niesprecyzowane urządzenia z zakresu obsługi turystyki np. pole namiotowe, biwakowe, parking oraz symbolem RP- tereny upraw polowych i ogrodniczych i RL -tereny lasów. Organ administracji wskazał, że przedmiotowy obiekt jest obiektem o przeznaczeniu letniskowym i nie posiada cech związanych z obsługą turystyki. S. M. w odwołaniu od powyższej decyzji wskazał, iż nie znając prawa budowlanego jako 14-letnie dziecko wybudował systemem gospodarczym domek służący schronieniu w czasie wypasu krów i gęsi. Działkę oznaczoną nr [...] położoną w B. otrzymał w formie darowizny od brata. Obecnie barakowóz wraz z dobudowanym obiektem służy mu i jego rodzinie jako miejsce wypoczynku. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 5 września 2002 r. Nr [...] na podstawie art.138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art.80 ust.2 pkt 2, art. 83 ust.2 i art. 103 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2000r. Nr 106, poz.1126, ze zm.) oraz art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38 poz.229 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, iż na terenie działki nr [...] w B. znajduje się obiekt budowlany nietrwale związany z gruntem pełniący funkcję letniskową i składający się z następujących elementów - powstałego w 1993 r. na bazie istniejącego od 1960 r. i rozbudowanego domku letniskowego, dostawionego barakowozu i dobudowanego tarasu. Zgodnie z art. 332 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli z dnia 16 lutego 1928r. (tj. Dz.U. z 1939r. nr 34 poz.216) wybudowanie tymczasowego domku letniskowego w 1960 r. wymagało pozwolenia na budowę. Natomiast zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, na wykonanie rozbudowy oraz postawienie barakowozu w 1993 r. również wymagane było pozwolenie na budowę. Inwestor pozwolenia takiego nie posiadał. Powstałe samowolnie obiekty znajdują się na terenie, który zgodnie z planem miejscowym ogólnym zagospodarowania przestrzennego Gminy K. zatwierdzonym Uchwałą Rady Gminy Nr [...] z dnia 3 lipca 1991 roku (Dz.Urz. Woj. [...]), przeznaczony jest pod teren lasów, upraw polowych i ogrodniczych oraz jako rezerwa terenu pod niesprecyzowane urządzenia z zakresu obsługi turystyki (np. pole namiotowe, biwakowe, parking) - oznaczone symbolem RL, RP i 2.06. UT. Na podstawie art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., do obiektów, których budowa zakończona została przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. prawo budowlane, obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł S. M. Skarżący wskazał, iż działkę letniskową położoną w miejscowości B., oznaczoną Nr [...] otrzymał w formie darowizny od brata. Na działce tej umieścił barakowóz, który w późniejszym czasie rozbudował. Domek ten służy obecnie skarżącemu, który jest emerytowanym żołnierzem Wojska Polskiego, jego dzieciom i wnukom jako miejsce wypoczynku. Skarżący oświadczył, że będąc 14-sto letnim chłopcem w 1960 r. systemem gospodarczym wybudował domek letniskowy, w tym samym miejscu obecnie stoi domek. Po sporządzeniu protokołu i obmiaru domku letniskowego przez urzędnika G. K. i naliczeniu podatku od nieruchomości uznał on, że domek ten został zalegalizowany. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie w dniu 22 września 2005 r. skarżący oświadczył, że obecnie istniejący domek letniskowy wybudował on w 1993 r., na kamieniach, na których poprzednio postawiony był szałas, w tym samym czasie doprowadził on barakowóz, łącząc go z domkiem w jeden obiekt i dobudował taras. Skarżący zarzucił, że działka służy do użytku turystów – uczestników spływów kajakowych, znajdują się na niej boiska do siatkówki i koszykówki oraz plac zabaw dla dzieci, co wiąże się założeniem przez skarżącego działalności gospodarczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art.103 ust. 2 obowiązującej aktualnie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) przepisu art. 48 tej ustawy, dotyczącego rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem jej wejścia w życie. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe – t.j. ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38 poz. 299 ze zm.). Ustawę tę stosuje się także do obiektów budowlanych wybudowanych pod rządami przepisów obowiązujących przez dniem wejścia w życie ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, czyli przed dniem 1 marca 1974 r. (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2002 r. sygn. akt SA/Bk 1487/01 niepubl.). Art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane stanowił, że obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. W przypadku stwierdzenia zaistnienia przesłanek nakazania obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego: - wybudowanie go niezgodnie z przepisami obwiązującymi w okresie jego budowy - oraz znajdowanie się obiektu w miejscu, które zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego nie jest przeznaczona pod zabudowę albo jest przeznaczona pod innego rodzaju zabudowę, organ nadzoru budowlanego obowiązany jest do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu. Skarżący nie posiada