II SA/Gd 2542/00

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: s. NSA Barbara Skrzycka-Pilch, Sędziowie: NSA Krzysztof Gruszecki (spr.), Asesor WSA Krzysztof Ziółkowski, Protokolant: Barbara Kroczak, po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia 14 września 2000 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na wznowie robót budowlanych u c h y l a zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu z dnia 27 lipca 2000 r. nr [...] oraz zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego Z. K. 10 (dziesięć) zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. II SA/Gd 2542/00 Uzasadnienie Decyzją z dnia 27 lipca 2000 r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał inwestorowi - Zakładowi Gospodarki Mieszkaniowej zezwolenie na wznowienie robót budowlanych w celu zakończenia adaptacji strychu na lokal mieszkalny przy ul. [...], będącego w stanie surowym zamkniętym, zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i posiadanym pozwoleniem na budowę wydanym w dniu 20.12.1994 r. Nr [...] przez Prezydenta Miasta. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Z. K., podnosząc iż zezwolenie na wznowienie robót budowlanych udzielone zostało z rażącym naruszeniem art. 37 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, gdyż w jego ocenie, z uwagi na upływ określonego ustawą dwuletniego terminu, pozwolenie na budowę wygasło. Wskazał również, że roboty adaptacyjne strychu, w wyniku których - co podkreśla odwołujący - powstać ma niejeden, ale trzy lokale mieszkalne, prowadzone są z naruszeniem przepisów Prawa budowlanego, zatwierdzonym projektem budowlanym i warunkami udzielonego pozwolenia na budowę. Wymienił także szereg prac, które wykonane zostały niezgodnie ze sztuką budowlaną. Pozostała obszerna argumentacja odwołania koncentrowała się na naruszeniu przez organy przepisów prawa w latach poprzednich, tj. na etapie wydania pozwolenia na budowę -adaptację przedmiotowego strychu oraz zatwierdzenia zmian. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania Z. K., decyzją z dnia 14 września 2000 r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. W uzasadnieniu wskazał, że inwestor wykonał nałożony na niego decyzją Prezydenta Miasta z dnia 23 kwietnia 1996 r. Nr [...] obowiązek wykonania rzetelnej ekspertyzy technicznej, uwzględniającej faktyczny stan elementów konstrukcji budynku. Ponieważ przedłożona została wykonana przez dr inż. M. D. oraz prof. dr hab. inż. W. Ł. ekspertyza techniczna dotycząca aktualnego stanu technicznego i nośności stropu adaptowanej na mieszkanie części strychu w budynku przy ul. [...] w T., organ I instancji, zgodnie z dyspozycją przepisu art. 51 ust. la Prawa budowlanego, wydał pozwolenie na wznowienie wstrzymanych robót budowlanych. W odniesieniu do pozostałych zarzutów organ odwoławczy uznał, że nie stanowią one przedmiotu rozpatrywanej sprawy, a ponadto ich ocena nie należy do kompetencji organu nadzoru budowlanego, wskazując iż właściwymi w tym zakresie są organy administracji architektoniczno - budowlanej. Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Z. K., w której obok zarzutów tożsamych z zarzutami podniesionymi na etapie postępowania odwoławczego zawarł liczne uwagi do ustaleń i wniosków zawartych w ekspertyzie technicznej, sporządzonej przez dr inż. M. D. oraz prof. dr hab. inż. W. Ł. dotyczącą aktualnego stanu technicznego i nośności stropu adaptowanej na mieszkanie części strychu w budynku przy ul. [...] w T. Wobec dokonanych we własnym zakresie odmiennych ustaleń wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji, gdyż wydana została z naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę organ wnosi o jej oddalenie, odsyłając do merytorycznego uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Wskazał także, że skarżący nie podnosi nowych okoliczności i zarzutów, które miałyby wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl art. 1 § 1 i ,§ 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ rozpatrujący sprawę organy administracji dopuściły się naruszenia przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przepisie art. 10 § 1 k.p.a. ustanowiona została zasada ogólna czynnego udziału strony w postępowaniu, w świetle której organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W licznym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazano, że załatwienie spraw administracyjnych w oparciu o określone w prawie materialnym kryteria przedmiotowe, z pominięciem gwarantowanych ustawowo praw podmiotowych strony, do której kierowane są jednostronne rozstrzygnięcia (decyzje administracyjne), koliduje z podstawowymi zasadami prawa i postępowania administracyjnego, wyrażonymi w art. 7 i art. 10 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z 2.02.2001 r., sygn. akt I SA 1479/99 baza orzeczeń LEX nr 54176, wyrok NSA z 5.04.2001 r., sygn. akt II SA 1095/00 baza orzeczeń LEX nr 53441). Obowiązkiem bowiem organu prowadzącego postępowanie jest pouczenie strony o prawie zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia, a także wstrzymanie się od wydania decyzji do czasu złożenia tego oświadczenia w wyznaczonym terminie. Strona ma bowiem prawo do zajęcia stanowiska wobec całości dowodów i żądań zawartych w aktach sprawy. Jest to prawo strony do wypowiedzenia się w sprawie stanowiącej przedmiot postępowania administracyjnego. Od zapewnienia stronie możliwości realizacji prawa do wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów uzależnione jest uznanie przez organ administracji publicznej danej okoliczności faktycznej za udowodnioną. Przeprowadzenie dowodu dopiero wtedy czyni wiarygodną okoliczność faktyczną gdy strona mogła się wypowiedzieć co do dowodu. Odnosząc powyższe uwagi do realiów rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że organy administracji publicznej naruszyły omówioną wyżej ogólną zasadę postępowania administracyjnego. W aktach sprawy brak jest dowodów świadczących o tym, że skarżący miał możliwość przed wydaniem decyzji przez organ I instancji zapoznania się i wypowiedzenia do ekspertyzy technicznej, której przedłożenie przez inwestora stanowiło podstawę do wydania przez organ nadzoru budowlanego zezwolenia na wznowienie robót budowlanych. O istnieniu powołanego dokumentu skarżący dowiedział się dopiero z treści doręczonej mu decyzji. Również wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego przed wydaniem zaskarżonej decyzji nie dopełnił ciążącego na nim z mocy ustawy obowiązku. Zatem brak w aktach sprawy końcowego oświadczenia strony oraz dowodu, że organ prowadzący postępowanie pouczył stronę o przysługującym jej prawie uzasadnia wniosek Sądu, że organ prowadzący postępowanie naruszył obowiązek ustalony w art. 10 § 1 k.p.a. Zdaniem Sądu naruszenie przez organ obowiązku wynikającego z art. 10 § 1 k.p.a. uznać również należy za zaniechanie podjęcia czynności zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, gdyż przed wydaniem decyzji strona może powołać się na istotne - w jej ocenie - dla niej okoliczności. W ocenie Sądu sytuacja tak miała miejsce w rozstrzyganej sprawie dlatego też stwierdzono, że takie działanie organów jest niczym innym jak uchylaniem się od dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, naruszającym w sposób istotny przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Skarżący pismem z dnia 25 sierpnia 2000 r. zwrócił się do osób, które przedmiotową ekspertyzę wykonały z prośbą o ustosunkowanie się do sformułowanych w nim uwag i dokładne wyjaśnienie zawartych w niej ustaleń. Ponadto Z. K. w piśmie z dnia 13 września 2000 r. poinformował organ odwoławczy o powziętych wątpliwościach co do rzetelności i wiarygodności sporządzonej ekspertyzy technicznej, jak również o pozostających bez odpowiedzi, ze strony osób, które przedmiotową ekspertyzę wykonały, uwagach i niejasnościach. Wykonanie przez organy ciążącego na nich z mocy ustawy (art. 10 § 1 k.p.a.) obowiązku umożliwienia skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów w stosownym terminie pozwoliłoby na wyjaśnienie zaistniałych rozbieżności. Sąd wskazuje, że wyeliminowanie powoływanych przez skarżącego wątpliwości winno nastąpić przy wykorzystaniu wszelkich możliwych środków dowodowych, a w niniejszej sprawie w szczególności w drodze wezwania przez organy administracji osób, będących wykonawcami kwestionowanej ekspertyzy technicznej do ustosunkowania się do podniesionych w przesłanym przez pana K. piśmie kwestii, czy też przeprowadzenia przewidzianej w art. 89 k.p.a. rozprawy. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku, z tym że ponieważ art. 97 § 2 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nakazuje stosować dotychczasowe przepisy o wpisie i innych kosztach sądowych w sprawach, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, to wobec uwzględnienia skargi Sąd zasądził koszty postępowania na rzecz skarżącego na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74 poz. 368 ze zm.).