II SA/Gd 256/06
WyrokWSA w Gdańsku2006-11-08
Skład orzekający: Sędzia NSA Zdzisław Kostka, Sędzia NSA Jan Jędrkowiak, Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca przyznania uprawnień wdowy po kombatancie, wydana na podstawie przepisu, który następnie został uznany za niezgodny z Konstytucją w części istotnej dla sprawy, podlega uchyleniu?Ratio decidendi
Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ decyzja organu administracji publicznej została wydana na podstawie przepisu art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy o kombatantach, który utracił moc w części istotnej dla sprawy na mocy orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, wynikające z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, stanowi podstawę uwzględnienia skargi.Stan faktyczny
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił R. W. przyznania uprawnień wdowy po kombatancie, uznając jej zmarłego męża za osobę zatrudnioną w aparacie bezpieczeństwa publicznego. Skarżąca wniosła skargę, powołując się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją przepisu stanowiącego podstawę decyzji. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Kostka (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Jan Jędrkowiak Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant: Sekretarz Sądowy Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. W. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 11 lipca 1994 r., nr [...] w przedmiocie przyznania uprawnień wdowy po kombatancie uchyla zaskarżoną decyzję.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 11 lipca 1994 r. nr [...], powołując się na art. 22 ust. 1 i 2 w zw. z art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1991 r. nr 17, poz. 75 ze zm.) odmówił skarżącej R. W. przyznania uprawnień wdowy po kombatancie. Uzasadniając decyzję organ administracji publicznej stwierdził, że zmarły mąż skarżącej J. W. był zatrudniony w aparacie bezpieczeństwa publicznego, gdyż od stycznia 1947 r. do 19 stycznia 1947 r. pełnił zawodową służbę wojskową w 9 Pułku KBW.
Skarżąca w skardze do sądu administracyjnego na tą decyzję powołała się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 lutego 1994 r. o niezgodności z Konstytucją art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.
Sąd administracyjny postanowieniem z dnia 7 września 1995 r. zawiesił postępowanie z uwagi na toczące się przed Sądem Najwyższym postępowanie w sprawie zagadnienia prawnego przedstawionego w innej sprawie. Postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku podjął zawieszone postępowanie.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Jak wynika z obwieszczenia Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z 9 września 1994 r. opublikowanego w Dzienniku Ustaw z dnia 21 września 1994 r. (Dz.U. nr 99, poz. 482), art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, na mocy orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 lutego 1994 r. w sprawie K 15/93 utracił moc w części, w jakiej nie przyznaje uprawnień kombatantom i represjonowanym osobom spoza struktur Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej, które nie wykonywały zadań związanych ze zwalczaniem organizacji niepodległościowych i osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Przepis ten stanowił podstawę wydania zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) podstawą uwzględnienia skargi na decyzję administracyjną może być naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Z kolei stosownie do treści art. 145a § 1 k.p.a. podstawą wznowienia postępowania administracyjnego jest sytuacja, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, na podstawie którego została wydana decyzja. W orzeczeniu z dnia 15 lutego 1994 r. Trybunał Konstytucyjny nie orzekł wprawdzie o niezgodności z Konstytucją całego przepisu art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, jednak orzekł o niezgodności tego przepisu w części, która ma istotne znaczenie w niniejszej sprawie. Orzekł mianowicie, że przepis ten jest niezgodny z Konstytucją w części, w jakiej nie przyznaje uprawnień kombatantom i represjonowanym osobom spoza struktur Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej (mąż skarżącej był spoza tych struktur), które nie wykonywały zadań związanych ze zwalczaniem organizacji niepodległościowych i osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej (w zaskarżonej decyzji nie ustalono, aby mąż skarżącej wykonywał takie zadania).
Mając powyższe na uwadze uznać należało, że skarga skarżącej zasługuje na uwzględnienie.
W wyniku uwzględnienia skargi sprawa skarżącej winna być ponownie rozpoznana z uwzględnieniem zmiany przepisów wynikających z powołanego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, a także zmian, które zaszły po ogłoszeniu obwieszczenia z dnia 9 września 1994 r.
Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy powołanych przepisów orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji, przy czym miał na uwadze, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło