II SA/Gd 254/26
WyrokWSA w Gdańsku2026-06-03
Skład orzekający: Diana Trzcińska, Krzysztof Kaszubowski, Wojciech Wycichowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała Sejmiku Województwa Pomorskiego w sprawie Nadmorskiego Parku Krajobrazowego, wprowadzająca zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie 200 m od krawędzi brzegów klifowych oraz w pasie technicznym brzegu morskiego, narusza prawo własności właściciela nieruchomości położonej w tym obszarze, a w szczególności zasady konstytucyjne dotyczące proporcjonalności ograniczeń praw i wolności?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie 200 m od krawędzi brzegów klifowych oraz w pasie technicznym brzegu morskiego, wprowadzony uchwałą Sejmiku Województwa Pomorskiego, jest proporcjonalny i konieczny dla ochrony przyrody oraz bezpieczeństwa publicznego. Ograniczenie prawa własności skarżącej nie narusza istoty tego prawa ani zasady proporcjonalności, ponieważ służy ochronie uzasadnionych interesów publicznych, takich jak zachowanie naturalnego charakteru wybrzeża i walorów krajobrazowych parku. W związku z tym skarga została oddalona jako nieuzasadniona.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na uchwałę Sejmiku Województwa Pomorskiego dotyczącą Nadmorskiego Parku Krajobrazowego, kwestionując zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie 200 m od krawędzi brzegów klifowych oraz w pasie technicznym brzegu morskiego, który obejmuje jej nieruchomość. Zarzuciła naruszenie przepisów Konstytucji RP dotyczących prawa własności i proporcjonalności ograniczeń, a także błędne ustalenie przebiegu brzegu klifowego. Skarżąca argumentowała, że zakaz jest nieproporcjonalny i uniemożliwia jej korzystanie z nieruchomości, zwłaszcza w granicach zwartej zabudowy. Sejmik wniósł o oddalenie skargi, wskazując na konieczność ochrony przyrody i walorów krajobrazowych parku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 3 czerwca 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Diana Trzcińska Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Sędzia WSA Wojciech Wycichowski (sprawozdawca) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Katarzyna Sałek-Gałązka po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2026 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi M.P. na uchwałę Sejmiku Województwa Pomorskiego z dnia 27 kwietnia 2011 r., nr 142/VII/11 w sprawie Nadmorskiego Parku Krajobrazowego oddala skargę.
M. P. (dalej: "Skarżąca"), na podstawie art. 90 ust. 1 ustawy z dnia
5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2025 r., poz. 581 ze zm.) - dalej: "u.s.w.", wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na uchwałę nr 142/VII/11 Sejmiku Województwa Pomorskiego (dalej: "Sejmik", "Organ") z dnia 27 kwietnia 2011 r. w sprawie N. Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. Pom.
z 2011 r., Nr 66, poz. 1457) - dalej: "Uchwała", zaskarżając ją w szczególności w zakresie:
– § 3 pkt 8 w jakim przewiduje on generalny zakaz lokalizowania obiektów budowlanych, wnosząc o jego zmianę poprzez wyłączenie z zakazu lokalizowania obiektów budowlanych w granicach obecnej zwartej zabudowy, względnie o uchylenie przedmiotowego zapisu, względnie o uchylenie całej Uchwały;
– § 4 ust. 2 pkt 2 w odniesieniu do stanowiącej własność Skarżącej działki nr [...] obręb [...] S., gmina P. (dalej: "Nieruchomość") wnosząc o zmianę wspomnianego zapisu na zapis o treści: "nadzatokowej części pasa technicznego brzegu morskiego
w określonych w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy P. granicach zwartej zabudowy miejscowości S., gdzie dopuszcza się uzupełnienie zabudowy mieszkaniowej i usługowej poza pasem szerokości 200 m od krawędzi brzegów klifowych, wyznaczonym poprzez połączenie północno-zachodniego narożnika działki ewidencyjnej nr [...] w linii prostej ze środkiem działki ewidencyjnej nr [...]", względnie o uchylenie całej Uchwały.
Zaskarżonej Uchwale zarzucono:
1. naruszenie art. 17 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2026 r., poz. 13) - dalej: "u.o.p.", poprzez niedozwolone faktyczne rozszerzenie zakazu w nim przewidzianego, w ramach Uchwały, o nieruchomości znajdujące się ponad 200 m od krawędzi brzegu klifowego;
2. błąd w ustaleniach faktycznych przy ustalaniu przebiegu brzegu klifowego
w miejscowości S., skutkujący bezpodstawnym rozszerzeniem oddziaływania zakazu zabudowy w pasie 200 m od krawędzi brzegów klifowych na nieruchomości
w granicach zwartej zabudowy miejscowości S., które oddalone są o ponad 200 m od krawędzi brzegów klifowych;
3. naruszenie art. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP - wobec braku przesłanek przemawiających za ograniczeniem sposobu korzystania z Nieruchomości w postaci zakazu budowania nowych obiektów budowlanych w pasie technicznym brzegu morskiego, podczas gdy nie przemawia za tak sformułowanym zakazem
w odniesieniu do całości parku krajobrazowego, gdyż część pasa technicznego brzegu morskiego w bezpośrednim sąsiedztwie Nieruchomości jest już zabudowana zwartą zabudową, a uniemożliwienie ewentualnego uzupełnienia tej zabudowy narusza interes Skarżącej, czyni ograniczenie nieproporcjonalnym, a wręcz przeciwnie - Skarżąca jako właścicielka Nieruchomości powinna być uprawniona do możliwości korzystania z niej, w tym zabudowy;
4. naruszenie art. 21 ust. 1 w zw. z art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji RP - przez rzeczywiste i drastyczne ograniczenie możliwości władania Nieruchomością
i rozporządzania nią przez Skarżącą, naruszające istotę prawa własności i uprawnień
z nim związanych oraz postawienie Skarżącej w gorszej pozycji od właścicieli
i użytkowników wieczystych innych okolicznych nieruchomości objętych Uchwałą, które m.in. zostały zabudowane już wcześniej, a znajdują się w takim samym fizycznym położeniu jak Nieruchomość i jednocześnie zabudowa powstała na sąsiednich nieruchomościach wprost łamie nałożone przez Uchwałę ograniczenia zabudowy.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że na mocy § 3 pkt 8 Uchwały na terenie N. Parku Krajobrazowego (dalej: "NPK") zabrania się lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 200 m od krawędzi brzegów klifowych oraz w pasie technicznym brzegu morskiego. Uchwała w § 4 ust. 2 pkt 2 stanowi, że zakaz, o którym mowa w § 3 pkt 8, nie dotyczy nadzatokowej części pasa technicznego brzegu morskiego w określonych w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy P. granicach zwartej zabudowy miejscowości S., gdzie dopuszcza się uzupełnienie zabudowy mieszkaniowej i usługowej poza pasem szerokości 200 m od krawędzi brzegów klifowych, wyznaczonym poprzez połączenie północno-zachodniego narożnika działki ewidencyjnej nr [...] w linii prostej z północno-zachodnim narożnikiem działki ewidencyjnej nr [...]
Skarżąca podała, że 25 sierpnia 2025 r. Wójt Gminy Puck zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku (dalej: "RDOŚ") o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych na części działki nr [...] obręb [...] S., w granicach NPK oraz na obszarze Natura 2000 Zatoka Pucka i Półwysep Helski PLH220032. Postanowieniem z 15 września 2025 r. RDOŚ odmówił uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla ww. inwestycji w zakresie ochrony przyrody wskazując, że w sprawie nie mają zastosowania odstępstwa od zakazu lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 200 m od krawędzi brzegów klifowych oraz
w pasie technicznym brzegu morskiego, o których mowa w § 4 ust. 2 Uchwały. RDOŚ wskazał, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż działka
nr [...] jest położona częściowo w strefie 200 m od krawędzi brzegów klifowych. Fakt występowania brzegu klifowego miała potwierdzać m.in. plansza studium uwarunkowań
i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy P. Ponadto działka miałaby być położona w pasie technicznym na podstawie zarządzenia nr 8 Dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni z dnia 15 czerwca 2021 r. w sprawie określenia granic pasa technicznego na terenie Miasta i Gminy Puck. RDOŚ uznał więc, że realizacja przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego w zakresie przedstawionym w projekcie decyzji miałaby być sprzeczna z przepisami Uchwały.
Skarżąca wskazała, że w wyniku analizy ww. postanowienia, w oparciu o swoją wiedzę jako wieloletniej mieszkanki S. oraz w połączeniu z posiadanymi przez siebie mapami, doszła do przekonania, że Uchwała w sposób nieprawidłowy określa odległość 200 m od krawędzi klifu, tj. wyznaczając ją poprzez połączenie północno-zachodniego narożnika działki ewidencyjnej nr [...] w linii prostej z północno-zachodnim narożnikiem działki ewidencyjnej nr [...]
Zdaniem Skarżącej brzeg morski w S. nie ma charakteru klifowego na całej swej rozciągłości, a potwierdzeniem tego faktu jest dokumentacja fotograficzna terenu oraz aktualna mapa osuwisk i występowania klifu, wygenerowana z państwowego Systemu Osłony Przeciwosuwiskowej, załączone do skargi. Wskazano, że brzeg klifowy
w S. występuje jedynie w trzech miejscach, tj. na wysokości działki nr [...]znajduje się osuwisko, którego koniec przypada na początek działki nr [...] (tzw. osuwisko nr [...]), a następnie kierując się w stronę P. występują dwa klify - jeden na wysokości ul. [...], drugi na wysokości ulic [...].W pozostałym zakresie brzeg morski w S. nie ma charakteru klifowego.
W ocenie Skarżącej powyższe świadczy o tym, że podejmując Uchwałę Sejmik nie zbadał należycie topografii S., rzeczywistej charakterystyki brzegu morskiego, który jedynie fragmentarycznie ma charakter brzegu klifowego. Z tego też względu konieczna jest modyfikacja nieprzekraczalnej linii zabudowy w taki sposób, aby linia ta
w sposób faktyczny odzwierciedlała odległość 200 m od występujących klifów. Skarżąca zaznaczyła, że nie zakłada, iż takie działanie Organu było celowe, ale skoro w ramach jej przypadku łatwe do ustalenia jest, że strefa jest w danym miejscu o niemal 100 m szersza, to oczywiste jest, że ten błąd powinien zostać skorygowany, tak aby pasem o szerokości 200 m od krawędzi brzegów klifowych był pas wyznaczony poprzez połączenie północno-zachodniego narożnika działki nr [...] w linii prostej ze środkiem działki nr [...].
Niezależnie od powyższego Skarżąca wskazała, że ustanowienie w § 3 pkt 8 Uchwały zakazu lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 200 m od krawędzi brzegów klifowych oraz w pasie technicznym brzegu morskiego w powiązaniu
z wyjątkiem z § 4 ust. 2 pkt 2 tej Uchwały jest zbyt daleko idące, gdyż wykracza poza potrzebę ochrony przyrody i jest krzywdzące dla właścicieli nieruchomości, którzy nie mogą w pełni korzystać z przysługującego im prawa własności. Tymczasem, mając na względzie cele ochrony NPK, o których mowa w § 2 Uchwały, wystarczające byłoby ustanowienie zakazu z uwzględnieniem faktycznie występujących obszarów przyrodniczych oraz miejscowo występujących brzegów klifowych. Zasadne byłoby także rozważenie uregulowania zakazu lokalizacji obiektów budowlanych w S. na takiej samej zasadzie jak w przypadku miejscowości znajdujących się na Półwyspie Helskim, oczywiście przy uwzględnieniu miejscowo występującego brzegu klifowego.
Zdaniem Skarżącej różne traktowanie i różne ograniczenie sposobu zabudowy
w ramach jednego obszaru geograficznego, wyłącznie o kryterium miejscowości - a więc większe ograniczenia dla jednych miejscowości i mniejsze dla innych - nie ma żadnego uzasadnienia. W ocenie Skarżącej zakaz przewidziany w § 3 pkt 8 Uchwały powinien zostać zniesiony i powinna zostać dopuszczona co najmniej możliwość budowy obiektów budowlanych w granicach zwartej zabudowy - w szczególności obiektów podobnych do dotychczas wybudowanych.
Skarżąca zarzuciła, że w Uchwale w sposób bezpodstawny zakazano dalszej zabudowy, w granicach zwartej istniejącej już zabudowy, co powoduje brak możliwości uzupełnienia o nową zabudowę dotychczas zagospodarowanego urbanistycznie obszaru, który jest już uzbrojony, a dalsza jedynie uzupełniająca zabudowa nie powoduje dalszego negatywnego oddziaływania na środowisko niż oddziaływanie dotychczas istniejącej zabudowy. Tym samym, choć nie chroni się żadnego dobra, to ogranicza się możliwość uzupełnienia zabudowy - w przypadku Skarżącej o zabudowania dla kolejnej generacji rodziny, co skutkuje faktycznym bezzasadnym i bezpodstawnym wymuszeniem zamieszkania osób z najbliższej rodziny w sąsiedztwie Skarżącej, wykluczając możliwość zabudowy dla celów osiedlenia się dziecka Skarżącej w miejscowości, z której pochodzi.
Końcowo wskazano, że ww. regulacje naruszają nie tylko podstawowe zasady, ale także przepisy prawa, tj.: 1) art. 17 ust. 1 pkt 8 u.o.p. poprzez niedozwolone faktyczne rozszerzenie zakazu w nim przewidzianego, w ramach Uchwały, o nieruchomości znajdujące się ponad 200 m od krawędzi brzegu klifowego; 2) art. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w wyniku ustanowienia zakazu budowania nowych obiektów budowlanych w pasie technicznym brzegu morskiego w odniesieniu do całości parku krajobrazowego, albowiem część pasa technicznego brzegu morskiego w bezpośrednim sąsiedztwie Nieruchomości jest już zabudowana zwartą zabudową, a uniemożliwienie ewentualnego uzupełnienia tej zabudowy narusza interes Skarżącej, czyni ograniczenie nieproporcjonalnym, a wręcz przeciwnie - Skarżąca jako właściciel Nieruchomości winna być uprawniona do możliwości korzystania z niej, w tym zabudowy; 3) art. 21 ust. 1 w zw. z art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji RP przez rzeczywiste i drastyczne ograniczenie możliwości władania Nieruchomością i rozporządzania nią przez Skarżącą, naruszające istotę prawa własności
i uprawnień z nim związanych oraz postawienie Skarżącej w gorszej pozycji od właścicieli
i użytkowników wieczystych innych okolicznych nieruchomości objętych Uchwałą, które m.in. zostały zabudowane już wcześniej, a znajdują się w takim samym fizycznym położeniu jak Nieruchomość i jednocześnie zabudowa powstała na sąsiednich nieruchomościach wprost łamie nałożone przez Uchwałę ograniczenia zabudowy.
W odpowiedzi na skargę Sejmik wniósł o jej oddalenie.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego wadliwego wyznaczenia przez Sejmik przebiegu brzegu klifowego Organ wskazał, że Sejmik takiego przebiegu nie wyznaczył, ani nie wyznacza. Wyjaśniono, że okoliczność pozostawania działki Skarżącej w obszarze 200 m od krawędzi brzegów klifowych oraz w obrębie pasa technicznego została ustalona przez RDOŚ na podstawie obowiązujących map oraz zarządzenia nr 8 Dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni. Podkreślono, że Uchwała nie wskazuje na granice tych obszarów, na przebieg ani linii zabudowy, ani linii brzegowej, ani przebiegu pasa technicznego.
Przedstawiając rys historyczny NPK Organ wskazał, że Uchwałą Sejmik potwierdził istnienie parku utworzonego uchwałą Wojewódzkiej Rady Narodowej w Gdańsku z dnia
5 stycznia 1978 r. Pierwotnie wskazane granice zostały zmienione rozporządzeniem Wojewody Gdańskiego z dnia 8 listopada 1994 r. w sprawie wyznaczenia obszarów chronionego krajobrazu, określenia granic parków krajobrazowych i utworzenia wokół nich otulin (...) i kolejno rozporządzeniem Wojewody Pomorskiego z dnia 15 maja 2006 r.
Organ podał, że zgodnie z art. 153 u.o.p. formy ochrony przyrody, o których mowa
w art. 6 ust. 1 pkt 1-4 i 6-10, utworzone lub wprowadzone przed dniem wejścia w życie ustawy stają się formami ochrony przyrody w rozumieniu tej ustawy. W świetle tego park krajobrazowy istniejący od 1978 r. stał się formą przyrody obowiązującą do dziś.
Sejmik zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 16 ust. 3 zdanie drugie u.o.p. likwidacja lub zmniejszenie obszaru parku krajobrazowego następuje w drodze uchwały sejmiku województwa, po uzgodnieniu z właściwymi miejscowo radami gmin, z powodu bezpowrotnej utraty wartości przyrodniczych, historycznych i kulturowych oraz walorów krajobrazowych na obszarach projektowanych do wyłączenia spod ochrony. Biorąc pod uwagę fakt, że NPK znajduje się na powyższym terenie od ponad 40 lat, a przesłanki zmniejszenie obszaru wynikają wprost z art. 16 ust 3 u.o.p., sejmik mógłby (zarówno podejmując uchwałę w 2011 r., jak i obecnie) we własnym zakresie zmniejszyć obszar parku (poprzez wyłączenie z jego obszaru terenu Zatoki Puckiej) wyłącznie w sytuacji ustalenia bezpowrotnej utraty wartości przyrodniczych, historycznych i kulturowych oraz walorów krajobrazowych na obszarach projektowanych do wyłączenia spod ochrony.
Odnosząc się do zarzutu nieuzasadnionego wprowadzenia zakazu lokalizowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 200 m od krawędzi brzegów klifowych oraz w pasie technicznym brzegu morskiego Organ wskazał, że obszar NPK cechuje duża różnorodność przyrodnicza, zatem jednym z priorytetów jest ochrona zasobów przyrodniczych oraz walorów krajobrazowych. Szczegółowe cele ochrony parku zostały sprecyzowane w § 2 Uchwały. Ochrona w szczególności celów określonych w punktach 1, 2, 3, 6 i 8 powoduje konieczność utrzymania zakazu zabudowy, o którym mowa w Uchwale m.in. na terenie działki Skarżącej. Zatem zarówno cele ochrony parku, jak i uzasadnienie dla zastosowania określonych zakazów na jego terenie zostały wskazane w Uchwale.
Zdaniem Organu nie wymaga specjalistycznej wiedzy twierdzenie, że zabudowa pasa technicznego przyczyni się do wzrostu penetracji przez ludzi tych okolic. Oczywiste jest bowiem, że usytuowanie takiej zabudowy stymuluje przebywanie większej ilości ludzi na danym terenie. Sejmik zwrócił uwagę, że Skarżąca rozpatruje kwestię zabudowy swojej działki indywidualnie, podczas gdy zakaz ten musi być rozpoznawany w odniesieniu do całości terenu. Przyznano, że jedna nieruchomość nie zmieniłaby stanu ekologicznego terenu, jednak modyfikacja przedmiotowego zakazu dopuściłaby zabudowę nie jednej, lecz wszystkich nieruchomości położonych w strefie 200 m od linii brzegowej.
Organ podkreślił, że prawo własności nie jest co do zasady tożsame z prawem do zabudowy. Bezsporny zaś przy tym wydaje się być fakt, że kształt wydzieleń gruntowych
i ich wzajemna relacja same z siebie nie gwarantują uzyskania efektu ładu przestrzennego w przypadku ich zabudowy bez żadnych reguł. Raczej odwrotnie - potęguje to chaos. Niewątpliwie wszelka działalność inwestycyjna, w tym także zabudowa letniskowa, wywiera negatywny wpływ na środowisko. Zabudowa danego terenu jest czynnikiem wpływającym na krajobraz, stąd wprowadzenie zakazu zabudowy danego terenu mieści się w zakresie, którego dotyczy art. 5 pkt 8 u.o.p. Sejmik wskazał, że art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2025 r., poz. 1071 ze zm.) - dalej: "k.c.", w sposób jednoznaczny stanowi, iż właściciel może korzystać ze swojego prawa własności, lecz wyłącznie w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego. Jedną z tych ustaw jest u.o.p., na podstawie której wydano zaskarżony akt prawa miejscowego.
W ocenie Organu z żadnego przepisu prawa nie wynika, aby wprowadzenie zakazów wynikających z katalogu ustanowionego w art. 17 ust. 1 u.o.p. musiało być potwierdzone w jakikolwiek sposób interesem społecznym. Odwołując się do art. 31 ust. 3 Konstytucji RP Sejmik wskazał, że ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne
w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Zdaniem Organu ograniczenia przewidziane zaskarżoną Uchwałą zostały wprowadzone w granicach przewidzianych ustawą (jest to jeden z zakazów określonych katalogiem art. 17 ust 1 u.o.p.) i z uwagi na konieczność ochrony środowiska. Zwrócono uwagę, że projekt Uchwały został pozytywnie uzgodniony przez RDOŚ. Nie budzi zatem wątpliwości, że z uwagi na ochronę środowiska brak możliwości dokonywania dalszej zabudowy danego terenu - ze względu na ochronę walorów przyrodniczych i krajobrazowych parku szczegółowo opisaną powyżej - był uzasadniony i mieścił się w konstytucyjnych ramach państwa prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi.
W świetle art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego.
Uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 P.p.s.a., sąd stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 P.p.s.a.). Unormowanie to nie określa, jakiego rodzaju naruszenia prawa są podstawą do stwierdzenia przez sąd nieważności uchwały, zatem doprecyzowanie przesłanek określających kompetencje sądu administracyjnego
w tym względzie następuje w przepisach prawa materialnego.
W pierwszej kolejności Sąd stwierdza, że złożona w niniejszej sprawie skarga spełnia warunki formalne, umożliwiające jej merytoryczne rozpoznanie przez Sąd.
Skarga M. P. została wniesiona na podstawie art. 90 ust. 1 ustawy z dnia
5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2025 r., poz. 581 ze zm.), zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przepisem aktu prawa miejscowego, wydanym w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć przepis do sądu administracyjnego.
Należy zwrócić uwagę, że w dniu 1 czerwca 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia
7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935) - dalej: "ustawa nowelizująca", która wprowadziła zmiany m.in. do P.p.s.a. oraz do u.s.w.
Zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy nowelizującej przepisy art. 52 i art. 53 ustawy zmienianej w art. 9 (tj. P.p.s.a. - przypisek Sądu), w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz przepisy ustaw zmienianych w art. 2, art. 6 (tj. u.s.w. - przypisek Sądu), art. 7 i art. 11, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy.
Z przytoczonej powyżej regulacji wynika, że dla ustalenia, jakie brzmienie przepisów art. 52 i art. 53 P.p.s.a. oraz art. 90 ust. 1 u.s.w. należy stosować w danej sprawie, rozstrzygająca jest nie data wniesienia skargi, lecz data wydania zaskarżonego aktu.
