II SA/Gd 2533/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Nowakowski Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Przybiel ski (spr.) Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch Protokolant: Karolina Wielgosz - Rogocz po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. i Z. B. na decyzję Wojewody z dnia 2 lipca 2001 r., nr [...] w przedmiocie zmian w ewidencji gruntów i budynków 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz zasądza od Wojewody na rzecz skarżących A. i Z. B. kwotę [...] zł. ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana Wójt Gminy [...] decyzją z dnia 25 kwietnia 2001 r., powołując się na przepisy § 64 ust 2 w związku z § 72 ust l pkt 4 zarządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów (MP Nr 11, poz. 98) oraz uzasadniając swoją kompetencję porozumieniem zawartym przez Radę Gminy w N. K. z Kierownikiem Urzędu Rejonowego w K. w dniu 27 września 1990 r. (Dz., Urz. Woj. Gd. Nr 25, poz. 226) orzekł o wprowadzeniu zmiany w obrębie geodezyjnym Sz. - działka nr [...] jednostka rejestrowa [...], zgodnie z wykazem zmian gruntowych sporządzonych przez uprawnionego geodetę T. B. a stanowiącym załącznik do tej decyzji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że T. B. wystąpił z wnioskiem o dokonanie zmiany powierzchni w jednostce rejestrowej nr [...]. która nastąpiła na skutek wznowienia znaków granicznych. Podstawę zmiany stanowi wykaz zmian gruntowych, zawierający opisaną w sentencji decyzji informację wykonawcy prac. Odwołanie od tej decyzji wniósł Z. B.. zarzucając, że nie wyraził zgody na przeprowadzenie granicy, której przebieg pomiędzy nieruchomościami jego oraz wnioskodawcy jest sporny. W sprawie tej nie zawarto ugody. ani też w inny sposób nie rozstrzygnięto istniejącego od lat problemu przebiegu granicy. Odwołujący się wywodził, że kwestionowany przez niego przebieg granicy jest konsekwencją nadużyć w zakresie cywilnoprawnego obrotu działką nr [...]. Kwestionując przebieg granicy pomiędzy własną nieruchomością, a działką nr [...], stanowiącą własność T. B., domagał się dokonania w ewidencji gruntów wpisów zgodnych z aktami notarialnymi i postanowieniami sądów powszechnych wydawanymi w tej sprawie. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 2 lipca 2001 r.: l. uchylił w całości decyzję organu I instancji i orzekł o 2. przywróceniu w ewidencji gruntów stanu na dzień 24 kwietnia 2001 r. dla działki nr [...] położonej w obrębie Sz. W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego wskazano. że podstawą decyzji organu I instancji. wydanej na wniosek T. B., był wykaz zmian gruntowych z dnia 21 kwietnia 1999 r. poświadczony dnia 14 lutego 2001 r. Nr [...] przez Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w K. Wykaz zmian gruntowych został sporządzony przez uprawnionego geodetę na skutek wykonania prac geodezyjnych określonych jako wznowienie znaków granicznych. Tymczasem zgodnie z art. 39 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 i Nr 120, poz. 1268) wykonanie prac geodezyjnych dotyczących wznowienia znaków granicznych jest możliwe tylko dla działek, których granice są jednoznacznie określone przez istniejące dokumenty geodezyjne i zgodnie ze stanem faktycznym na gruncie, co do którego strony nie wnoszą zastrzeżeń odnoście przebiegu granicy. Analiza dokumentów znajdujących się w archiwach organów administracji oraz dotyczących postępowań administracyjnych związanych z powierzchnią działki nr [...], zakończonych między innymi decyzją z 30 maja 2001 r., wykazała, że dokumenty geodezyjne sporządzone na przestrzeni lat 1898 -2000 różnie określają granice działki nr [...] (pierwotnie parceli nr [...]). są rozbieżne ze stanem faktycznym istniejącym na gruncie oraz wynika z nich. że strony nie wyraziły zgody na ustalenie granicy wskazanej przez geodetów zarówno w przeszłości (1963 r.). jak i obecnie. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika zatem. że działka nr [...] nie posiada ustalonej granicy. a zatem niedopuszczalne było przeprowadzenie postępowania dotyczącego wznowienia znaków granicznych i nowego obliczenia powierzchni sąsiadujących nieruchomości. W ocenie organu odwoławczego w sprawie tej zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego, o jakim mowa wart. 29-34 ustawy w celu ustalenia przebiegu granicy. Skoro w sprawie jest bezsporne, że nowa powierzchnia nieruchomości. będąca podstawą prowadzenia zmian gruntowych została obliczona na podstawie miar określających niepewne granice. brak było podstaw do dokonania w tym zakresie wpisu w rejestrze gruntów. Wykaz zmian gruntowych. zawierających niejednoznaczne dane nie może być przyjęty do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego. jak również nie może stanowić podstawy wprowadzenia zmian w tej ewidencji. Z. i A. B. wnieśli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. w której domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji wywodzili. iż jest ona sprzeczna z prawem. gdyż nakazuje przywrócenie w ewidencji gruntu poprzedniego stanu prawnego istniejącego na dzień 24 kwietnia 2001 r., który to stan jest również nie zgodny z prawem. Skarżący wywodzili. że T. B. nie posiada umowy zawartej w formie aktu notarialnego. która by potwierdzała, iż jest on właścicielem działki nr [...] oraz innego rozstrzygnięcia sądu powszechnego potwierdzającego stan prawny. Ponadto wskazywali, że oni oraz sąsiedzi nie podpisali protokołu na gruncie w 1963 r. wobec czego stanu istniejącego wówczas nie należało wprowadzać do ewidencji gruntów, a obecnie przywracać. W skardze opisano również przyczyny istniejącego sporu co do przebiegu granicy i jego skutki. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, wskazując, że skoro działka nr [...] nie ma ustalonej granicy oraz brak jest podstaw do wznowienia znaków granicznych. to warunkiem rozstrzygnięcia tego sporu jest przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego. Konsekwencją uchylenia decyzji organu 1 instancji jest obowiązek przywrócenia stanu z ewidencji istniejącego przed dniem 24 kwietnia 2001 r., tj. przed dniem wydania decyzji organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że stosownie do art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone. podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 1 § l ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153. poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. l § 2). Skarga należało uznać za uzasadnioną wyłącznie w tej części, w której rozstrzyga ona o obowiązku przywrócenia w ewidencji stanu prawnego działki nr [...] położonej w obrębie Sz. istniejącego na dzień 24 kwietnia 2001 r. Wskazać w tym miejscu należy, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie wszczęto na wniosek T. B. dotyczący wprowadzenia zmian w ewidencji działki gruntu nr [...], polegających na zmianie powierzchni tej działki, w oparciu o wykaz zmian gruntowych sporządzony przez uprawnionego geodetę w postępowaniu o wznowienie znaków granicznych. W sprawie niniejszej jest bezsporne. że brak było podstaw do sporządzenia takiego wykazu zmian gruntowych w sytuacji. kiedy przebieg linii granicznych był sporny. a nie doszło do zawarcia ugody przed geodetą. o jakiej mowa wart. 31 ust 4 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne. Nie było również podstaw do prowadzenia postępowania w sprawie wznowienia znaków granicznych. które to postępowanie. zgodnie z art. 39 ust l ustawy może być prowadzone wyłącznie wówczas. gdy przesunięte. uszkodzone lub zniszczone znaki graniczne. ustalone uprzednio mogą być wznowione bez przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego. jeżeli istnieją dokumenty pozwalające na określenie ich pierwotnego położenia. Przepis ten w końcowej części jednocześnie przewiduje. że jeżeli wyniknie spór co do położenia znaków strony mogą wystąpić do sądu o rozstrzygnięcie sprawy. Inaczej mówiąc istnienie sporu co do przebiegu granicy uniemożliwia rozstrzygnięcie tego sporu w trybie postępowania o wznowienie znaków granicznych. Stosownie do § 35 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 21 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38. poz. 454) źródłami danych ewidencyjnych mogą być wyłącznie wymienione tam materiały orzeczenia sądów oraz ostateczne decyzje administracyjne. Przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego. sporządzonej w postępowaniu rozgraniczeniowym, w celu podziału nieruchomości. w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów, w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału gruntów oraz w oparciu o prawomocne orzeczenia sądów i decyzje administracyjne. Podstawę rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 138 § l pkt 2 k.p.a. stanowiący, że organ odwoławczy wydaje decyzję o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości lub w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję umarza postępowanie pierwszej instancji. W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy prawidłowo uznał. iż nie było podstaw do dokonania zmian w ewidencji gruntów na podstawie wykazu zmian gruntowych, opartego na wadliwie zgromadzonym i zebranym materiale dowodowym. zatem uchylając decyzję organu I instancji i powinien on był jednocześnie orzec merytorycznie i odmówić wprowadzenia zmiany w obrębie geodezyjnym Sz. - działka nr [...] jednostka rejestrowa [...]. Konsekwencją uchylenia decyzji organu I instancji, jako wydanej z naruszeniem prawa oraz oceny. że brak było podstaw do wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów winna być wyłącznie odmowa uwzględnienia wniosku. Konsekwencją takiego rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu odwoławczym będzie obowiązek przywrócenia w ewidencji gruntu stanu istniejącego przed wydaniem zaskarżonej decyzji, tj. stanu istniejącego w dniu 24 kwietnia 2001 r. Bezzasadny jest natomiast wniosek skargi żądający wykreślenia z ewidencji gruntów przedmiotowej nieruchomości istniejącego wpisu dokonanego w 1963 r., Kwestia dotycząca prawidłowości tego wpisu dokonanego w 1963 r. nie była przedmiotem postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, Nie ma natomiast przeszkód prawnych, aby skarżący zainicjowali odrębne postępowanie administracyjne przed właściwym organem, którego przedmiotem może być zarówno ocena zgodności z prawem wpisu dokonanego w 1963 r., ale przede wszystkim powinno być postępowanie rozgraniczeniowe. w którym ostatecznie zakończono by spór o przebieg granicy i związaną z tym sprawę dotyczącą powierzchni działek.. Wyjaśnić należy stronom. że określone w rozdziale 6 Prawa geodezyjnego i kartograficznego rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punków i linii granicznych. utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenia odpowiednich dokumentów. Rozgraniczeniem takim, w miarę potrzeby można objąć wszystkie lub niektóre granice nieruchomości z przyległymi nieruchomościami lub innymi gruntami. W razie braku możliwości zakończenia sporu w postępowaniu rozgraniczeniowym sprawa zostanie przekazana właściwemu sądowi rejonowemu. który ostatecznie zakończy ten w istocie cywilno - prawny spór o powierzchnię nieruchomości. Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt l lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153. poz. 1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.