II SA/Gd 2535/00

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: s. NSA Barbara Skrzycka-Pilch Sędziowie : NSA Krzysztof Ziółkowski Asesor WSA Krzysztof Gruszecki (spr.) Protokolant: Barbara Kroczak po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 września 2000 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych uchyla decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 września 2000 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzje Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 sierpnia 2000 r. nr [...] oraz zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego K. Z. 10 (słownie: dziesięć) zł tytułem kosztów postępowania sądowego. II SA/Gd 2535/00 U z a s a d n i e n i e Decyzją z dnia 22 sierpnia 2000r. Nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego m.in. na podstawie art.51 ust.1 pkt 1a ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz.U.Nr 89, poz.414 ze zm.) udzielił A sp. z o.o. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych związanych z adaptacją hali przemysłowej dla potrzeb handlu materiałami budowlanymi wraz z funkcją punktu bankowego na nieruchomości przy ul. [...] dz. nr ew. [...], [...] w B. oraz budowę przyłącza gazowego, dróg i wewnętrznych instalacji wod.-kan., c.o., gaz, wentyl. i elektrycznej. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że w dniu 8 sierpnia 2000r. wydał postanowienie wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych związanych z adaptacją hali przemysłowej dla potrzeb handlu materiałami budowlanymi oraz z funkcją punktu bankowego w B. przy. ul. [...]. Następnie decyzją z dnia 14 sierpnia 2000r. Nr [...] nakazał A sp. z o.o. przedłożenie projektu inwestycji. Z obowiązku tego strona się wywiązała, co uzasadniało wydanie pozwolenia na wznowienie robót. Jako podstawę uzasadnienia przyjęcia art.51 ust.1 Prawa budowlanego za podstawę rozstrzygnięcia wskazano fakt, że Wojewoda w decyzji z dnia 2 sierpnia 2000r. Nr [...] uchylającej decyzję Prezydenta Miasta o pozwoleniu na budowę wskazał, że w rozpatrywanym przypadku miała miejsce samowola budowlana, w związku z czym tylko ten przepis zdaniem tego organu mógł stanowić dalszą podstawę postępowania. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł K. Z. podnosząc, że zarówno decyzję nakazującą przedłożenie brakującej dokumentacji oraz decyzję zezwalającą na wznowienie robót otrzymał w tym samym dniu, w związku z czym sprawę traktuje całościowo. Następnie odwołujący się stwierdził, że na sąsiedniej nieruchomości prace budowlane są prowadzone bez przerwy od marca 2000r. Uznał on również, że dotychczasowe postępowanie w sprawie prowadzone jest fragmentarycznie co w jego przekonaniu nie prowadzi do szybkiego zakończenia postępowania. Rozpatrując to odwołanie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 11 września 2000r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję stwierdzając, że przywołany w podstawie prawnej art.51 ust.1 pkt 1a Prawa budowlanego uprawnia właściwy organ do wydania decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych po wykonaniu nałożonego obowiązku. Inwestor wywiązał się z nałożonych na niego obowiązków, co uzasadniało podjęcie kwestionowanego rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy stwierdził również, że inwestor przedłożył nakazane decyzją z dnia 14.08.2000r. dokumenty i organ pierwszej instancji zaskarżoną decyzją z dnia 22.08.2000r. znak [...] udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych związanych z adaptacją hali przemysłowej dla potrzeb handlu materiałami budowlanymi wraz z funkcją punktu bankowego na nieruchomości przy ul. [...] oraz budową przyłącza gazowego, dróg i instalacji wewnętrznych. Zdaniem organu II instancji przywołany w podstawie prawnej art.51 ust.1 pkt 1a uprawnia właściwy organ do wydanie decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót po wykonaniu nałożonego obowiązku. Inwestor wywiązał się z nałożonego decyzją z dnia 14.08.2000r. obowiązku, przedłożył dokumentację opracowaną przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia, załączył wymagane opinie i uzgodnienia oraz prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł K. Z. wnosząc o jej uchylenie. Skarżący podniósł, że na jego nieruchomości od 1936r. znajduje się budynek mieszkalny. Nieruchomość ta jego zdaniem do dnia dzisiejszego znajduje się w strefie mieszkalnej. Problemy sąsiedzkie rozpoczęły się dopiero z momentem przejęcia sąsiedniej nieruchomości przez A, a próby polubownego załagodzenia sporów sąsiedzkich nie przyniosły efektu. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentację zawartą w kwestionowanym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 02.153.1271 z późn. zmianami) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153 poz. 1270). W myśl art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.Nr 153 poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, chociaż z innych przyczyn niż określone w skardze. Dla oceny prawidłowości postępowania organów administracji zasadniczego znaczenia nabierają postanowienia art.51 Prawa budowlanego, który w dacie orzekania przez organy administracji stanowił: 1. Przed upływem terminu, o którym mowa w art.50 ust.4, właściwy organ wydaje decyzję: 1) nakazującą zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części albo 2) nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie oraz określającą termin wykonania tych czynności. 1a. Po wykonaniu obowiązku, o którym mowa w ust.1 pkt 2, właściwy organ wydaje decyzję o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych. 2. W razie niewykonania obowiązków, o których mowa w ust.1 pkt 2, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części. 3. W przypadku wykonywania robót budowlanych, polegających na rozbiórce obiektu lub jego części, właściwy organ w decyzji, o której mowa w ust.2, może nakazać doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. 4. Przepisy ust.1-3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art.48, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art.50 ust.1. Z postanowień zacytowanego przepisu a zwłaszcza z jego ust.4 wynika, że znajduje on zastosowanie w innych przypadkach niż te określone w art.48, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób określony w art.50 ust.1 Prawa budowlanego. W związku z tym należy stwierdzić, że art.51 Prawa budowlanego ma charakter uzupełniający w stosunku do art.48 Prawa budowlanego i znajduje zastosowanie w innych przypadkach niż określa ten przepis. Podkreślić należy więc, że przepisy te nie mają charakteru konkurencyjnego. Aby więc precyzyjnie określić w jakich przypadkach mógł być stosowany art.51 Prawa budowlanego należy zacytować art.48 Prawa budowlanego stanowiący, że właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Generalizując należy więc stwierdzić, że art.48 Prawa budowlanego znajduje zastosowanie w przypadkach samowoli budowlanej. Natomiast art.51 Prawa budowlanego w tych przypadkach gdy prace budowlane realizowane są niezgodnie z warunkami określonymi w pozwoleniu budowlanym. Po ustaleniu w jakich przypadkach znajduje zastosowanie art.51 Prawa budowlanego, a w jakich art.48 tego aktu prawnego zagadnieniem wstępnym staje się ustalenie czy w przedmiotowej sprawie miała miejsce samowola budowlana. Jak wynika z akt sprawy w dniu 15 maja 2000r. Prezydent Miasta udzielił A Sp. z o.o. pozwolenia budowlanego na adaptację hali przemysłowej dla potrzeb handlu materiałami budowlanymi wraz z funkcją punktu bankowego na nieruchomości przy ul. [...] (dz.urz. [...], [...]) w B. oraz budowę przyłącza gazowego, dróg i wewnętrznych instalacji wod.-kan., c.o., gaz., wentyl. i elektrycznej. Od powyższej decyzji w terminie odwołanie wniósł Pan K. Z., w wyniku którego Wojewoda decyzją z dnia 2 sierpnia 2000r. znak [...] uchylił w całości kwestionowane rozstrzygnięcie, a sprawę przekazał organowi I instancji celem ponownego rozpatrzenia sprawy. W trakcie ponownego rozpoznawania sprawy Prezydent Miasta stwierdził, że miała miejsce samowola budowlana, w związku z czym decyzją z dnia 25 sierpnia 2000r. Nr [...] umorzył postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe. Rozpatrując odwołanie od tego orzeczenia Wojewoda decyzją z dnia 17 października 2000 utrzymał w mocy kwestionowane rozstrzygnięcie. W związku z tym należy stwierdzić, że w obrocie prawnym nawet przez jeden dzień nie funkcjonowało prawomocne pozwolenie na budowę. Dlatego też nie było podstaw faktycznych do prowadzenia postępowania w trybie art.51 Prawa budowlanego. W dacie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia organ odwoławczy nie miał jeszcze informacji o ostatecznej decyzji kończącej postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę. Tym nie mniej powinien mieć świadomość braku w obrocie prawnym pozwolenia na budowę, a zatem również ewentualnej samowoli budowlanej. Brak więc było podstaw do prowadzenia postępowania na podstawie art.51 Prawa budowlanego. Uwzględniając zatem wszystkie powyższe okoliczności faktyczne i prawne należy stwierdzić, że brak było podstaw prawnych do prowadzenia postępowania w trybie art.51 Prawa budowlanego, a dalsze postępowanie administracyjne za swój przedmiot powinno mieć samowolę budowlaną. Mając zatem na uwadze wszystkie powyższe naruszenia przepisów prawa materialnego Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i orzekł jak w sentencji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy podstawę do rozstrzygnięcia zgodnie z przedstawionymi wskazaniami powinien stanowić art.48 Prawa budowlanego. Sąd nie zawarł w wyroku rozstrzygnięcia opartego na przepisie art.152 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określającego, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Rozstrzygnięcie takie jest bowiem zdaniem Sądu obligatoryjne tylko w takim przypadku, gdy zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja nadaje się do wykonania lub jeżeli nie została ona jeszcze wykonana. W rozpatrywanym przypadku jak wynika z akt sprawy wykonanie zaskarżonej decyzji nie było wstrzymane. Została ona już przez strony wykonana, a prace budowlane zakończone, w związku z tym bezprzedmiotowe było orzekanie o możliwości wykonania decyzji już wykonanej. Ponieważ art.97 § 2 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nakazuje stosować dotychczasowe przepisy o innych kosztach sądowych w sprawach, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, to wobec uwzględnienia skargi Sąd zasądził koszty postępowania na rzecz skarżącej na podstawie art.55 ust.1 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U.Nr 74, poz.368 z późn. zmianami). IF