Zaskarżona w niniejszej sprawie uchwała nr 142/VII/11 Sejmiku Województwa Pomorskiego z dnia 27 kwietnia 2011 r. w sprawie N. Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2011 r., Nr 66, poz. 1457) została podjęta przed wejściem w życie ww. ustawy nowelizującej, a zatem w sprawie znajdą zastosowanie przepisy art. 52
i art. 53 P.p.s.a. oraz art. 90 ust. 1 u.s.w. w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 czerwca 2017 r.
Zgodnie z art. 52 P.p.s.a., w brzmieniu sprzed omawianej nowelizacji, skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu
w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (§ 2). Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia
w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa
w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę (§ 3). W przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa (§ 4).
W myśl natomiast art. 53 § 2 P.p.s.a., w brzmieniu sprzed omawianej nowelizacji,
w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa,
a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa.
Z cytowanymi wyżej przepisami korespondowało brzmienie art. 90 ust. 1 u.s.w., który przed nowelizacją stanowił, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przepisem aktu prawa miejscowego, wydanym w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu organu samorządu województwa, który wydał przepis, do usunięcia naruszenia - zaskarżyć przepis do sądu administracyjnego.
W niniejszej sprawie nie jest sporne, że Skarżąca wezwała Sejmik do usunięcia naruszenia prawa, tym samym został spełniony formalny warunek wniesienia skargi na Uchwałę. Skarga została poprzedzona pismem Skarżącej z 29 grudnia 2025 r. wzywającym Sejmik, w trybie art. 90 ust. 1 u.s.w., do usunięcia naruszenia prawa wywołanego Uchwałą, na które Organ nie odpowiedział. Skarga została również wniesiona z zachowaniem ustawowego terminu określonego w art. 53 § 2 P.p.s.a.
Dalej należy wskazać, że skuteczne wniesienie skargi w trybie art. 90 ust. 1 u.s.w., umożliwiające sądowi jej merytoryczne rozpoznanie, następuje wtedy, gdy skarżący wykaże naruszenie interesu prawnego unormowaniami zaskarżonej uchwały. Jak wskazuje się w orzecznictwie ukształtowanym na tle art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r.
o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2026 r., poz. 662), którego brzmienie sprzed omawianej wyżej nowelizacji było niemal identyczne jak art. 90 ust. 1 u.s.w. - skarga wnoszona na podstawie tej regulacji nie ma charakteru actio popularis i warunkiem jej wniesienia jest naruszenie konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela lub ich grupy (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 7 marca 2003 r. sygn. akt III RN 42/02, OSNP 2004, nr 7, poz. 114). W judykaturze ustalono jednocześnie, że interes prawny skarżącego, do którego nawiązuje art. 90 ust. 1 u.s.w., musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. Przez pojęcie interesu prawnego należy rozumieć interes zgodny z prawem i interes chroniony przez prawo. Istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego,
tzn. taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje (zob. wyrok NSA z 15 czerwca 2021 r.
sygn. akt II GSK 1290/18, przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia to naruszenie przysługującej podmiotowi
z mocy prawa ochrony i następuje wtedy, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo skarżącego, wynikające z przepisów prawa materialnego, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący. Dla skutecznego wniesienia skargi konieczne jest zatem wykazanie przez stronę, że właśnie wskutek podjęcia zaskarżonej uchwały został naruszony jej konkretny interes prawny lub uprawnienie przez ograniczenie lub pozbawienie uprawnień wynikających z przysługującego jej prawa. Innymi słowy, należy wykazać, że wskutek podjęcia kontestowanej uchwały doszło do naruszenia konkretnego
i aktualnego, prawem chronionego interesu lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę oraz wskazać naruszenie przez organ gminy konkretnego przepisu prawa materialnego, wpływającego negatywnie na sytuację prawną skarżącego.
Skarżąca wywodzi swój interes prawny z prawa własności nieruchomości gruntowej stanowiącej działkę nr [...] położonej w S., gmina P., oraz przepisów rangi konstytucyjnej i ustawowej prawo to kształtujących. Jego naruszenie upatruje zaś
w zakazie zawartym w § 3 ust. 1 pkt 8 Uchwały, wyłączającym możliwość lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 200 m od krawędzi brzegów klifowych oraz
w pasie technicznym brzegu morskiego, który obejmuje część działki stanowiącej własność Skarżącej. To z kolei znalazło wyraz w postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku z 15 września 2025 r., którym odmówiono uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla planowanej przez Skarżącą inwestycji na działce
nr [...]. W postanowieniu tym RDOŚ wskazał m.in., że w sprawie nie mają zastosowania odstępstwa od zakazu lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 200 m od krawędzi brzegów klifowych oraz w pasie technicznym brzegu morskiego, o których mowa w § 4 ust. 2 Uchwały. RDOŚ wskazał również, że działka nr [...] jest położona częściowo w strefie 200 m od krawędzi brzegów klifowych uznając tym samym, że realizacja zamierzenia inwestycyjnego na tej działce w zakresie przedstawionym w projekcie decyzji jest sprzeczna z przepisami Uchwały.
Zdaniem Sądu powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, że zaskarżone zapisy Uchwały naruszają w sposób bezpośredni interes prawny Skarżącej oraz uprawnienie do wykorzystania działki nr [...] zgodnie z jej przeznaczeniem. Oznacza to, że Uchwała w tym zakresie ingeruje w prawo Skarżącej do swobodnego korzystania z nieruchomości, a tym samym narusza jej interes prawny, wynikający z uprawnień właścicielskich określonych
w art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2025 r., poz. 1071 ze zm.). W świetle tego należało uznać, że Skarżącej przysługuje legitymacja skargowa
w rozumieniu art. 90 ust. 1 u.s.w., albowiem jej interes prawny, wyznaczony granicami przysługującego jej prawa własności nieruchomości, został naruszony. To otworzyło drogę do merytorycznej kontroli legalności zaskarżonej Uchwały w zakresie postanowień odnoszących się do nieruchomości stanowiącej własność Skarżącej.