pozwolenia na budowę przedmiotowych obiektów na działce nr [...] w B. Organy administracji, ustaliły, że przedmiotowe obiekty budowlane zostały zbudowane w 1993 r. na bazie istniejącego od 1960 r. i rozbudowanego domku letniskowego, dostawionego barakowozu i dobudowanego tarasu. Organy administracji nie wyjaśniły sposobu realizacji tej inwestycji, a w szczególności czy do powstania domku letniskowego doszło w wyniku przebudowy bądź rozbudowy wcześniej istniejącego obiektu, czy też domek ten wybudowano na miejscu poprzedniego obiektu po jego rozbiórce. Z twierdzeń skarżącego złożonych na rozprawie wynika, że w istocie domek letniskowy wybudowano w 1993 r. Okoliczność daty budowy obiektu ma znaczenie dla ustalenia przepisów prawa znajdujących zastosowanie dla oceny sprzeczności inwestycji z prawem obowiązującym w okresie jego budowy i przywołania odpowiedniej podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Organ administracji wskazując na sprzeczność inwestycji z planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie ustalił na terenie jakiej jednostki planistycznej znajduje się obiekt. Działka skarżącego znajduje się w obrębie trzech jednostek planistycznych o różnym przeznaczeniu. Zgodnie z wypisem z planu miejscowego ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy K., zatwierdzonego Uchwałą Rady Gminy Nr [...] z dnia 3 lipca 1991 r. (Dz. Urz. Woj. Gd. [...]) ze zmianami (Dz. Urz. Woj. [...]) obszar działki nr [...] położonej w obrębie B. oznaczony jest symbolem 2.06.UT - rezerwa terenu pod niesprecyzowane urządzenia z zakresu obsługi turystyki np. pole namiotowe, biwakowe, parking oraz symbolem RP- tereny upraw polowych i ogrodniczych i RL -tereny lasów. Działka skarżącego znajduje się zatem w obrębie trzech jednostek planistycznych o różnym przeznaczeniu. Organ administracji nie ustalił, na której części działki – w jakiej jednostce planistycznej położonej wybudowano obiekty będące przedmiotem nakazu rozbiórki. Przeznaczenie w planie zagospodarowania przestrzennego terenu działki pod uprawy polowe lub tereny leśne wyklucza możliwość istnienia na tym obszarze tego typu obiektu jak wzniesione przez skarżącego. Wzniesione na tej części nieruchomości obiekty winny zatem podlegać nakazowi rozbiórki. Część działki Nr [...] znajduje się w jednostce planistycznej 2.06.UT stanowiącej rezerwę terenu pod niesprecyzowane urządzenia z zakresu obsługi turystyki np. pole namiotowe, biwakowe, parking. W tej jednostce dopuszczalna jest możliwość budowy obiektów związanych z realizowaniem tej funkcji. Skarżący zarzucał, że teren jego działki ma charakter ogólnodostępny i znajdują się na nim obiekty rekreacji służące do obsługi ruchu turystycznego. Na obszarze przeznaczonym w planie zagospodarowania przestrzennego jako rezerwa terenu pod niesprecyzowane urządzenia z zakresu obsługi turystyki nie jest dopuszczalne wykorzystywanie obiektu jako domku letniskowego, jest natomiast możliwe wzniesienie obiektu budowlanego związanego z obsługą ruchu turystycznego. W przypadku położenia budynku w obrębie tej jednostki planistycznej organ administracji winien zatem dokonać szczegółowych ustaleń odnośnie wykorzystania terenu na cel obsługi turystyki, charakteru budynku i przeznaczenia tego obiektu. Organ administracji winien mieć na uwadze, że nakaz przymusowej rozbiórki, na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane nie powinien być stosowany jeżeli wobec zmiany pierwotnego przeznaczenia obiektu dojdzie do usunięcia sprzeczności sposobu wykorzystania obiektu z planem zagospodarowania przestrzennego. Znajdujący się w aktach administracyjnych materiał nie pozwala na stwierdzenie, że obiekt znajdujący się na działce nr [...] w B. jest sprzeczny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Aby zweryfikować zgodność zamierzeń skarżących z ustaleniami planu niezbędne jest ustalenie w jakiej jednostce planistycznej położony jest samowolnie zbudowany obiekt, określenie znaczenia i zakresu pojęcia "rezerwa terenu pod niesprecyzowane urządzenia z zakresu obsługi turystyki" i ustalenie w sposób nie budzący wątpliwości, że zabudowa na przedmiotowej działce z uwagi na charakter obiektu -letniskowy niezwiązany z obsługa ruchy turystycznego jest sprzeczna z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego. Nadto wobec oświadczeń skarżącego składanych w toku postępowania sądowoadministracyjnego, organy administracji winny dokonać szczegółowych ustaleń odnośnie sposobu i daty budowy obiektów. Organy administracji w naruszyły w niniejszej sprawie przepisy art. 7 i 77 k.p.a., nakazujące im dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy w oparciu o wyczerpująco zebrany i rozpatrzony materiał dowodowy, a naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego. Na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, iż uchylone decyzje nie mogą być wykonane. Rozstrzygniecie to uniemożliwia wykonanie decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku. Wykonanie wadliwych decyzji w tym czasie byłoby bowiem aksjologicznie nieuzasadnione i prowadziło do naruszenia praw i interesów skarżącego.