Przechodząc do merytorycznej oceny zasadności skargi w pierwszej kolejności należy wskazać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku kontrolował już legalność Uchwały m.in. w wyroku z 30 stycznia 2019 r. sygn. akt II SA/Gd 634/18, od którego skarga kasacyjna została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 23 września 2022 r. sygn. akt III OSK 1294/21.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę ocenę prawną zawartą
w powyższych wyrokach w pełni aprobuje i przyjmuje za własną.
Z § 3 pkt 8 Uchwały wynika, że na terenie Parku zabrania się lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 200 m od krawędzi brzegów klifowych oraz
w pasie technicznym brzegu morskiego.
Skoro część stanowiącej własność Skarżącej działki nr [...], ze względu na jej położenie względem krawędzi brzegów klifowych, jest objęta powyższym zakazem, postanowienia Uchwały w tym zakresie kształtują sposób wykonywania przysługującego Skarżącej prawa własności.
Zgodnie z art. 140 k.c. w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą.
Powyższe uprawnienia składające się na prawo własności podlegają ochronie konstytucyjnej. Zgodnie z art. 64 ust. 1 Konstytucji RP każdy ma prawo do własności, innych praw majątkowych oraz prawo dziedziczenia. Własność, inne prawa majątkowe oraz prawo dziedziczenia podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej (ust. 2). Natomiast w myśl art. 64 ust. 3 Konstytucji RP własność może być ograniczona tylko
w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności.
W tej sytuacji Sąd zobowiązany był do oceny, czy ograniczenia w chronionym konstytucyjnie prawie czynią zadość zasadzie proporcjonalności wyrażonej w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, który stanowi, że ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne
w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Zasada proporcjonalności daje wyraz przekonaniu, że stopień intensywności ingerencji w sytuację prawną jednostki musi znajdować uzasadnienie w randze promowanego w ten sposób interesu publicznego. Innymi słowy, ograniczenie praw jednostki musi być ekwiwalentne wobec celu, któremu służy dana regulacja, musi to więc być ograniczenie racjonalne.
W orzeczeniu z 26 kwietnia 1995 r. sygn. akt K 11/94 (OTK 1995/1/12) Trybunał Konstytucyjny uznał, że z powyższej zasady wynika m.in. "zakaz nadmiernej ingerencji". Istotą tego zakazu "jest uznanie, że ustawodawca nie może ustanawiać ograniczeń przekraczających pewien stopień uciążliwości, a zwłaszcza zaburzających proporcję pomiędzy stopniem naruszenia uprawnień jednostki a rangą interesu publicznego, który ma w ten sposób podlegać ochronie". Dla ustalenia, czy w danym wypadku nie zachodzi nadmierność ingerencji, konieczne jest "udzielenie odpowiedzi na trzy pytania: 1) czy wprowadzona regulacja ustawodawcza jest w stanie doprowadzić do zamierzonych przez nią skutków; 2) czy regulacja ta jest niezbędna dla ochrony interesu publicznego, z którym jest powiązana; 3) czy efekty wprowadzanej regulacji pozostają w proporcji do ciężarów nakładanych przez nią na obywatela".
Przy zachowaniu powyższych wymogów dopuszczalne są tylko takie ograniczenia prawa własności, które zasadniczo dotyczą jedynie treści i zakresu ochrony własności i nie pozbawiają właściciela atrybutów posiadania i rozporządzania przedmiotem praw,
a dotyczą jedynie samego korzystania z nich. Ograniczenia własności należy rozumieć jako wynikające z przepisów prawa (bezpośrednio lub z rozstrzygnięć organów władzy publicznej) uwarunkowania ograniczające treść lub sposób korzystania z tych praw, w tym nakładające określone obowiązki na właściciela bądź użytkownika wieczystego wobec przedmiotu tego prawa lub też zobowiązujące go do znoszenia określonego oddziaływania na przedmiot prawa. Do tego rodzaju ograniczeń można zakwalifikować obowiązujące na terenie ustanowionych form ochrony przyrody, w tym na terenie parków krajobrazowych, zakazy stanowiące instrumenty realizacji celów ochrony przyrody.
W niniejszej sprawie ocena, czy wprowadzone w § 3 pkt 8 Uchwały ograniczenia
w wykonywaniu prawa własności czynią zadość wymogom zasady proporcjonalności, wymaga ustalenia, czy ograniczenia te znajdują uzasadnienia w którejś z wartości wskazanych w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.
Jedną z wartości uzasadniających ograniczenia praw i wolności jest ochrona środowiska, której wskazanie w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP ma na celu zaakcentowanie znaczenia bezpieczeństwa ekologicznego i koresponduje zarówno z określeniem ogólnych celów państwa (art. 5), jak i ze sformułowaniem zasad jego polityki (art. 74) oraz sformułowaniem obowiązku jednostki (art. 86).
Z powyższego wynika nie tylko dopuszczalność, ale i potrzeba ustanawiania ograniczeń wolności i praw z uwagi na ochronę środowiska, w tym ochronę przyrody.
Cele ochrony przyrody zostały zdefiniowane w art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2026 r., poz. 13 ze zm.), a sposób ich realizacji ogólnie określony w art. 3, w którego punkcie 2 przewidziano obejmowanie zasobów, tworów i składników przyrody formami ochrony przyrody. Jedną z form ochrony przyrody wskazaną w art. 6 ust. 1 pkt 3 u.o.p. są parki krajobrazowe. Z woli ustawodawcy wyrażonej w art. 17 u.o.p. na terenie parków krajobrazowych organ może wprowadzić ściśle określone zakazy, jeśli wynika to z potrzeb jego ochrony (art. 16 ust. 3 u.o.p.). Tworząc katalog możliwych do wprowadzenia zakazów ustawodawca w sposób konkretny określił instrumenty możliwe do wykorzystania dla osiągnięcia celów ochronnych przyrody. Jednym z takich zakazów przewidzianych w u.o.p., w brzmieniu obowiązującym w dacie podejmowania Uchwały, był określony w art. 17 ust. 1 pkt 8 u.o.p. zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 200 m od krawędzi brzegów klifowych oraz
w pasie technicznym brzegu morskiego. Zakaz ten został recypowany do postanowień zaskarżonej Uchwały w całości, a treść jej § 2 uzasadnia potrzebę jego wprowadzenia ze względu na specyfikę obszaru objętego tą formą ochrony przyrody. W § 2 Uchwały określono bowiem szczegółowe cele ochrony Parku, w tym zachowanie naturalnego charakteru brzegów morskich i ujściowych odcinków rzek oraz specyfiki form mierzejowych (pkt 1), ochronę wartości florystycznych i fitocenotycznych parku, w szczególności cennych fitocenoz Zatoki Puckiej i na jej wybrzeżach, zbiorowisk nadwydmowych i naklifowych, śródleśnych torfowisk, bagien i oczek wodnych z rzadkimi zbiorowiskami roślinnymi, w tym o atlantyckim typie zasięgu (pkt 3), ochronę charakterystycznych krajobrazów wybrzeży otwartego morza (wydmowych i klifowych) oraz wybrzeży nadzatokowych (wydmowych, wysoczyznowych i niskich), w tym charakterystycznych równin organogeniczno-mineralnych na Półwyspie Helskim, eksponowanych widokowo wierzchowin i stref krawędziowych kęp wysoczyznowych oraz rozległych krajobrazów równin nadmorskich
i den pradolin (pkt 7). Nadmorski Park Krajobrazowy obejmuje swoim obszarem tereny wybrzeży m.in. klifowych oraz tereny stanowiące pas techniczny brzegu morskiego. Ochrona naturalnego charakteru brzegów morskich jest celem, który w tych szczególnych okolicznościach mógł uzasadniać wprowadzenie zakazu lokalizacji obiektów budowlanych w odległości 200 m od krawędzi brzegów klifowych i to na całej długości tych brzegów, bez wyjątków.
Szczególna ochrona klifu morskiego, poza celami związanymi z ochroną przyrody, mieści się także w obowiązku zapewnienia porządku publicznego i bezpieczeństwa. Klifowy brzeg morski narażony jest na niszczenie od strony morza, co jest zjawiskiem znanym powszechnie, a w rezultacie działanie sił przyrody może sprowadzić niebezpieczeństwo dla mieszkańców tego terenu. To zaś z kolei nakłada na organy zarówno Państwa, jak i samorządu terytorialnego obowiązki, których źródło upatrywać trzeba w przepisie art. 31 Konstytucji RP.
W piśmiennictwie wskazuje się, że uprawnienie organu założycielskiego do określenia zakazów, które będą obowiązywały na konkretnym obszarze chronionym, zostało ograniczone jedynie do wskazanych grup zakazów. Jeżeli bowiem organ administracji zdecyduje się na wprowadzenie jednej z nich, to już w ramach tej grupy nie może dokonywać modyfikacji. Gdyby bowiem intencją ustawodawcy było przyznanie swobody to nie formułowałby sam zakazów, ale jedynie katalog ograniczeń, które mogą być zmieniane (tak: K. Gruszecki, Ustawa o ochronie przyrody. Komentarz, WKP 2024).
Należy podkreślić, że uchwałodawca wojewódzki nie ma swobody w modyfikacji zakazu wynikającego z art. 17 ust. 1 pkt 8 u.o.p. Jeśli na obszarze parku krajobrazowego zachodzą uwarunkowania przyrodnicze uzasadniające wprowadzenie wskazanego zakazu organ uprawniony jest do jego wprowadzenia bez modyfikacji, co też prawidłowo uczynił.
Mając powyższe na uwadze Sąd doszedł do przekonania, że objęcie części działki Skarżącej zakazem lokalizacji obiektów budowlanych ze względu na jej położenie
w odległości 200 m od krawędzi brzegów klifowych było proporcjonalne w stosunku wymagań ochrony przyrody oraz konieczne z punktu widzenia realizacji celów tej ochrony. Wobec tego nie potwierdziły się zarzuty naruszenia przepisów art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez nieproporcjonalne do potrzeb ograniczenie praw Skarżącej do nieruchomości. Ingerencji w sferę praw Skarżącej do nieruchomości nie można uznać za nadmierną, niepozostającą w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do celów, dla osiągnięcia których ustanowiono określone w § 3 pkt 8 Uchwały ograniczenia.
Ograniczenie przysługującego Skarżącej prawa do nieruchomości nie daje podstaw do automatycznego uwzględnienia skargi, do którego może dojść dopiero wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego bądź uprawnienia jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego (norm prawa materialnego). Obowiązku takiego nie ma wówczas, gdy naruszony zostaje interes prawny lub uprawnienie, ale dzieje się to w zgodzie z obowiązującym prawem, w tym w zgodzie z zasadą proporcjonalności. Wówczas, mimo naruszenia prawem chronionego interesu, w szczególności interesu wynikającego z prawa własności nieruchomości, skarga nie podlega uwzględnieniu. Do uznania zasadności skargi nie jest więc wystarczające samo naruszenie uprawnień rzeczowych do nieruchomości. Organ administracji ma zatem prawo przyjmować
w uchwale o parku krajobrazowym rozwiązania w granicach wyznaczonych przepisami u.o.p., podyktowane potrzebami ochrony przyrody i pozostające w zgodzie z zasadą proporcjonalnego ograniczania praw i wolności, co miało miejsce w niniejszej sprawie, a co potwierdza zarówno treść samej Uchwały, jak i jej uzasadnienie.
Kwestionowane przez Skarżącą postanowienia Uchwały nie przekreślają możliwości korzystania bądź rozporządzania nieruchomością zgodnie z przysługującym jej prawem, mogą jedynie wpływać na sposób jego wykonywania poprzez konieczność znoszenia skutków zakazów inwestycyjnych odnoszących się do części działki nr [...]. Nie przekreśla to istoty przysługującego Skarżącej prawa, a w konsekwencji prowadzi do wniosku,
że wprowadzone ograniczenia są zgodne z prawem.
Należy wskazać, że granice zaskarżenia, wyznaczone w art. 90 ust. 1 u.s.w. naruszeniem interesu prawnego wskazują, iż Sąd może dokonywać oceny zaskarżonej Uchwały tylko w zakresie wyznaczonym granicami przysługującego Skarżącej interesu prawnego. Jeżeli więc Skarżąca posiada w sprawie interes prawny, wynikający
z przysługującego jej prawa własności działki nr [...], to granicami oceny przez Sąd naruszenia tego interesu prawnego jest zakres ustaleń zaskarżonej Uchwały, które mają oddziaływać na zakres jej uprawnień. Naruszenie interesu prawnego determinuje zakres merytorycznej kontroli zaskarżonego aktu zasadniczo do tych części uchwały, których ustalenia pozostają w związku z indywidulanym interesem podmiotu skarżącego
i powodują dla niego następstwa w postaci ograniczenia bądź pozbawienia konkretnych uprawnień do danej nieruchomości.
Odnosząc się do zarzucanego przez Skarżącą błędu w ustaleniach faktycznych przy ustalaniu przebiegu brzegu klifowego w S., skutkującego bezpodstawnym rozszerzeniem oddziaływania zakazu zabudowy w pasie 200 m od krawędzi brzegów klifowych na nieruchomości w granicach zwartej zabudowy S., które są oddalone
o ponad 200 m od krawędzi brzegów klifowych, należy zauważyć, że stawiając ten zarzut Skarżąca w istocie domaga się weryfikacji przez sąd administracyjny ustaleń poczynionych przez odpowiednie organy w terenie. Jest to w istocie wniosek o powołanie biegłego w celu zweryfikowania prawidłowości wyznaczonych odległości od krawędzi brzegów klifowych, który w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest niedopuszczalny. Zgodnie bowiem z art. 106 § 3 P.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić jedynie dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
Podobnie należy ocenić te zarzuty skargi i argumentację na ich poparcie, w których starano się dowieść, że brzeg morski w S. nie ma charakteru klifowego na całej swej rozciągłości, występuje jedynie w trzech miejscach, co - w ocenie Skarżącej - ma świadczyć o tym, że podejmując Uchwałę Sejmik nie zbadał należycie topografii S., rzeczywistej charakterystyki brzegu morskiego, który jedynie fragmentarycznie ma charakter brzegu klifowego.
Na rozprawie w dniu 3 czerwca 2026 r. Skarżąca zwróciła uwagę, że 25 marca
2024 r. Sejmik podjął uchwałę w sprawie planu ochrony NPK, gdzie w obszarze C_VI dopuszczono zabudowę.
Istotnie, uchwałą nr 789/LXIII/24 z 25 marca 2024 r. Sejmik ustanowił Plan ochrony dla Nadmorskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2024 r., poz. 1908). Ze stanowiącego załącznik nr 1 do tej uchwały "zestawienia uwag zgłoszonych do projektu planu ochrony dla nadmorskiego parku krajobrazowego wraz z odpowiedziami zespołu autorskiego" wynika, że Urząd Gminy Puck zgłosił uwagę/wniosek następującej treści:
"W wyniku debaty ustalono konieczność zgłoszenia formalnej uwagi, dotyczącej zamieszczenia w treści planu ochrony NPK postulatu o wyłączeniu z zakazu zabudowy
w obszarze pasa technicznego brzegu morskiego terenu brzegu klifowego w miejscowości S., położonego dalej niż wyznaczona na załączniku graficznym planu linia odległości 100 m od linii brzegu Zatoki Puckiej. Ograniczenie możliwości zainwestowania, w tym obszarze, na równi z aktywnymi klifami Rozewia i Jastrzębiej Góry, od początku wprowadzenia ograniczenia, nie było oparte o merytoryczne przesłanki, polegające na wynikach badań geomorfologicznych i obserwacji klifu. Brzeg klifowy w miejscowości S. podlega abrazji w znikomej części tego zjawiska występującej na brzegu otwartego morza ([...]). Zjawisko to nie stanowi tutaj żadnego zagrożenia dla zabudowy oddalonej o kilkadziesiąt metrów od krawędzi klifu. Mając na względzie czynniki społeczne i ekonomiczne, jest zasadnym dopuszczenie zabudowy
w tym obszarze. Ograniczenie granicą strefy 100 m od brzegu morskiego w połączeniu
z zastrzeżeniem niskiej intensywności i wymogu ścisłego nawiązania do wzorów architektury regionalnej Kaszub północnych podniesie walory krajobrazowe i złagodzi oddziaływanie istniejących obiektów o obcych formach i gabarytach zlokalizowanych po wschodniej stronie ul. [...]na terenie pasa technicznego brzegu morskiego" (pkt 192). Powyższy wniosek uwzględniono częściowo - dodano strefę C_VI rekomendowanej zmiany zakazów zabudowy dopuszczającej w obrębie S. zabudowę w pasie pomiędzy 100 m a 200 m od korony klifu.
Nie ulega zatem wątpliwości, że w uchwale nr 789/LXIII/24 mowa jest o zmianach, które w dacie jej podejmowania miały charakter jedynie rekomendacji. Nie wprowadzono natomiast nimi zmian poszczególnych zapisów kwestionowanej przez Skarżącą Uchwały.
Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za nieuzasadnioną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło